Ehliyet Deneme Sınavı 4

Kırmızı kenarlı üçgen levhalar tehlike uyarı işaretidir. İçindeki çizginin sağa kıvrılması, ileride sağa doğru tehlikeli bir viraj olduğunu bildirir; sürücü virajdan önce hızını azaltmalıdır.

Park etme yasağı, girişi olmayan yol, sollama yasağı gibi yasak ve kısıtlamalar çoğunlukla kırmızı çerçeveli yuvarlak levhalarla gösterilir. Ucu yukarıda üçgen levhalar tehlike uyarısı, mavi dikdörtgenler bilgi, kahverengiler turistik yer bildirir.

Şerit zeminindeki yön okları, o şeritteki araçların kavşakta hangi yöne gideceğini gösterir. Yalnızca sola bakan ok bulunan şeritten düz gidilemez ve sağa dönülemez.

Taralı alanlar, trafiği yönlendirmek ve araçları ayırmak için çizilir; araçların girmesi yasak alanlardır. Bu alanda araç sürülmez, duraklanmaz ve park edilmez.

Yokuş aşağı park edilirken ön tekerlekler kaldırıma doğru çevrilir; araç kayarsa tekerlek kaldırıma dayanıp durur. El freni çekilir ve araç vitese takılarak ikinci bir güvence sağlanır.

Sola dönüş yapan sürücü, karşı yönden gelip düz giden veya sağa dönen araçların yolunu keser. Bu nedenle onlara yol vermek ve uygun boşluğu beklemek zorundadır.

Dönel kavşakta çıkış sağdan yapılır. Sürücü çıkışından önce sağa sinyal verir, aynaları kontrol ederek dış şeride geçer ve oradan çıkar. Çıkış kaçırılırsa kavşakta bir tur daha atılır.

Tren çok uzun mesafede durabildiği için raylarda kalan araç büyük tehlikedir. Önce yolcular güvenli yere çıkarılır, araç raylardan uzaklaştırılmaya çalışılır ve gelen treni uyarmak için her türlü önlem alınır.

Sağ şeride dönmek için sollanan araç iç dikiz aynasında tamamen görünmelidir; bu, araçlar arasında yeterli mesafe olduğunu gösterir. Dönüş sinyalle bildirilir, sollanan aracın önü kesilmez.

Kamaşma anında doğrudan farlara bakılmaz; bakış yolun sağ kenar çizgisine yöneltilir ve hız azaltılır. Uzun farla karşılık vermek iki sürücünün de görüşünü yok eder.

Görevlinin kolunu yukarı kaldırması “dikkat” anlamındadır ve ışıklardaki sarı ışığa benzer. Kavşağa girmiş araçlar kavşağı boşaltır, kavşağa yaklaşanlar durur.

Su kızağı, yüksek hızda lastik dişlerinin suyu yeterince dışarı atamamasıyla oluşur. Hızı düşürmek ve diş derinliği yeterli lastik kullanmak bu tehlikeyi azaltır; ani fren ise kontrol kaybını artırır.

Hız arttıkça hem sürücünün tepki süresince aldığı yol hem de fren mesafesi uzar. Bu yüzden hızlı giden sürücü öndeki araçla arasında daha fazla mesafe bırakmalıdır.

Sinyal, diğer sürücü ve yayaların sürücünün niyetini önceden anlayıp önlem alabilmesi içindir. Bu nedenle dönüşten yeterli mesafe önce verilmelidir; çevrede araç görünmese de sinyal verilir.

Kaldırımı olmayan yollarda yayalar, gidiş yönlerine göre taşıt yolunun sol kenarından yürür. Böylece karşıdan gelen araçları görebilir ve gerekirse kenara çekilebilirler.

Atık lastikler yetkili noktalarda toplanarak geri kazanılır. Yakılmaları zehirli gaz çıkarır; açıkta bırakılmaları ise toprağı kirletir, yağmur suyu biriktirerek sivrisinek üremesine yol açar.

Tavandaki bagaj aracın rüzgâra karşı direncini artırır. Motor bu direnci yenmek için daha çok yakıt yakar, bu da daha fazla egzoz gazı demektir. Kullanılmayan port bagaj sökülmelidir.

Deterjan, yağ ve kir doğrudan dereye karışarak suyu ve sudaki canlıları zehirler. Araçlar, atık suyu kanalizasyona veren yıkama yerlerinde yıkanmalıdır.

Hızlanma şeridi, otoyola katılacak aracın hızını otoyol trafiğine uydurması için yapılmıştır. Katılan sürücü otoyolda seyreden araçlara yol verir ve uygun boşluk bulduğunda sinyal vererek trafiğe girer.

Otoyollarda geri gitmek, U dönüşü yapmak ve emniyet şeridinde geri manevra yapmak yasaktır ve çok tehlikelidir. Çıkışı kaçıran sürücü bir sonraki çıkışı kullanır.

Sabit sarı ışık kırmızının geleceğini bildirir. Kavşağa yaklaşan sürücü güvenle durabiliyorsa durur; kavşağa girmiş ya da duramayacak kadar yaklaşmış olan ise dikkatle geçer. Yanıp sönen sarı ise farklı bir anlama sahiptir.

Kontrolsüz kavşaklarda ray üzerinde giden araçlara ilk geçiş hakkı verilir. Tramvay raylardan çıkıp yön değiştiremez ve kısa mesafede duramaz; bu yüzden otomobil sürücüsü ona yol verir.

Şerit çizgileri araçların düzenli ve güvenli akması için çizilir. Çizginin üzerinde gitmek iki şeridi birden kapatır, diğer sürücülerin hareketini belirsizleştirir ve kaza riskini artırır.

Bebeklerde tam tıkanmada bebek başı aşağıda olacak şekilde ön kola yüzüstü yatırılıp kürek kemikleri arasına 5 kez vurulur, sonra sırtüstü çevrilip göğüs kemiğine 5 bası yapılır. Bebeklerde karına bası iç organlara zarar verebileceği için uygulanmaz.

Hareket ve heyecan kan dolaşımını hızlandırarak zehrin yayılmasını kolaylaştırır. Bu yüzden kişi sakinleştirilir, bölge hareketsiz tutulur ve 112 aranır. Yarayı kesmek ve emmek ek zarar verir.

Çıkığı yerine oturtmaya çalışmak damar, sinir ve kemiklere zarar verebilir. Eklem bulunduğu pozisyonda sabitlenir, soğuk uygulanabilir ve kişi sağlık kuruluşuna ulaştırılır.

Güneş veya sıcak çarpmasında vücut ısısını düşürmek önceliklidir. Kişi serin bir yere alınır, giysileri gevşetilir, ıslak bezlerle serinletilir. Bilinci yerinde değilse ağızdan sıvı verilmez.

Çamaşır suyu gibi yakıcı maddeler kusturulursa yemek borusu ve ağız ikinci kez yanar, kusmuk soluk yoluna kaçabilir. Bu yüzden kusturulmaz; 112 aranır ve içilen ürün sağlık ekibine gösterilir.

Nöbet sırasında amaç kişinin çevresine çarparak yaralanmasını önlemektir. Ağza bir şey sokulmaz, kasılmalar zorla durdurulmaz. Nöbet bitince solunum kontrol edilir, uygunsa yan yatırılır.

Su toplamış kabarcıklar alttaki dokuyu mikroplara karşı korur; patlatılırsa enfeksiyon riski artar. Yanığa krem, macun gibi maddeler sürülmez, pamuk yapışacağı için kullanılmaz.

Koşmak alevlere daha fazla oksijen gönderir ve yangını büyütür. Kişi durdurulup yere yatırılır; battaniye gibi kalın bir örtüyle sarılarak ya da yerde yuvarlanarak alevler boğulur. Naylon ve sentetik örtüler eriyerek yanığı ağırlaştırır.

Beyin, kalp ve akciğerler hayati organlardır; bu organların çalışması birkaç dakika durursa hayat tehlikeye girer. İlk yardımdaki hava yolu, solunum ve dolaşım kontrolleri bu organların korunmasına yöneliktir.

Yetişkinde nabız en güvenilir şekilde boyundaki şah damarından alınır; bu büyük atardamar, kan basıncı düştüğünde bile hissedilebilir. Toplardamarlarda nabız alınmaz.

Göze batmış cisim çıkarılmaya çalışılırsa göz daha fazla zarar görür. İki göz birlikte hareket ettiği için yaralı gözün kıpırdamaması amacıyla iki göz de kapatılır; göze baskı uygulanmaz.

Hayvan ısırıklarında yara bol su ve sabunla yıkanarak mikrop yükü azaltılır. Kuduz ölümcül bir hastalık olduğu için kişi mutlaka sağlık kuruluşuna gönderilir; gerekiyorsa aşı uygulanır.

Yakıt filtresi, depodaki tortu, pas ve kirlerin enjektörlere ulaşmasını engeller. Tıkanırsa motor yeterli yakıt alamaz, tekler veya güç kaybeder. Havayı hava filtresi, yağı yağ filtresi temizler.

Kardan mili, vites kutusundan çıkan dönme hareketini aracın arkasındaki diferansiyele taşır. Diferansiyel de bu hareketi aks millerine ve tekerleklere dağıtır.

Debriyaj balatası aşındığında motorun hareketi vites kutusuna tam aktarılamaz; motor devri yükselir ama araç beklenen ölçüde hızlanmaz. Yük arttıkça, örneğin yokuşta, kayma daha belirgin olur.

El freni, park edilmiş veya duran aracı yerinde tutmak için kullanılır. Ana fren sisteminin yerini tutmaz; seyir hâlinde çekilmesi arka tekerlekleri kilitleyerek savrulmaya yol açabilir.

Direksiyon destek sistemi, özellikle düşük hızda ve park ederken direksiyonun kolay çevrilmesini sağlar. Fren mesafesi ve lastik aşınmasıyla doğrudan ilgisi yoktur.

Kullanıldıkça yağ kirlenir ve yağlama özelliğini kaybeder. Eskimiş yağ parçalar arasında yeterli yağ tabakası oluşturamaz; sürtünme ve aşınma artar, motor arızaları ortaya çıkar.

Fren balatası, disk veya kampanaya sürtünerek aracı yavaşlatır. Aşınmış balata yeterli sürtünme sağlayamaz; frenler geç tutar, fren mesafesi uzar ve disklerde hasar oluşabilir.

Hava yastığı, emniyet kemerine ek bir koruma sistemidir. Kemer takılmadığında yolcu öne savrularak hızla açılan yastığa çarpar ve ağır yaralanabilir. Direksiyona çok yakın oturmak da yaralanma riskini artırır.

Akünün düşük gerilimi bujide kıvılcım oluşturmaya yetmez. Ateşleme bobini bu gerilimi çok yüksek değerlere çıkarır; buji de bu sayede silindirdeki karışımı ateşleyen kıvılcımı üretir.

Çocuklar trafik kurallarını en çok büyüklerini izleyerek öğrenir. Yol boşken bile kurala uyan anne, çocuğuna güvenli ve sorumlu davranmanın canlı bir örneğini verir.

Alkol tepki süresini uzatır, dikkati ve mesafe algısını bozar; mesafenin kısa olması riski ortadan kaldırmaz. Kahve veya temiz hava alkolün etkisini gidermez. Sorumlu sürücü alkol aldığında direksiyona geçmez.

Araç durma çizgisinden önce durmalıdır. Yaya geçidini kapatan araç, özellikle tekerlekli sandalye, bebek arabası kullananları ve yaşlıları araçların arasından geçmeye zorlayarak tehlikeye atar.

Bazı ilaçlar uyku hâli, dikkat dağınıklığı ve tepki gecikmesi yapar. Sorumlu sürücü kullanma talimatını okur, gerekirse doktoruna danışır ve ilacın etkisi altındayken direksiyona geçmez.

Bisiklet yolunu kapatan araç, bisikletlileri taşıt trafiğinin içine çıkmak zorunda bırakır. Süre ne kadar kısa olursa olsun bu davranış başkalarının hakkını ve güvenliğini hiçe sayar.

Herkes zaman zaman hata yapabilir. Güvenli olduğu sürece küçük bir hoşgörü göstermek trafiğin akmasını kolaylaştırır, gerginliği ve ani manevralardan doğacak kaza riskini azaltır.