KPSS Tarih Atatürk İnkılapları Testi 1
- Atatürk İnkılapları
- 20 soru
- 25 dakika
Saltanatın kaldırılmasından Soyadı Kanunu’na, Medeni Kanun’dan devlet bankalarına kadar siyasi, hukuki, eğitim-kültür, toplumsal ve ekonomik alanda yapılan inkılaplardan 20 soru. Her düzenlemeyi kaldırdığı eski kurumla ve dayandığı ilkeyle birlikte düşünmek eleme yapmayı kolaylaştırır; dört yanlış bir doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Atatürk ilkelerinden biri; yapılan inkılapların korunmasını, çağın gereklerine ve değişen koşullara göre yeni yeniliklerin yapılmasını ifade eder. Bu ilke, eski ve işlevini yitirmiş kurumların yerine çağdaş kurumların konulmasını savunur.
Sözü edilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
İnkılapçılık, yapılan inkılapları korumayı ve gelişmelere göre yenilerini yapmayı amaçlar; bu yönüyle diğer ilkeleri de koruyan ve tamamlayan ilkedir. Halkçılık eşitliği, devletçilik ekonomide devletin rolünü, cumhuriyetçilik ise yönetim biçimini öne çıkarır.
-
Soru 2
1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: D
TBMM, saltanatı halifelikten ayırarak kaldırmış; halifelik Osmanlı hanedanından Abdülmecit Efendi’ye verilerek 3 Mart 1924’e kadar sürmüştür. Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edilmiş, eğitimin birleştirilmesi ve Şer’iye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması ise 3 Mart 1924’te gerçekleşmiştir.
-
Soru 3
Ülkedeki bütün bilim ve öğretim kurumlarını Maarif Vekâletine bağlayan bu kanunla medreseler kapatılmış, eğitimde ikilik sona erdirilmiştir.
Sözü edilen kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
3 Mart 1924’te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat (öğretimin birleştirilmesi) Kanunu, medrese ve mektep ikiliğini kaldırarak eğitimi laik ve millî bir temele oturtmuştur. Takrir-i Sükûn ve Hıyanet-i Vataniye kanunları asayişle, Teşvik-i Sanayi Kanunu ise ekonomiyle ilgilidir.
-
Soru 4
Türk Medeni Kanunu’nun kabul edilmesinden önce medeni hukuk alanında, Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyonun 19. yüzyılın ikinci yarısında hazırladığı ve İslam hukukuna dayanan bir eser uygulanıyordu.
Sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Mecelle, Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki Mecelle Cemiyetince hazırlanmış, borçlar ve eşya hukuku gibi alanlarda uygulanmıştır. Diğer seçenekler anayasal nitelikli belgelerdir; 1926’da kabul edilen Türk Medeni Kanunu Mecelle’nin yerini almıştır.
-
Soru 5
1926’da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile
- I. evlenmede resmî nikâhın zorunlu olması ve tek eşlilik,
- II. kadınlara miras ve boşanma konularında erkeklerle eşit haklar tanınması,
- III. kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmesi
düzenlemelerinden hangileri gerçekleştirilmiştir?
Doğru cevap: C
Medeni Kanun aile hukukunu düzenlemiş; resmî nikâh, tek eşlilik, mirasta ve boşanmada kadın-erkek eşitliği bu kanunla gelmiştir. Kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı ise 1934’te anayasada yapılan değişiklikle tanınmıştır.
-
Soru 6
1926’da kabul edilen Türk Ceza Kanunu, aşağıdaki ülkelerden hangisinin ceza kanunu örnek alınarak hazırlanmıştır?
Doğru cevap: A
Türk Ceza Kanunu 1926’da İtalyan ceza kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Aynı yıl kabul edilen Medeni Kanun ile Borçlar Kanunu İsviçre’den, Ticaret Kanunu ise büyük ölçüde Alman ve İtalyan kanunlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.
-
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Harf İnkılabı’nın amaçlarından biri değildir?
Doğru cevap: B
Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesi Türkçenin seslerini daha iyi karşılıyor, öğrenilmesi kolay olduğu için okur yazarlığı artırıyordu. Yeni alfabe, Arap harfleriyle yazılmış eski eserlerin okunmasını kolaylaştırmamış, tersine bu eserlere ulaşmayı yeni kuşaklar için güçleştirmiştir.
-
Soru 8
Türk tarihini bilimsel yöntemlerle araştırmak ve Türklerin dünya medeniyetine katkılarını ortaya koymak amacıyla 1931’de Atatürk’ün öncülüğünde bir kurum kurulmuştur. Bu kurum daha sonra Türk Tarih Kurumu adını almıştır.
Sözü edilen kurumun ilk adı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Türk Tarih Kurumu 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti adıyla kurulmuştur. Türk Dili Tetkik Cemiyeti 1932’de dil çalışmaları için kurulmuş ve sonra Türk Dil Kurumu adını almıştır; Darülfünun ise 1933’te kapatılan Osmanlı üniversitesidir.
-
Soru 9
1933’te Darülfünun kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuş, öğretim kadrosu yenilenmiş ve yurt dışından gelen bilim insanlarından da yararlanılmıştır.
Bu düzenlemenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Darülfünun inkılaplara yeterince destek vermediği ve bilimsel üretimde geri kaldığı gerekçesiyle kapatılmış, yükseköğretim çağdaş bir yapıya kavuşturulmuştur. Medrese-mektep ikiliği 1924’te Tevhid-i Tedrisat ile, yetişkinlere harf öğretimi ise Millet Mektepleri ile ele alınmıştır.
-
Soru 10
Aşağıdaki inkılap – ilişkili olduğu Atatürk ilkesi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
1933’te kurulan Sümerbank, devletin sanayi yatırımlarını üstlenmesinin bir örneğidir ve devletçilik ilkesiyle ilgilidir. Ağa, bey, paşa gibi ayrıcalık bildiren unvanların kaldırılması eşitliği esas alan halkçılıkla, Türk tarihinin araştırılması ise milliyetçilikle ilişkilidir.
-
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal hayatı çağdaş dünyayla uyumlu hâle getirmek ve uluslararası ilişkileri kolaylaştırmak amacıyla yapılan düzenlemelerden biri değildir?
Doğru cevap: E
Takvim, saat, ölçü birimleri ve hafta tatiline ilişkin düzenlemeler Türkiye’nin Batı ile ticari ve resmî ilişkilerini kolaylaştırmıştır. Takrir-i Sükûn Kanunu ise 1925’teki Şeyh Sait İsyanı üzerine asayişi sağlamak için çıkarılmış siyasi bir düzenlemedir.
-
Soru 12
1925 yazında Kastamonu ve İnebolu’yu ziyaret eden Mustafa Kemal, halkın karşısına şapkayla çıkmış ve konuşmalarında çağdaş kıyafetin önemini anlatmıştır. Şapka Kanunu ise bu geziden birkaç ay sonra TBMM’de kabul edilmiştir.
Bu durum Atatürk’ün inkılapları gerçekleştirirken izlediği yöntemle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Doğru cevap: B
Mustafa Kemal, kanun çıkmadan önce şapkayı bizzat kullanıp halka anlatarak toplumu değişikliğe hazırlamıştır. Kanunun TBMM’de kabul edilmesi, düzenlemelerin meclis aracılığıyla yapıldığını da gösterir; bu yüzden diğer yargılar metinle çelişir.
-
Soru 13
1 Temmuz 1926’da yürürlüğe giren bir kanunla Türk karasularında ve limanları arasında yük ve yolcu taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine verilmiştir. Bu tarih bugün Denizcilik ve Kabotaj Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Bu düzenleme ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
Doğru cevap: A
Kabotaj Kanunu, kapitülasyonlar döneminde yabancı şirketlerin elinde olan kıyı taşımacılığını Türk gemilerine bırakarak tam bağımsızlık anlayışını ekonomik alanda uygulamıştır. Boğazlar komisyonu Lozan’ın bir hükmüdür; demiryollarının satın alınması ise ayrı bir süreçtir.
-
Soru 14
Aşağıdaki bankalardan hangisi Cumhuriyet döneminde kurulmamıştır?
Doğru cevap: D
Ziraat Bankası, memleket sandıklarının dönüştürülmesiyle 1888’de Osmanlı döneminde kurulmuştur. Türkiye İş Bankası 1924’te, Merkez Bankası 1930’da, Sümerbank 1933’te, Etibank 1935’te kurulmuştur.
-
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi 1925’te çıkan Şeyh Sait İsyanı’nın sonuçlarından biri değildir?
Doğru cevap: C
İsyanın ardından Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarılmış, İstiklal Mahkemeleri yeniden kurulmuş ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmıştır; isyan Musul görüşmelerinde Türkiye’nin elini de zayıflatmıştır. Serbest Cumhuriyet Fırkası ise 1930’da kurulup aynı yıl kendini feshetmiştir.
-
Soru 16
- I. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü
- II. Harf İnkılabı’nın yapılması
- III. Soyadı Kanunu’nun çıkarılması
- IV. Şapka Kanunu’nun kabulü
Yukarıdaki gelişmelerin tarih sırasına göre dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Tevhid-i Tedrisat Kanunu 1924’te, Şapka Kanunu 1925’te, Harf İnkılabı 1928’de, Soyadı Kanunu ise 1934’te kabul edilmiştir. Buna göre sıralama I, IV, II, III biçimindedir.
-
Soru 17
13 Ekim 1923’te Ankara’nın başkent ilan edilmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?
Doğru cevap: D
Ankara, Millî Mücadele’yi yöneten TBMM’nin merkeziydi; güvenli konumu, demiryolu bağlantısı ve İstanbul’un denizden saldırıya açık olması da etkili olmuştur. Ankara o yıllarda küçük bir şehirdi; ülkenin en kalabalık şehri İstanbul’du.
-
Soru 18
- I. Türkiye İş Bankası’nın kurulması
- II. Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun çıkarılması
- III. Sümerbank’ın kurulması
Yukarıdakilerden hangileri, 1923–1929 döneminde özel girişimin desteklendiği ekonomi anlayışı doğrultusunda gerçekleştirilmiştir?
Doğru cevap: A
İş Bankası 1924’te özel sermayeyle kurulmuş, Teşvik-i Sanayi Kanunu 1927’de özel girişimcileri sanayi yatırımına özendirmek için çıkarılmıştır. Sümerbank ise 1929 bunalımından sonra benimsenen devletçilik anlayışıyla 1933’te kurulmuştur.
-
Soru 19
1932’de Cumhuriyet Halk Fırkasına bağlı olarak açılan bu kurumlar; dil, edebiyat, güzel sanatlar, spor, kütüphane ve halk dershaneleri gibi şubelerle çalışmış, aydınlarla halk arasında köprü kurmayı amaçlamıştır.
Sözü edilen kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Halkevleri, 1931’de kapatılan Türk Ocaklarının yerine 1932’de açılmış ve inkılapların halka benimsetilmesinde önemli rol oynamıştır. Millet Mektepleri 1928’de okuma yazma seferberliği için açılmış, Köy Enstitüleri ise 1940’ta kurulmuştur.
-
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi eğitim ve kültür alanında yapılan inkılaplardan biri değildir?
Doğru cevap: C
Türk Medeni Kanunu, aile, miras ve mülkiyet gibi konuları düzenleyen bir hukuk inkılabıdır. Üniversite reformu, dil kurumunun kurulması, Millet Mektepleri ve harf değişikliği ise eğitim ve kültür alanındaki yeniliklerdir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.