KPSS Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Testi 1
- İlk Türk-İslam Devletleri
- 20 soru
- 25 dakika
Talas Savaşı’ndan Büyük Selçuklu Devleti’nin yıkılışına kadar Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular, Mısır’daki Türk devletleri ve bu dönemin eserleri ile kurumlarından 20 soru. Savaşları tarafları ve sonuçlarıyla, eserleri yazarı ve sunulduğu hükümdarla birlikte düşünmek çeldiricileri ayıklamayı kolaylaştırır. Dört yanlış bir doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
751 yılında Abbasiler ile Çin arasında yapılan Talas Savaşı’nda Karlukların Abbasilerin yanında yer alması savaşın sonucunu belirlemiştir.
Bu savaşın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Doğru cevap: B
Uygur Devleti 840 yılında Kırgızların saldırısıyla yıkılmıştır; bunun Talas Savaşı ile ilgisi yoktur. Diğer seçenekler Talas’ın bilinen sonuçlarıdır.
-
Soru 2
I. Türkçeyi resmî dil olarak kullanmaları
II. Hindistan’a çok sayıda sefer düzenlemeleri
III. Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lügati’t-Türk gibi eserlerin bu devlet döneminde yazılmasıYukarıdakilerden hangileri Karahanlılar için söylenebilir?
Doğru cevap: D
Karahanlılar Türkçeyi resmî dil olarak kullanmış, ilk Türk-İslam eserleri bu dönemde yazılmıştır. Hindistan seferleri ise Gaznelilere, özellikle Gazneli Mahmut’a aittir.
-
Soru 3
Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Siyasetname’yi Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk yazmıştır. Ömer Hayyam, Melikşah döneminde Celali takvimini hazırlayan heyetin başındaki bilim insanıdır.
-
Soru 4
Bir Karahanlı hükümdarına sunulan bu eserde adaleti, devleti (talihi), aklı ve akıbeti temsil eden dört kahramanın konuşmaları üzerinden ideal devlet yönetimi anlatılır. Eser, “mutluluk veren bilgi” anlamına gelen adıyla tanınır.
Sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig’i, Kün Togdı, Ay Toldı, Öğdülmiş ve Odgurmış adlı dört kahraman üzerinden devlet yönetimini anlatan ilk Türk-İslam eseridir.
-
Soru 5
Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lügati’t-Türk’ü Arapça olarak yazmış ve Abbasi halifesine sunmuştur. Eserde Türk boylarının dilinden derlenen sözcükler, atasözleri ve şiirler yer alır.
Kaşgarlı Mahmut’un bu eseri yazmaktaki temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Eser, Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla hazırlanmış bir sözlüktür. Devlet yönetimine dair öğüt Kutadgu Bilig’in, hikmetler Divan-ı Hikmet’in konusudur.
-
Soru 6
Hindistan’a çok sayıda sefer düzenleyerek bölgede İslamiyet’in yayılmasına katkı sağlamış, “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı olarak bilinir. Firdevsi, Şehname’yi bu hükümdara sunmuştur.
Hakkında bilgi verilen hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Gazneli Mahmut, Hindistan seferleriyle tanınır ve sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı kabul edilir. Alp Tekin Gazne’de devleti kuran komutandır.
-
Soru 7
1040 yılında yapılan Dandanakan Savaşı’nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Doğru cevap: A
Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması 1071 Malazgirt Savaşı’nın sonucudur. Dandanakan’da Gaznelileri yenen Selçuklular devletlerini kurmuş ve bunu çevreye duyurmuştur.
-
Soru 8
Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan ilk savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
1048 yılındaki Pasinler Savaşı Selçuklu ile Bizans arasındaki ilk savaştır. Malazgirt 1071’de yapılmış, Miryokefalon ise Türkiye Selçukluları ile Bizans arasında 1176’da gerçekleşmiştir.
-
Soru 9
Tuğrul Bey, 1055 yılında Şii Büveyhoğullarının baskısı altındaki Abbasi halifesinin çağrısı üzerine Bağdat’a girmiş ve halife tarafından “Doğunun ve Batının Hükümdarı” olarak tanınmıştır.
Bu gelişmenin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Bağdat Seferi ile Selçuklular Sünni İslam dünyasının koruyucusu ve siyasi lideri konumuna gelmiştir. Halifelik Türklere ancak 1517’de Osmanlılarla geçmiştir; ilk beylikler ise 1071’den sonra kurulmuştur.
-
Soru 10
1071 Malazgirt Savaşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: C
Malazgirt, Haçlı Seferlerini sona erdirmemiş; aksine Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi, 1096’da başlayan Haçlı Seferlerinin nedenleri arasında sayılır.
-
Soru 11
Alp Arslan ve Melikşah dönemlerinde vezirlik yapan bu devlet adamı, ikta sisteminin geliştirilmesinde rol oynamış, kendi adıyla anılan medreseleri kurdurmuş ve devlet yönetimine dair görüşlerini bir eserde toplamıştır.
Sözü edilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Nizamülmülk, Nizamiye medreselerini kurdurmuş ve Siyasetname’yi yazmıştır. Biruni Gazneliler döneminde yaşamış bir bilim insanıdır.
-
Soru 12
Büyük Selçuklularda bazı devlet topraklarının vergi gelirleri, belli sayıda atlı asker yetiştirmek şartıyla komutan ve devlet görevlilerine bırakılmıştır. Toprağın mülkiyeti ise devlette kalmıştır.
Bu uygulamanın amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Doğru cevap: E
İkta sisteminde mülkiyet devlete aittir; görevliye yalnızca vergi geliri bırakılır. Bu nedenle mülkiyetin halka devri sistemin amacı olamaz.
-
Soru 13
Melikşah döneminde Ömer Hayyam’ın başkanlığındaki bir heyet tarafından hazırlanan takvim aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Celali takvimi, Melikşah’ın emriyle Ömer Hayyam başkanlığında hazırlanmıştır. On İki Hayvanlı takvim İslamiyet öncesi Türklere, Rumi takvim ise Osmanlı’ya aittir.
-
Soru 14
Sultan Sencer döneminde Karahitaylara karşı yapılan ve Selçukluların ağır yenilgisiyle sonuçlanan savaş sonunda Türkistan’daki Selçuklu egemenliği büyük ölçüde sona ermiştir.
Sözü edilen savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
1141 yılındaki Katvan Savaşı’nda Sultan Sencer Karahitaylara yenilmiştir. Bu yenilgi Büyük Selçukluların çöküş sürecini hızlandırmıştır.
-
Soru 15
Büyük Selçuklu Devleti, Melikşah’ın ölümünden sonra kısa sürede taht kavgalarına sahne olmuş ve parçalanmaya başlamıştır.
Bu durumun ortaya çıkmasında en etkili olan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Eski Türk geleneğinde ülke hanedanın ortak malı sayıldığı için her hanedan üyesi tahtta hak iddia edebilmiş; bu da taht kavgalarına ve parçalanmaya yol açmıştır.
-
Soru 16
Selçuklularda yönetim deneyimi kazanmaları için eyaletlere gönderilen “melik” unvanlı şehzadelerin yanına, onları yetiştirmek ve korumakla görevli tecrübeli devlet adamları verilmiştir. Bu görevliler zamanla bazı bölgelerde kendi devletlerini kurmuştur.
Sözü edilen görevlilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Şehzadelerin eğitiminden sorumlu görevlilere atabey denir; Selçuklular zayıflayınca atabeyler bağımsız atabeylikler kurmuştur. Subaşı askerî ve güvenlik, kadı yargı, amid sivil yönetim işleriyle ilgilidir.
-
Soru 17
Abbasi halifesi tarafından vali olarak gönderilen Ahmet bin Tolun’un 868 yılında kurduğu bu devlet, Mısır’da kurulan ilk Türk devletidir.
Sözü edilen devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Tolunoğulları Mısır’daki ilk Türk devletidir. İhşidiler de Mısır’da kurulmuştur ancak Tolunoğullarından sonradır.
-
Soru 18
Abbasi ordusunda Türk askerlerinin sayısı arttıkça halk ile askerler arasında sorunlar çıkmış, bunun üzerine Halife Mutasım Türk askerleri için Bağdat yakınlarında yeni bir şehir kurdurmuştur.
Bu şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Samarra, Halife Mutasım döneminde Türk askerleri için kurulmuştur. Bu durum Abbasi devletinde Türklerin artan askerî ağırlığını gösterir.
-
Soru 19
I. Malazgirt Savaşı
II. Talas Savaşı
III. Katvan Savaşı
IV. Dandanakan SavaşıYukarıdaki savaşların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Talas 751, Dandanakan 1040, Malazgirt 1071 ve Katvan 1141 yılında yapılmıştır. Doğru sıra II, IV, I, III’tür.
-
Soru 20
Hoca Ahmet Yesevi, düşüncelerini Arapça ya da Farsça yerine sade bir Türkçeyle ve hece ölçüsüyle yazdığı hikmetlerle anlatmıştır.
Yesevi’nin bu tercihinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Yesevi, halkın kolayca anlayabilmesi için Türkçe ve halkın alışık olduğu hece ölçüsünü seçmiştir; amacı İslam’ı ve tasavvufu Türk boyları arasında yaymaktır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.