KPSS Tarih Osmanlı Kuruluş ve Yükselme Dönemi Testi 1
- Osmanlı Kuruluş ve Yükselme Dönemi
- 20 soru
- 25 dakika
Beylikten devlete geçiş, Rumeli ve Anadolu’daki fetihler, Fatih, Yavuz ve Kanuni dönemleri, taşra yönetimi, dirlik sistemi, ordu ve kültür konularından 20 soru. Savaşları padişahlara göre gruplamak, sonuç sorularında hangisinin hangi döneme ait olduğunu ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği’nin kısa sürede büyüyerek devlete dönüşmesinde etkili olan gelişmelerden biri değildir?
Doğru cevap: B
Osmanlılar ilk donanmayı Karesioğulları Beyliği’nin topraklarını aldıktan sonra edinmiştir; kuruluş döneminde denizlerde üstünlükleri yoktu. Uç beyliği olmak, Bizans’ın iç karışıklıkları, Ahilerin desteği ve hoşgörülü yönetim beyliğin hızla büyümesini kolaylaştırmıştır.
-
Soru 2
Osman Bey döneminde Osmanlı Beyliği ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan ilk önemli savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
1302’de yapılan Koyunhisar (Bafeus) Savaşı, Osmanlıların Bizans’la yaptığı ilk önemli savaştır. Pelekanon Orhan Bey, Sırpsındığı, Çirmen ve I. Kosova ise I. Murat döneminde yapılmıştır.
-
Soru 3
1448’de Osmanlı ordusu, Macar komutan Hunyadi Yanoş’un yönettiği Haçlı ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmıştır. Bu savaştan sonra Avrupalılar Türkleri Balkanlardan çıkarma düşüncesinden uzun süre vazgeçmiş, Balkanlardaki Türk hâkimiyeti kalıcı hâle gelmiştir.
Sözü edilen savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
II. Murat döneminde yapılan II. Kosova Savaşı (1448), Haçlıların Osmanlıyı Balkanlardan atma girişimlerine uzun süre son vermiştir. Varna (1444) da II. Murat döneminde kazanılmıştır ancak Balkanlardaki Türk hâkimiyetini kesinleştiren savaş II. Kosova’dır.
-
Soru 4
Fatih Sultan Mehmet’in hazırlattığı Kanunname-i Âl-i Osman’da, padişah olan şehzadenin “nizam-ı âlem için” kardeşlerini ortadan kaldırabileceği belirtilmiştir.
Bu düzenlemenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Kardeş katli hükmü, taht kavgalarının devleti zayıflatmasını ve ülkenin bölünmesini önlemeye yöneliktir. Bu düzenleme “ülke hanedanın ortak malıdır” anlayışını güçlendirmez, tersine merkezi otoriteyi pekiştirir; en yaşlı üyenin tahta geçmesi (ekber ve erşed) ise sonraki bir dönemin uygulamasıdır.
-
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmet döneminde gerçekleşen gelişmelerden biri değildir?
Doğru cevap: E
Fatih Rodos’u kuşatmış ancak alamamıştır; ada 1522’de Kanuni Sultan Süleyman döneminde fethedilmiştir. Trabzon (1461), Sırbistan (1459), Kırım’ın bağlanması (1475) ve Otranto (1480) Fatih dönemi gelişmeleridir.
-
Soru 6
1396’da Niğbolu’da Haçlı ordusunu yenen Yıldırım Bayezid’e, Kahire’deki Abbasi halifesi tarafından bir unvan verilmiştir.
Bu unvan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Niğbolu zaferinden sonra Abbasi halifesi Yıldırım Bayezid’e “Sultan-ı İklim-i Rum” (Anadolu sultanı) unvanını göndermiştir. Kayser-i Rum ve Ebu’l-Feth Fatih’le, Hâdimü’l-Haremeyn Yavuz’la, Kanuni ise Sultan Süleyman’la ilişkilidir.
-
Soru 7
İstanbul kuşatmasından önce Boğaz’ın Avrupa yakasına Rumeli Hisarı yaptırılmış, Edirne’de büyük toplar döktürülmüştür. Kuşatma sırasında Haliç’in girişi zincirle kapatılınca bazı gemiler karadan yürütülerek Haliç’e indirilmiştir.
Bu bilgiler aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Doğru cevap: B
Rumeli Hisarı’nın yapılması, büyük topların döktürülmesi ve gemilerin karadan yürütülmesi fethin titizlikle planlandığını gösterir. Orta Çağ’ın sona ermesi doğru bir bilgidir ama metinde bu yönde bir ifade yoktur.
-
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’un fethinin (1453) sonuçlarından biri değildir?
Doğru cevap: E
Akdeniz’de Osmanlı deniz üstünlüğü 1538 Preveze Deniz Savaşı ile sağlanmıştır. Bizans’ın yıkılması, Anadolu–Rumeli bütünlüğü, Yeni Çağ’ın başlaması ve topun surları yıkabildiğinin görülmesi fethin sonuçlarıdır.
-
Soru 9
Fatih Sultan Mehmet’in Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ı yenerek Doğu Anadolu’da Osmanlı etkisini güçlendirdiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Otlukbeli Savaşı (1473) ile Akkoyunlular yenilmiş, Anadolu’da Türk siyasi birliğinin önündeki önemli bir engel kalkmıştır. Diğer savaşlar Yavuz Sultan Selim döneminde yapılmıştır.
-
Soru 10
Yavuz Sultan Selim döneminde yapılan savaşlar ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Mercidabık’ta (1516) Memlükler yenilmiş ama devlet yıkılmamıştır; Memlük Devleti’ne 1517’deki Ridaniye Savaşı ile son verilmiş ve Mısır alınmıştır. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
-
Soru 11
1533’te Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan İstanbul Antlaşması’na göre Avusturya arşidükü, protokolde Osmanlı sadrazamına denk sayılmıştır.
Bu hüküm aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
Doğru cevap: B
Avusturya hükümdarının Osmanlı padişahına değil, onun vekili olan sadrazama denk tutulması Osmanlı’nın Avrupa’daki siyasi üstünlüğünü gösterir. Sadrazam padişahın mutlak vekilidir, ondan daha yetkili değildir.
-
Soru 12
Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasını yendiği ve Akdeniz’de Osmanlı üstünlüğünü sağlayan deniz savaşı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Preveze Deniz Savaşı (1538) ile Akdeniz’de Osmanlı üstünlüğü kurulmuştur. Cerbe’yi (1560) Piyale Paşa kazanmıştır; İnebahtı (1571), Çeşme (1770) ve Sinop (1853) Osmanlı donanmasının yenildiği olaylardır.
-
Soru 13
Osmanlı taşra yönetiminde bu görevli, bulunduğu kazada hem yargı işlerine bakar hem de çarşı-pazar denetimi, fiyatların belirlenmesi gibi belediye hizmetlerini yürütürdü. Merkezden gönderilen fermanların uygulanmasını da o sağlardı.
Sözü edilen görevli aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Kazanın yöneticisi olan kadı; yargı, belediye ve noterlik işlerini yürütür, fermanların uygulanmasını sağlardı. Subaşı güvenlikten, beylerbeyi ve sancakbeyi eyalet ve sancağın askerî-idari yönetiminden sorumluydu.
-
Soru 14
Bu eyaletlerde tımar sistemi uygulanmazdı. Toplanan vergilerden eyaletin yönetim giderleri ve askerlerin maaşları ödendikten sonra kalan para her yıl merkeze gönderilirdi. Mısır, Bağdat ve Yemen bu eyaletlere örnektir.
Özellikleri verilen eyaletler aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Vergileri yıllık (salyane) olarak toplanan ve tımar uygulanmayan eyaletlere salyaneli (yıllıklı) eyaletler denir. Salyanesiz eyaletlerde ise tımar sistemi uygulanırdı.
-
Soru 15
Osmanlı Devleti’nde yıllık geliri yüz bin akçeden fazla olan ve padişah, hanedan üyeleri, vezirler, beylerbeyleri gibi üst düzey yöneticilere verilen dirlik aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Geliri yüz bin akçenin üzerindeki dirliğe has denir. Zeamet yirmi bin ile yüz bin, tımar ise üç bin ile yirmi bin akçe arasındaki dirliklerdir. Vakıf ve mülk dirlik türü değildir.
-
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Kapıkulu Ocakları arasında yer almaz?
Doğru cevap: A
Akıncılar sınır boylarında görev yapan eyalet askerleridir. Yeniçeri, cebeci, topçu ve top arabacısı ocakları ise padişaha bağlı, maaşlı Kapıkulu askerleridir.
-
Soru 17
Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği ve Edirne’de bulunan cami aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Mimar Sinan, Şehzade Camii’ni çıraklık, Süleymaniye Camii’ni kalfalık, Edirne’deki Selimiye Camii’ni ise ustalık eseri olarak nitelendirmiştir. Sultanahmet Camii Sedefkâr Mehmet Ağa’nın, Bursa’daki Yeşil Cami ise erken dönemin eseridir.
-
Soru 18
Saray içinde bulunan bu okulda, devşirme yoluyla alınan yetenekli gençler; din bilgisi, dil, hat, müzik, binicilik ve devlet işleri konularında eğitilir, buradan yetişenler sadrazamlığa kadar yükselebilirdi.
Sözü edilen eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Saraydaki Enderun, devşirme gençleri devlet yöneticisi olarak yetiştiren okuldur. Sahn-ı Seman ve Süleymaniye medreseleri ilmiye sınıfını yetiştirir, sıbyan mektebi ise ilk öğretim kurumudur.
-
Soru 19
Osmanlı kuruluş ve yükselme dönemlerinde yaşamış bilim insanları ile çalışmaları arasındaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Keşfü’z-Zünun, 17. yüzyılda yaşamış Kâtip Çelebi’nin bibliyografya eseridir. Takiyüddin, III. Murat döneminde İstanbul’da rasathane kurmuş astronomdur. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
-
Soru 20
Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethinden sonra Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin varlığını sürdürmesine izin vermiş ve patriğe kendi cemaatinin dinî işlerinde yetki tanımıştır.
Bu uygulama Osmanlı Devleti’nin hangi yönetim anlayışını yansıtır?
Doğru cevap: C
Osmanlı, gayrimüslim toplulukları kendi dinî liderleri aracılığıyla yöneterek hoşgörüye dayalı bir düzen kurmuştur (millet sistemi). Bu uygulama Bizans hukukunu benimseme ya da merkezi otoriteyi zayıflatma anlamına gelmez.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.