KPSS Coğrafya Türkiye'de Toprak Tipleri ve Bitki Örtüsü Testi 1
- Türkiye'de Toprak Tipleri ve Bitki Örtüsü
- 20 soru
- 25 dakika
Zonal, intrazonal ve azonal topraklar, erozyon, ormanlar, maki ve garig toplulukları, bozkır ve çayırlar ile bitki örtüsünün dağılışını etkileyen etkenlerden 20 soru. Toprak ve bitki türlerini önce iklimle, sonra ana kaya ve yükseltiyle eşleştirmek doğru şıkkı bulmayı hızlandırır; dört yanlış bir doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir yerdeki toprağın oluşumunu ve özelliklerini doğrudan etkileyen etkenlerden biri değildir?
Doğru cevap: D
Toprak; ana kayanın ayrışmasıyla, iklimin, canlıların, eğimin ve zamanın etkisi altında oluşur. Boylam yalnızca yerel saati belirler; iklimi, dolayısıyla toprağı etkilemez.
-
Soru 2
Akdeniz ikliminin görüldüğü kıyılarda kalker (kireç taşı) üzerinde oluşan bu toprak, içerdiği demir oksit nedeniyle kırmızı renklidir. Genellikle maki ve kızılçam topluluklarının altında yer alır.
Sözü edilen toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Terra rossa, kalkerin yağışlı kış ve kurak yaz koşullarında ayrışmasıyla oluşan kırmızı Akdeniz toprağıdır. Çernozyom humuslu kara toprak, podzol aşırı yıkanmış orman toprağı, alüvyal toprak ise akarsuların taşıdığı malzemeden oluşan toprağıdır.
-
Soru 3
Kuzeydoğu Anadolu’da Erzurum–Kars ve Ardahan çevresinde yaz yağışlarıyla beslenen çayırların altında oluşan bu toprak, humusça çok zengin ve koyu renklidir. “Kara toprak” olarak da adlandırılır.
Sözü edilen toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Çernozyom, ot topluluklarından gelen bol organik madde sayesinde humuslu ve verimli bir topraktır; Türkiye’de en çok Kuzeydoğu Anadolu’da görülür. Laterit sıcak ve çok yağışlı yerlerin kırmızı toprağı, kolüvyal toprak ise yamaç eteklerinde biriken taşınmış topraktır.
-
Soru 4
İç Anadolu’da yaygın olan kahverengi bozkır topraklarının alt katmanlarında kireç birikmesi görülür.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Yağış az olduğunda sızan su, çözünmüş kireci derinlere taşıyamaz; kireç toprağın alt katmanlarında birikir. Çok yağışlı yerlerde ise yıkanma güçlü olduğundan kireç topraktan uzaklaşır.
-
Soru 5
Bol yağış alan yüksek kesimlerde, iğne yapraklı ormanların altında oluşan bu topraklarda şiddetli yıkanma nedeniyle mineraller derinlere taşınmıştır. Asitli ve besin maddelerince fakir olan bu topraklar Türkiye’de Kuzey Anadolu Dağları ile Yıldız (Istranca) Dağları’nın yüksek kesimlerinde görülür.
Sözü edilen toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Podzol, serin ve çok yağışlı koşullarda aşırı yıkanmış, üst katmanı açık renkli ve asitli bir orman toprağıdır. Halomorfik topraklar kurak ve tuzlu ortamlarda, kahverengi bozkır toprakları ise yarı kurak alanlarda oluşur.
-
Soru 6
- I. Alüvyal toprak
- II. Terra rossa
- III. Kolüvyal toprak
- IV. Çernozyom
- V. Moren toprağı
Yukarıdakilerden hangileri, malzemesi başka yerden taşınarak biriken (azonal) topraklardır?
Doğru cevap: C
Alüvyal topraklar akarsuların, kolüvyal topraklar sel suları ve yer çekiminin, moren toprakları ise buzulların taşıdığı malzemeyle oluşur; bunlar taşınmış (azonal) topraklardır. Terra rossa ve çernozyom bulundukları yerde iklimin etkisiyle oluşan zonal topraklardır.
-
Soru 7
Dağ yamaçlarından sel suları ve yer çekimiyle taşınan malzemenin, eğimin azaldığı yamaç eteklerinde birikmesiyle oluşan topraklar, iri ve köşeli taneler içerir.
Sözü edilen toprak tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Kolüvyal topraklar kısa mesafeden taşındığı için malzemesi iyi ayıklanmamış, iri ve köşelidir. Alüvyal topraklar akarsularla uzağa taşınıp ovalara ve deltalara, lös rüzgârla, moren ise buzullarla birikir.
-
Soru 8
Tuz Gölü çevresi ile Iğdır Ovası’nda tuzlu (halomorfik) topraklar geniş yer kaplar.
Bu iki alanda tuzlu toprakların oluşmasında ortak etken aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Kurak ve sıcak dönemlerde topraktaki su kılcal yollarla yükselip buharlaşır, çözünmüş tuzlar yüzeye yakın katmanlarda birikir; Iğdır’da buna aşırı ve yanlış sulama da eklenir. İki alan da denizden uzak, yağışı az ve bitki örtüsü cılız yerlerdir.
-
Soru 9
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi toprak erozyonunu artırır?
Doğru cevap: B
Eğim yönünde açılan karıklar yağış suyunun hızla akmasına yol açarak toprağı süpürür; tarlalar eğime dik (eş yükselti eğrilerine paralel) sürülmelidir. Taraçalama, ağaçlandırma, otlatmanın denetimi ve rüzgâr perdeleri erozyonu azaltan uygulamalardır.
-
Soru 10
Akdeniz ikliminin görüldüğü kıyılarda kızılçam ormanlarının tahrip edildiği alanlarda yayılan bu topluluk; boyu 1–3 metre kadar olabilen, sert yapraklı ve her mevsim yeşil kalan çalılardan oluşur. Zeytin, defne, mersin ve kocayemiş bu topluluğun başlıca türleridir.
Sözü edilen bitki topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Maki, yaz kuraklığına uyum sağlamış sert yapraklı çalılardan oluşur ve kızılçam ormanlarının yok edilmesiyle genişler. Garig makinin de tahrip edilmesiyle ortaya çıkan daha seyrek ve bodur bir topluluktur.
-
Soru 11
Karadeniz kıyılarında bazı kesimlerde, Akdeniz’e özgü maki türleri ile nemli ortam bitkileri karışık olarak bir arada bulunur.
Bu bitki topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Psödomaki (yalancı maki), Karadeniz kıyısında yazın kuraklığın hafiflediği, kışın ılık kalan kesimlerde maki türleriyle nemli orman türlerinin karışmasıyla oluşur. Antropojen bozkır ise ormanların insan eliyle yok edilmesiyle ortaya çıkan ot topluluğudur.
-
Soru 12
İç Anadolu’daki bozkır bitkileri ilkbaharda yeşerip çiçek açar, yaz başından itibaren ise sararıp kurur.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Bozkır otları, yağışların düştüğü ilkbaharda nemi kullanarak gelişir; yazın yağış azalıp sıcaklık arttığında toprak kurur ve otlar sararır. İç Anadolu’nun yükseltisi kıyılardan fazladır ve kışları soğuktur.
-
Soru 13
Erzurum–Kars yöresindeki çayırlar yaz boyunca büyük ölçüde yeşil kalabilirken İç Anadolu bozkırları yazın sararır.
Bu farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Kuzeydoğu Anadolu’da yağışların önemli bir kısmı ilkbahar sonu ve yaz başında düşer; serin yaz koşullarıyla birlikte bu durum çayırların uzun süre yeşil kalmasını sağlar. Erzurum–Kars yöresi İç Anadolu’dan daha yüksektir, yazları serin ve kışları daha uzundur.
-
Soru 14
Doğu Karadeniz’de, Kuzey Anadolu Dağları’nın denize bakan yamaçlarında kıyıdan zirvelere doğru bitki kuşaklarının genel sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Yükseldikçe sıcaklık azaldığından alt kesimlerde kayın, kestane ve gürgen gibi geniş yapraklı ağaçlar, daha yukarıda karışık ormanlar, sonra ladin ve köknar gibi iğne yapraklılar yer alır. Orman sınırının üzerinde ise alpin çayırlar bulunur.
-
Soru 15
Doğal ormanların ağaç kesimi, tarla açma ve aşırı otlatma gibi nedenlerle yok edilmesinin ardından yerini alan ot topluluklarına özel bir ad verilir. Türkiye’de İç Anadolu’nun kenar kesimleri ile Doğu Anadolu’nun bazı yerlerinde bu topluluklar görülür.
Sözü edilen bitki topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
“Antropojen”, insan etkisiyle oluşan anlamına gelir; bu bozkırlar iklimin değil insanın orman örtüsünü yok etmesinin sonucudur. Galeri ormanları ise kurak alanlarda akarsu boylarında dizilen ağaç topluluklarıdır.
-
Soru 16
Kuzey Anadolu Dağları’nın denize bakan kuzey yamaçları gür ormanlarla kaplıyken iç kesimlere bakan güney yamaçlarında ormanlar seyrekleşir.
Bu farkın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Denizden gelen nemli hava dağların kuzey yamacı boyunca yükselerek bol yağış bırakır; dağları aşıp güneye inen hava ise kurudur. Kuzey yarım kürede güney yamaçlar Güneş ışınlarını daha fazla alır.
-
Soru 17
Akdeniz kıyısındaki Toros Dağları’nda ormanın yetişebildiği en yüksek sınır, Karadeniz kıyısındaki dağlara göre genel olarak daha yüksektir.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Daha düşük enlemde bulunan Toroslar’da aynı yükseltideki sıcaklık Karadeniz dağlarına göre daha fazladır; bu yüzden ağaçlar daha yükseğe çıkabilir. Karadeniz kıyıları Toroslar’dan daha fazla yağış ve nem alır.
-
Soru 18
Aşağıdaki ağaç türü – yaygın olarak yetiştiği yer eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: A
Kızılçam sıcaklık isteyen, kuraklığa dayanıklı bir türdür ve Akdeniz ile Ege kıyılarının alçak kesimlerinde yaygındır; uzun ve sert kışları olan Erzurum–Kars Platosu’nda yetişmez. Sedir Toroslar’da, ladin Doğu Karadeniz’de, kayın Karadeniz ormanlarında, sığla ise Köyceğiz çevresinde yetişir.
-
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de bitki türü çeşitliliğinin ve endemik bitki sayısının fazla olmasının nedenlerinden biri değildir?
Doğru cevap: C
Türkiye’de Akdeniz, Avrupa-Sibirya ve İran-Turan bitki bölgeleri birleşir; iklim, yer şekli ve toprak koşulları da kısa mesafelerde değişir. Türkiye’nin ortalama yükseltisi fazladır; yükselti farkları da çeşitliliği artıran etkenlerdendir.
-
Soru 20
Maki topluluğunun da tahrip edildiği yerlerde ortaya çıkan, kekik, adaçayı ve lavanta gibi kokulu ve bodur bitkilerden oluşan seyrek bitki topluluğuna özel bir ad verilir.
Sözü edilen bitki topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Garig, makinin bozulmasıyla oluşan ve toprağı tam örtmeyen bodur bir topluluktur. Tundra kutup çevresindeki soğuk bölgelere özgüdür ve Türkiye’de doğal olarak görülmez.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.