TYT Türkçe Ses Bilgisi Testi 1
- Ses Bilgisi
- 20 soru
- 25 dakika
Ünlü uyumları, ünlü düşmesi ve daralması, ünsüz yumuşaması, benzeşmesi, düşmesi, türemesi ve kaynaşma ünsüzleri üzerine 20 soru. Ses olayını ararken sözcüğü önce kök ve eklerine ayırın; değişen sesi kökün yalın hâliyle karşılaştırınca olay kendini gösterir. 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi hem büyük ünlü uyumuna hem de küçük ünlü uyumuna uyar?
Doğru cevap: C
"Kömür" sözcüğünde ince ünlüler (ö, ü) art arda gelir ve yuvarlak "ö"den sonra dar yuvarlak "ü" gelir; iki uyuma da uyar. "Kitap" ve "otobüs" büyük ünlü uyumuna, "çamur" ve "yağmur" ise düz "a"dan sonra yuvarlak "u" geldiği için küçük ünlü uyumuna uymaz.
-
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü düşmesi yoktur?
Doğru cevap: D
"Kalp" sözcüğü ek alınca "kalbi" olur; burada ünsüz yumuşaması vardır, düşen bir ünlü yoktur. "Oğul-oğlu", "burun-burnu", "ağız-ağzı" sözcüklerinde ikinci hecedeki dar ünlü düşmüş; "kahve altı" birleşmesinde de "e" ünlüsü düşerek "kahvaltı" oluşmuştur.
-
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük vardır?
Doğru cevap: E
"Başla-" fiiline "-yor" eki gelince sondaki geniş "a" ünlüsü daralarak "ı" olmuş ve "başlıyor" biçimi ortaya çıkmıştır. Diğer cümlelerde geniş ünlünün dar ünlüye dönüştüğü bir sözcük bulunmaz.
-
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük yoktur?
Doğru cevap: A
"Sokakta, oturanlar, birbirini, tanır" sözcüklerinin hiçbirinde sert ünsüz yumuşamamıştır. Diğerlerinde "ağaç-ağacın", "kitap-kitabın", "renk-rengini", "git-gideceğiz" örneklerinde yumuşama vardır.
-
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır?
Doğru cevap: C
"Kitap" sözcüğü sert "p" ünsüzüyle bittiği için "-cı" eki "-çı" biçimini almıştır; bu bir ünsüz benzeşmesidir. "Gözlüğü" sözcüğünde yumuşama vardır; diğer altı çizili sözcüklerde sert-yumuşak uyumu gerektiren bir değişme olmamıştır.
-
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz düşmesine uğramış bir sözcük vardır?
Doğru cevap: E
"Yükselmek" fiili "yüksek" sözcüğüne "-el" eki getirilerek türemiş, bu sırada kökteki "k" ünsüzü düşmüştür. "Fikrini" sözcüğünde düşen ses bir ünlüdür (fikir-fikri), ünsüz değildir.
-
Soru 7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine uğramış bir sözcük vardır?
Doğru cevap: B
"Af" sözcüğü "etmek" yardımcı eylemiyle birleşirken "f" ünsüzü ikizleşmiş ve "affetmek" oluşmuştur; bu bir ünsüz türemesidir. "Edecek" sözcüğünde yumuşama vardır, türeme yoktur.
-
Soru 8
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte kaynaşma ünsüzü yoktur?
Doğru cevap: B
"Kitabı" sözcüğü "kitap" kökünün ünsüzle bitmesi nedeniyle eki doğrudan alır (kitap-ı); araya giren bir ses yoktur, yalnız yumuşama olmuştur. "İki-ş-er", "kapı-n-ın", "kapı-s-ı", "masa-y-ı" sözcüklerinde iki ünlü arasına kaynaşma ünsüzü girmiştir.
-
Soru 9
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde iki farklı ses olayı bir arada görülür?
Doğru cevap: D
"Kitapçığı" sözcüğünde "kitap" kökü sert ünsüzle bittiği için "-cık" eki "-çık" olmuş (benzeşme), ardından ünlüyle başlayan ek gelince "k" yumuşayıp "ğ" olmuştur. "Burnu"da yalnız ünlü düşmesi, "ağacı"da yalnız yumuşama, "dişçi"de yalnız benzeşme vardır; "masalar"da ses olayı yoktur.
-
Soru 10
Pazartesi (I) sabahı erkenden kalkıp (II) kahvaltımı (III) yaptım, sonra işe gitmek için evden çıktım (IV) ve otobüs durağına (V) yürüdüm.
Bu cümlede numaralanmış sözcüklerden hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
Doğru cevap: E
"Durak" sözcüğü ünlüyle başlayan ek alınca "k" ünsüzü "ğ"ye dönüşmüştür (durağına). "Pazartesi" ve "kahvaltımı" sözcüklerinde ünlü düşmesi, "çıktım" sözcüğünde ünsüz benzeşmesi vardır; "kalkıp" sözcüğünde ses olayı yoktur.
-
Soru 11
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesine uğrar?
Doğru cevap: B
"Akıl" sözcüğü ünlüyle başlayan ek alınca ikinci hecedeki "ı" düşer: aklı, aklımız. "Kitap" ek alınca yumuşamaya uğrar (kitabı) ama ünlü düşmez; diğer sözcükler değişmeden ek alır.
-
Soru 12
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünsüz yumuşamasına uğrar?
Doğru cevap: C
Tek heceli sözcüklerin çoğu yumuşamaya uğramaz ama "dip" bunlardan değildir: dibi, dibinde. "Sepeti, topu, saçı, ceketi" biçimlerinde sondaki sert ünsüz korunur.
-
Soru 13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması yoktur?
Doğru cevap: A
"Oku-" fiilinin sonundaki "u" zaten dar bir ünlü olduğundan "okuyor" sözcüğünde daralma olmaz. "Kalkma-yor > kalkmıyor", "sula-yor > suluyor", "de-yecek > diyecek", "bekle-yor > bekliyor" sözcüklerinde geniş ünlü daralmıştır.
-
Soru 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte büyük ünlü uyumu, sözcüğe getirilen ekten dolayı bozulmuştur?
Doğru cevap: A
"Yaz-ar" kalın ünlülerle uyumludur; uyumu bozan, tek biçimli "-ken" ekidir. "Otobüse", "kitapları" ve "domates" sözcüklerinde uyumu bozan kökün kendisidir; "birlikte" ise büyük ünlü uyumuna uyar.
-
Soru 15
Öğretmen tahtaya beş sözcük yazmış ve öğrencilerden bu sözcüklerdeki ses olaylarını söylemelerini istemiştir:
Ali: "Burnu" sözcüğünde ünlü düşmesi var.
Banu: "Ağacı" sözcüğünde ünsüz yumuşaması var.
Cem: "Sütçü" sözcüğünde ünsüz yumuşaması var.
Deniz: "Diyor" sözcüğünde ünlü daralması var.
Ece: "Kapısı" sözcüğünde kaynaşma ünsüzü var.Buna göre hangi öğrencinin söylediği yanlıştır?
Doğru cevap: C
"Süt" sözcüğü sert "t" ile bittiği için "-cü" eki "-çü" olmuştur; bu bir ünsüz benzeşmesidir, yumuşama değildir. Diğer öğrencilerin belirlediği ses olayları doğrudur.
-
Soru 16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü düşmesine hem de ünsüz yumuşamasına uğramış sözcükler vardır?
Doğru cevap: E
"Şehir-şehrin" sözcüğünde ünlü düşmesi, "ağaç-ağacı" sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır. "Oğlunun" yalnız ünlü düşmesi, "kitabını" yalnız yumuşama içerir; "çıktık" sözcüğündeki olay benzeşmedir.
-
Soru 17
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi küçük ünlü uyumuna uymaz?
Doğru cevap: D
Küçük ünlü uyumuna göre düz ünlüden sonra düz ünlü gelir. "Yağmur" sözcüğünde düz "a" ünlüsünden sonra yuvarlak "u" geldiği için uyum bozulmuştur. "Gözlük" ve "bölüm" sözcüklerinde yuvarlak ünlüden sonra dar yuvarlak "ü" gelmesi kurala uygundur.
-
Soru 18
Aşağıdaki birleşik sözcüklerin hangisinde ses düşmesi vardır?
Doğru cevap: B
"Kaynana" sözcüğü "kayın" ve "ana" sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuş, birleşme sırasında "ı" ünlüsü düşmüştür. Diğer birleşik sözcüklerde bileşenler hiçbir ses kaybına uğramadan birleşmiştir.
-
Soru 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması ile ünsüz yumuşaması aynı sözcükte görülür?
Doğru cevap: A
"De-yecek-im-i" yapısında "e" daralıp "i" olmuş (diyecek), ardından ünlüyle başlayan ek gelince "k" yumuşamıştır (diyeceğimi). "Yemeğini" ve "kitabı" sözcüklerinde yalnız yumuşama, "suluyor" sözcüğünde yalnız daralma vardır.
-
Soru 20
(I) Dedem, oğlunun getirdiği fidanları bahçenin en güneşli köşesine dikti. (II) Her sabah ağzında bir türkü mırıldanarak onları sulardı. (III) Fidanlardan biri bir gün kırılınca gönlü çok kırıldı. (IV) Komşusu, yeni bir fidan bulmak için bütün çarşıyı dolaştı. (V) Dedem, komşusunun bu sabrına ve iyiliğine uzun süre teşekkür etti.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde ünlü düşmesine uğramış bir sözcük yoktur?
Doğru cevap: D
IV. cümlede ünlü düşmesine uğramış sözcük bulunmaz. I. cümlede "oğul-oğlunun", II. cümlede "ağız-ağzında", III. cümlede "gönül-gönlü", V. cümlede "sabır-sabrına" sözcüklerinde ünlü düşmesi vardır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.
Türkçe dersinden diğer testler
TürkçeTYT Türkçe Yazım Kuralları Testi 1Yazım Kuralları20 soru25 dk TürkçeTYT Türkçe Paragraf Testi 1Paragraf20 soru25 dkTürkçeTYT Türkçe Dil Bilgisi Testi 1Dil Bilgisi20 soru25 dkTürkçeTYT Türkçe Sözcükte ve Cümlede Anlam Testi 1Sözcükte ve Cümlede Anlam20 soru25 dkTürkçeTYT Türkçe Noktalama İşaretleri Testi 1Noktalama İşaretleri20 soru25 dkTürkçeTYT Türkçe Anlatım Bozuklukları Testi 1Anlatım Bozuklukları20 soru25 dk