KPSS Türkçe Sözcükte Yapı Testi 1
- Sözcükte Yapı
- 20 soru
- 25 dakika
Kök ve gövde, yapım ve çekim ekleri ile basit, türemiş ve birleşik sözcüklerden 20 soru. Çekim eklerinin sözcüğün yapısını değiştirmediğini hatırla; yapıyı belirlerken yalnız yapım eklerine bak.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki sözcüklerin hangisi fiil kök üzerine kurulmuştur?
Doğru cevap: A
“Yazar” sözcüğü “yaz-” fiil kökünden “-ar” ekiyle türemiştir. “Göz, kitap, deniz, taş” ise isim kökleridir.
-
Soru 2
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yapıca birleşiktir?
Doğru cevap: A
“Hanımeli” iki ayrı sözcüğün (hanım, el) birleşip yeni bir kavramı, bir bitki adını karşılamasıyla oluşmuştur. “Çiçekçi, gözlük, yazlık” yapım eki almış türemiş, “kitap” ise basit sözcüktür.
-
Soru 3
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde yapım eki, sözcüğe küçültme ya da sevimlilik anlamı katmıştır?
Doğru cevap: C
“-cik” eki “kedi” sözcüğüne küçültme ve sevimlilik anlamı katmıştır. “-çı” meslek, “-lük” araç, “-siz” yokluk, “-lu” varlık anlamı katan isimden isim yapım ekleridir.
-
Soru 4
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde birden fazla yapım eki vardır?
Doğru cevap: D
“Gözlükçü” sözcüğünde göz + -lük + -çü olmak üzere iki yapım eki vardır. “Sevgiyle” (sev-gi) ve “yolcular” (yol-cu) birer yapım eki; “kitaplarımız” ve “denizde” yalnızca çekim eki almıştır.
-
Soru 5
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde fiilden isim yapım eki vardır?
Doğru cevap: A
“Dolgu” sözcüğü “dol-” fiiline “-gu” eki getirilerek isim yapılmıştır. “Tuzlu, gözcü, yeşillik” isimden isim; “suladı” ise isimden fiil yapım eki (-la) almıştır.
-
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte isimden fiil yapım eki vardır?
Doğru cevap: B
“Karardı” sözcüğü “kara” ismine “-r” yapım eki getirilerek fiil yapılmıştır (kara-r-dı). “Yaz-, gel-, al-, sor-” ise yalnız çekim eki almış fiil kökleridir.
-
Soru 7
“Yazılım” sözcüğüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
Sözcük yaz- (fiil kök) + -ıl (fiilden fiil) + -ım (fiilden isim) biçiminde oluşmuştur. Kökü fiildir, iki yapım eki almıştır, çekim eki yoktur ve tek kökten türediği için birleşik değil türemiştir.
-
Soru 8
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem çekim eki almıştır?
Doğru cevap: E
“Yolcuları” sözcüğünde yol + -cu (yapım) + -lar + -ı (çekim) ekleri vardır. “Gözlük” ve “sevgi” yalnız yapım eki, “kitapları” ve “evlerimiz” yalnız çekim eki almıştır.
-
Soru 9
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde çekim ekleri “çoğul eki + iyelik eki + hâl eki” sırasıyla dizilmiştir?
Doğru cevap: D
“Kitaplarımı” sözcüğü kitap + -lar (çoğul) + -ım (iyelik) + -ı (belirtme hâli) biçimindedir. “Evimde, okuluma, çantasına” sözcüklerinde çoğul eki yoktur; “kalemler” yalnız çoğul eki almıştır.
-
Soru 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-ki” eki, sözcüğü sıfat yapmıştır?
Doğru cevap: B
“Duvardaki” sözcüğünde “-ki” eki “resim” ismini yer yönünden belirten bir sıfat oluşturmuştur. “Seninki” ve “bizimkiler” sözcüklerinde “-ki” zamir yapmıştır; “öyle yorgundu ki” ve “biliyorum ki” sözlerindeki “ki” ise ayrı yazılan bağlaçtır.
-
Soru 11
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde yapım eki, kökün türünü değiştirmemiştir?
Doğru cevap: E
“Kardeşlik” sözcüğünde isim köke isimden isim yapım eki gelmiş, sözcük yine isim olarak kalmıştır. “Bilgi, yazar, kesik, sevinç” sözcüklerinde fiil köklere fiilden isim yapım eki gelmiş ve tür değişmiştir.
-
Soru 12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapıca basittir?
Doğru cevap: E
Çekim ekleri sözcüğün yapısını değiştirmez; “ağaçlarımız” yalnızca çekim eki aldığı için basittir. “Gözlüğünü” (göz-lük), “yolcular” (yol-cu), “çalışkan” (çalış-kan) ve “bilgisini” (bil-gi) yapım eki aldıkları için türemiştir.
-
Soru 13
Aşağıdaki birleşik sözcüklerden hangisi oluşurken ses düşmesine uğramıştır?
Doğru cevap: C
“Kahvaltı” sözcüğü “kahve” ve “altı” sözcüklerinin birleşmesiyle oluşurken “kahve” sözcüğündeki “e” ünlüsü düşmüştür. Diğer birleşik sözcüklerde birleşme sırasında ses kaybı olmamıştır.
-
Soru 14
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde fiilden fiil yapım eki vardır?
Doğru cevap: C
“Yıkandı” sözcüğünde “yıka-” fiiline “-n” eki gelerek yeni bir fiil gövdesi oluşmuştur; bu fiilden fiil yapım ekidir. Diğer sözcüklerde “-leş, -ar, -le, -la” ekleri isim köklerden (güzel, sarı, temiz, baş) fiil türetmiştir.
-
Soru 15
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin kökü diğerlerinden farklı türdedir?
Doğru cevap: D
“Yazlık” sözcüğünün kökü mevsim adı olan “yaz” ismidir. “Yazı, yazar, yazgı, yazıcı” sözcükleri ise “yaz-” fiilinden türemiştir; kökleri fiildir.
-
Soru 16
Babam (I) dün (II) pazardan (III) tuzlu (IV) peynir (V) aldı.
Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapıca türemiştir?
Doğru cevap: D
“Tuzlu” sözcüğü “tuz” ismine “-lu” yapım eki getirilerek türetilmiştir. “Babam” ve “pazardan” yalnız çekim eki almış, “dün” ve “peynir” ek almamış basit sözcüklerdir.
-
Soru 17
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde yapım eki, sözcüğe yer anlamı katmıştır?
Doğru cevap: A
“Çamlık” çamların bol olduğu yeri bildirir; “-lık” eki burada yer anlamı katmıştır. “Gözlük” araç, “sabahlık” giysi; “iyilik” ve “dostluk” ise soyut kavram bildirir.
-
Soru 18
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinin kökü, hem isim hem fiil olarak kullanılabilen ortak bir köktür?
Doğru cevap: E
“Boya” sözcüğü hem isim (bir kutu boya) hem fiil kökü (duvarı boya-) olarak kullanılır; “boyacı” bu ortak kökten türemiştir. “Kalem, süt, deniz” yalnız isim, “oku-” ise yalnız fiil köküdür.
-
Soru 19
“Görüşmeci” sözcüğünün oluşumunda aşağıdakilerden hangisi kullanılmamıştır?
Doğru cevap: C
Sözcük gör- (fiil kök) + -üş (fiilden fiil) + -me (fiilden isim) + -ci (isimden isim) biçiminde oluşmuştur. Bu yapıda isimden fiil yapım eki yoktur.
-
Soru 20
Ablam yeni gözlüğünü dün akşam yolcu otobüsünde unuttu.
Bu cümlede yapım eki almış kaç sözcük vardır?
Doğru cevap: B
Yapım eki alan sözcükler “gözlüğünü” (göz-lük) ve “yolcu” (yol-cu) olmak üzere ikidir. “Ablam, otobüsünde” yalnız çekim eki almış; “yeni, dün, akşam” ek almamış; “unuttu” ise “unut-” fiil köküne çekim eki getirilerek oluşmuştur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.