12. Sınıf Matematik Çember ve Daire Testi 1
- Çember ve Daire
- 20 soru
- 25 dakika
Çemberde merkez, çevre, iç ve dış açılar, kiriş ve teğet özellikleri, kuvvet bağıntıları, yay uzunluğu, daire ve daire dilimi alanı ile çemberin analitik denkleminden 20 soru. Açı sorularında önce açının gördüğü yayı belirle; uzunluk sorularında merkezden kirişe inen dikmenin kirişi ortaladığını hatırla.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Bir çemberde merkez açısının ölçüsü 80°'dir.
Aynı yayı gören çevre açının ölçüsü kaç derecedir?
Doğru cevap: B
Çevre açının ölçüsü, gördüğü yayın ölçüsünün yarısıdır. Merkez açı 80° olduğundan yay 80°, çevre açı 80 / 2 = 40°'dir.
-
Soru 2
[AB], merkezi O olan çemberin çapıdır. C noktası çember üzerindedir ve m(CAB) = 34°'dir.
Buna göre m(ABC) kaç derecedir?
Doğru cevap: A
Çapı gören çevre açı 180 / 2 = 90° olduğundan m(ACB) = 90°'dir. ABC üçgeninde m(ABC) = 180 − 90 − 34 = 56° bulunur.
-
Soru 3
ABCD dörtgeninin dört köşesi de aynı çember üzerindedir. m(A) = 3x + 12° ve m(C) = 2x + 8° olarak verilmiştir.
Buna göre m(A) kaç derecedir?
Doğru cevap: C
Kirişler dörtgeninde karşılıklı açıların toplamı 180°'dir: 3x + 12 + 2x + 8 = 180, 5x = 160, x = 32. m(A) = 3 · 32 + 12 = 108° olur; 72° ise m(C)'dir.
-
Soru 4
Bir çemberin merkezinin 6 cm uzaklığından geçen kirişin uzunluğu 16 cm'dir.
Bu çemberin yarıçapı kaç cm'dir?
Doğru cevap: E
Merkezden kirişe inen dikme kirişi iki eş parçaya ayırır; her parça 8 cm'dir. Yarıçap, dik kenarları 6 cm ve 8 cm olan dik üçgenin hipotenüsüdür: r = 36 + 64 = 10 cm.
-
Soru 5
Merkezi O, yarıçapı 5 cm olan çemberin dışındaki P noktasının merkeze uzaklığı 13 cm'dir. P noktasından çembere bir teğet çiziliyor ve teğet çembere T noktasında değiyor.
Buna göre |PT| kaç cm'dir?
Doğru cevap: E
Teğet, değme noktasındaki yarıçapa diktir; OTP dik üçgendir. |PT|² = 13² − 5² = 169 − 25 = 144, |PT| = 12 cm. 8 cm, uzunlukların farkı alınınca bulunan yanlış sonuçtur.
-
Soru 6
Bir çembere A noktasında teğet olan doğru ile [AB] kirişi arasındaki açının ölçüsü 65°'dir. Bu açının içinde kalan AB yayı küçük yaydır.
Küçük AB yayının ölçüsü kaç derecedir?
Doğru cevap: A
Teğet-kiriş açısının ölçüsü, gördüğü yayın ölçüsünün yarısıdır. Yay = 2 · 65 = 130°'dir. 230° büyük yaydır.
-
Soru 7
Bir çemberin [AC] ve [BD] kirişleri çemberin içindeki E noktasında kesişiyor. AEB açısının gördüğü AB yayı 100°, karşısındaki CD yayı 40°'dir.
Buna göre m(AEB) kaç derecedir?
Doğru cevap: B
Çemberin içinde kesişen iki kirişin oluşturduğu iç açı, gördüğü iki yayın toplamının yarısıdır: (100 + 40) / 2 = 70°. Yarım fark (30°) dış açı için kullanılır.
-
Soru 8
Bir çemberin dışındaki P noktasından çizilen iki kesen, çemberi sırasıyla A, B ve C, D noktalarında kesiyor. Açının içinde kalan uzak yay BD 130°, yakın yay AC 50°'dir.
Buna göre m(BPD) kaç derecedir?
Doğru cevap: B
Çemberin dışındaki açı, içinde kalan yayların farkının yarısıdır: (130 − 50) / 2 = 40°. 90° değeri yayların toplamının yarısıdır ve iç açı için geçerlidir.
-
Soru 9
Bir çemberin dışındaki P noktasından çembere çizilen iki teğet arasındaki açının ölçüsü 50°'dir.
Teğetlerin değme noktaları arasındaki küçük yayın ölçüsü kaç derecedir?
Doğru cevap: A
Değme noktalarındaki yarıçaplar teğetlere dik olduğundan dörtgende merkez açı 360 − 90 − 90 − 50 = 130°'dir. Küçük yay da 130°'dir; büyük yay 230° olur.
-
Soru 10
Bir çemberin [AB] ve [CD] kirişleri E noktasında kesişiyor. |AE| = 4 cm, |EB| = 6 cm ve |CE| = 3 cm'dir.
Buna göre |ED| kaç cm'dir?
Doğru cevap: B
Kesişen kirişlerde parçaların çarpımı eşittir: |AE| · |EB| = |CE| · |ED|. 4 · 6 = 3 · |ED| olduğundan |ED| = 8 cm. 9/2 sonucu, çarpanlar yanlış eşleştirilince bulunur.
-
Soru 11
Çemberin dışındaki P noktasından çizilen teğet çembere T noktasında değiyor. P'den çizilen bir kesen çemberi önce A, sonra B noktasında kesiyor. |PA| = 4 cm ve |AB| = 5 cm'dir.
Buna göre |PT| kaç cm'dir?
Doğru cevap: A
Teğet-kesen bağıntısı: |PT|² = |PA| · |PB|. |PB| = 4 + 5 = 9 cm olduğundan |PT|² = 36, |PT| = 6 cm. |PA| · |AB| = 20 alınırsa 2√5 gibi yanlış bir sonuç çıkar.
-
Soru 12
Yarıçapı 6 cm olan bir çemberde merkez açısı 120° olan bir yay vardır.
Bu yayın uzunluğu kaç cm'dir? (π = 3)
Doğru cevap: D
Çemberin çevresi 2πr = 2 · 3 · 6 = 36 cm'dir. 120°, tam açının 13'ü olduğundan yay uzunluğu 36 / 3 = 12 cm olur.
-
Soru 13
Çevresi 30 cm olan bir dairenin alanı hesaplanmak isteniyor.
Bu dairenin alanı kaç cm²'dir? (π = 3)
Doğru cevap: E
2πr = 30 ise 6r = 30 ve r = 5 cm'dir. Alan πr² = 3 · 25 = 75 cm² olur.
-
Soru 14
Yarıçapı 4 cm olan bir dairede merkez açısı 135° olan daire dilimi taranmıştır.
Taralı daire diliminin alanı kaç cm²'dir? (π = 3)
Doğru cevap: C
Dairenin alanı πr² = 3 · 16 = 48 cm²'dir. Dilim, dairenin 135360 = 38'i olduğundan alanı 48 · 38 = 18 cm² bulunur.
-
Soru 15
Merkezleri aynı olan iki çemberden büyüğünün 12 cm uzunluğundaki [AB] kirişi, küçük çembere teğettir.
İki çember arasında kalan halka biçimindeki bölgenin alanı kaç cm²'dir? (π = 3)
Doğru cevap: C
Teğet noktası kirişin orta noktasıdır; yarım kiriş 6 cm'dir. Büyük yarıçap R, küçük yarıçap r ise R² − r² = 6² = 36 olur. Halka alanı π(R² − r²) = 3 · 36 = 108 cm²'dir; yarıçapları ayrı ayrı bilmek gerekmez.
-
Soru 16
Analitik düzlemde merkezi M(2, −3) ve yarıçapı 4 birim olan bir çember çiziliyor.
Bu çember aşağıdaki noktalardan hangisinden geçer?
Doğru cevap: D
Çemberin denklemi (x − 2)² + (y + 3)² = 16'dır. (2, 1) için 0 + 16 = 16 sağlanır. (2, 3) noktası, merkezin işaretleri ters alınarak kurulan (x + 2)² + (y − 3)² = 16 çemberinin üzerindedir; diğer noktalar denklemi sağlamaz.
-
Soru 17
x² + y² − 6x + 8y − 11 = 0 denklemi bir çembere aittir.
Bu çemberin merkezi ve yarıçapı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Kareye tamamlanır: (x − 3)² − 9 + (y + 4)² − 16 − 11 = 0, yani (x − 3)² + (y + 4)² = 36. Merkez (3, −4), yarıçap 6'dır. 36 yarıçapın karesidir; sabit terimin işareti ters alınırsa 9 + 16 − 11 = 14 bulunur ve yanlış olur.
-
Soru 18
Merkezi M(3, 4) olan bir çember orijinden geçmektedir.
Bu çemberin x eksenini kestiği iki nokta arasındaki uzaklık kaç birimdir?
Doğru cevap: C
Yarıçap, merkezin orijine uzaklığıdır: r = 9 + 16 = 5. Denklem (x − 3)² + (y − 4)² = 25'tir. y = 0 yazılınca (x − 3)² = 9, x = 0 veya x = 6 olur; uzaklık 6 birimdir. 8 birim, y ekseninde ayrılan kirişin uzunluğudur.
-
Soru 19
3x + 4y = k doğrusu, x² + y² = 4 çemberine teğettir.
Buna göre k'nin pozitif değeri kaçtır?
Doğru cevap: D
Doğru çembere teğet ise merkezin (orijin) doğruya uzaklığı yarıçapa eşittir: |k| / 3² + 4² = |k| / 5 = 2. Buradan |k| = 10 ve pozitif değer 10 bulunur.
-
Soru 20
(x − 1)² + (y − 2)² = 25 çemberi üzerindeki A(4, 6) noktasından çembere bir teğet çiziliyor.
Bu teğetin y eksenini kestiği noktanın ordinatı kaçtır?
Doğru cevap: E
Merkez M(1, 2)'dir. [MA] yarıçapının eğimi (6 − 2) / (4 − 1) = 43'tür; teğet bu yarıçapa dik olduğundan eğimi −34'tür. Teğet: y − 6 = −34(x − 4). x = 0 için y = 6 + 3 = 9. Yarıçapın eğimi teğetin eğimi sanılırsa 23 bulunur; 12 ise teğetin x eksenini kestiği noktanın apsisidir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.