10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Şiir Bilgisi Testi 1
- Şiir Bilgisi
- 20 soru
- 25 dakika
Şiirin ses ve yapı unsurları olan ölçü, kafiye, redif, nazım birimi ve kafiye düzeniyle birlikte ahengi güçlendiren tekrarlar ve sık kullanılan söz sanatları üzerine 20 soru. Kafiye bulurken önce dize sonundaki ekleri ayırıp redifi belirlemek, kalan seslerdeki benzerliği görmeni kolaylaştırır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Şiirde dize sonlarında bulunan, yazılışları aynı fakat anlamları ve görevleri farklı olan sözcüklerdeki ses benzerliğine ne ad verilir?
Doğru cevap: C
Dize sonlarındaki, anlam ve görevleri farklı sözcüklerdeki ses benzerliğine kafiye (uyak) denir. Redif ise aynı görevdeki ek ya da sözcüklerin tekrarıdır.
-
Soru 2
Dize sonlarında görevi ve anlamı aynı olan ek, sözcük ya da sözcük gruplarının tekrar edilmesine ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Görevdeş eklerin veya aynı sözcüklerin dize sonlarında tekrarlanması rediftir. Kafiye, rediften önce gelen ve görevleri farklı olan seslerdeki benzerliktir.
-
Soru 3
Dizelerdeki hece sayısının eşit tutulmasına dayanan ve halk şiirimizde yaygın olarak kullanılan ölçüye ne ad verilir?
Doğru cevap: D
Hece ölçüsünde dizelerin hece sayısı eşittir; bu yüzden "parmak hesabı" olarak da bilinir. Aruz ise hecelerin uzunluk ve kısalığına dayanır.
-
Soru 4
Hecelerin açık ve kapalı (kısa ve uzun) oluşuna dayanan, Arap ve Fars edebiyatından alınarak Divan şiirinde kullanılan ölçü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Aruz ölçüsü, hecelerin kısalık ve uzunluğuna göre oluşturulan kalıplara dayanır ve Divan şiirinin temel ölçüsüdür.
-
Soru 5
Dağ başında bir çoban
Kavalını çalıyorBu dizeler hece ölçüsünün kaçlı kalıbıyla yazılmıştır?
Doğru cevap: C
Dağ-ba-şın-da-bir-ço-ban ve Ka-va-lı-nı-ça-lı-yor dizelerinin her biri 7 hecedir; şiir 7'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
-
Soru 6
Divan şiirinde temel nazım birimi olarak kullanılan ve iki dizeden oluşan birime ne ad verilir?
Doğru cevap: B
İki dizeden oluşan nazım birimine beyit denir. Dörtlük dört dizeden, bent ise genellikle dörtten fazla dizeden oluşur.
-
Soru 7
Bir kuş öter ıssız dalda
Gözüm kalır uzun yoldaBu dizelerdeki kafiye ve redif ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
"dal-da" ve "yol-da" sözcüklerinde "-da" bulunma hâli ekidir ve redif olur. Kalan "dal" ve "yol" sözcüklerinde yalnız "l" sesi ortaktır; tek ses benzerliği yarım kafiyedir. "l" sesi kökün parçası olduğu için redife katılmaz.
-
Soru 8
Bir şiirde her bendin sonunda aynen tekrarlanan dize veya dizelere ne ad verilir?
Doğru cevap: B
Bent sonlarında aynen tekrar edilen dize ya da dizelere nakarat denir; şiire hem ahenk katar hem de ana duyguyu pekiştirir.
-
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri değildir?
Doğru cevap: D
Ölçü, kafiye, redif ve ses tekrarları (aliterasyon, asonans) şiirin ahengini oluşturur. Şiirin yazıldığı yıl ise ahenkle ilgili değildir.
-
Soru 10
"Şu şehrin şirin şarkısı şimdi susmuş" dizesinde "ş" ünsüzünün sık tekrarlanmasıyla sağlanan ahenk unsuruna ne ad verilir?
Doğru cevap: A
Aynı ünsüzün dize içinde sık sık tekrarlanmasına aliterasyon denir. Ünlü tekrarı ise asonanstır.
-
Soru 11
Dize ya da dizelerde aynı ünlünün sık sık tekrarlanmasıyla oluşturulan ses uyumuna ne ad verilir?
Doğru cevap: B
Ünlü seslerin tekrarına asonans denir. Ünsüz seslerin tekrarı aliterasyondur.
-
Soru 12
Belli bir ölçü ve kafiye düzenine bağlı kalmadan, ahengi daha çok iç sesler ve söyleyişle sağlayan şiire ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Ölçü ve kafiye zorunluluğu taşımayan şiire serbest şiir (serbest nazım) denir. Koşma hece ölçülü bir halk şiiri, gazel ise aruzlu bir Divan şiiri nazım şeklidir.
-
Soru 13
Bir dörtlükte birinci dize dördüncü dizeyle, ikinci dize de üçüncü dizeyle kafiyelidir. Kafiye şeması "abba" biçimindedir.
Bu kafiye düzenine ne ad verilir?
Doğru cevap: A
"abba" düzeninde dış dizeler ve iç dizeler kendi arasında kafiyelidir; buna sarma kafiye denir. Çapraz kafiye "abab", mani tipi "aaba" biçimindedir.
-
Soru 14
Okuyucuya bilgi vermek, ahlaki bir ders ya da öğüt iletmek amacıyla yazılan şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Öğretici amaç taşıyan şiire didaktik şiir denir. Lirik şiir duyguları coşkulu anlatır, pastoral şiir doğa ve kır hayatını, epik şiir kahramanlıkları, satirik şiir ise eleştiriyi öne çıkarır.
-
Soru 15
Bir şiirde işlenen ve bütün dizelere yayılan ana duygu ya da düşünceye ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Şiirin bütününde hissettirilen ana duygu veya düşünce temadır. Nazım şekli ve nazım birimi şiirin dış yapısıyla ilgilidir.
-
Soru 16
Hece ölçüsüyle yazılan şiirlerde dizeleri belli hece gruplarına ayıran ve okurken kısa bir duraklama yapılmasını sağlayan yere ne ad verilir?
Doğru cevap: C
Hece ölçüsünde dizeyi bölümlere ayıran yere durak denir; örneğin 11'li kalıp 6+5 ya da 4+4+3 duraklı olabilir.
-
Soru 17
Yine yeşillendi bahçede dallar
Kuşlar ötüşüyor sabah erkenden
Çiçek kokusuyla doldu bu yollar
Bir türkü yükseliyor çok derindenBu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: A
Her dize 11 hecedir ve kafiye düzeni abab (çapraz) biçimindedir. "dal-lar / yol-lar" sözcüklerinde yalnız "l", "erken-den / derin-den" sözcüklerinde yalnız "n" sesi ortaktır; yani tam değil yarım kafiye vardır.
-
Soru 18
"Gözlerin bir deniz kadar derin ve mavi" dizesinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
Doğru cevap: D
Gözler derinlik ve renk bakımından denize benzetilmiştir; bu bir teşbihtir (benzetme).
-
Soru 19
"Rüzgâr bütün gece kapımı çalıp ağladı" dizesinde hangi söz sanatı vardır?
Doğru cevap: B
Kapı çalmak ve ağlamak insana özgü davranışlardır; bunların rüzgâra yüklenmesi teşhistir (kişileştirme).
-
Soru 20
"Hem yakınsın hem uzak, hem ateşsin hem buz" dizesinde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
"Yakın-uzak" ve "ateş-buz" karşıt kavramları bir arada kullanıldığı için tezat sanatı vardır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.
Türk Dili ve Edebiyatı dersinden diğer testler
Türk Dili ve Edebiyatı10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Halk Edebiyatı ve Destan Testi 1Halk Edebiyatı ve Destan20 soru25 dk Türk Dili ve Edebiyatı10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Divan Edebiyatı Testi 1Divan Edebiyatı20 soru25 dk