10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Roman Testi 1
- Roman
- 20 soru
- 25 dakika
Romanın tanımı ve yapı unsurları, bakış açıları, anlatım teknikleri, roman türleri, edebî akımlar ve Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk romanı üzerine 20 soru. Bakış açısı sorularında anlatıcının kişilerin iç dünyasını bilip bilmediğine ve "ben" diliyle anlatıp anlatmadığına bakmak yeterlidir.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Yaşanmış ya da yaşanabilir olayları geniş bir zaman ve mekân içinde, çok sayıda kişiye yer vererek ayrıntılı biçimde anlatan uzun soluklu düzyazı türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Bu tanım romana aittir. Hikâye daha kısa ve dar bir kesiti anlatır; masal ve fabl olağanüstü öğelere dayanır; deneme ise olay anlatmaz, düşünce açıklar.
-
Soru 2
Romanda olayların neden-sonuç ilişkisi içinde birbirine bağlanarak oluşturduğu yapıya ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Olayların birbirini doğurarak sıralanmasıyla oluşan yapı olay örgüsüdür. Tema ana düşünceyi, bakış açısı anlatıcının konumunu, çatışma ise karşıt güçler arasındaki gerilimi anlatır.
-
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi romanın yapı unsurlarından biri değildir?
Doğru cevap: B
Olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekân romanın temel yapı unsurlarıdır. Redif ise şiirde dize sonlarında tekrarlanan ek ya da sözcüklerdir.
-
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi romanı hikâyeden ayıran özelliklerden biridir?
Doğru cevap: A
Düzyazı olmak, anlatıcı bulunması, olay çevresinde gelişmek ve kurmaca olmak roman ile hikâyenin ortak özellikleridir. Roman ise olayları daha geniş bir zamana yayar, daha çok kişiye ve ayrıntıya yer verir.
-
Soru 5
Selim Bey o sabah her zamankinden erken uyandı. Karısının dünkü konuşmadan sonra kendisine kırgın olduğunu biliyor, ama özür dilemeyi gururuna yediremiyordu. Yan odada Nermin Hanım da uyanıktı; kocasının kapıyı çalmasını bekliyor, çalmayacağını bildiği hâlde kulağını koridora veriyordu.
Bu parçada aşağıdaki bakış açılarından hangisi kullanılmıştır?
Doğru cevap: A
Anlatıcı hem Selim Bey'in hem de Nermin Hanım'ın içinden geçenleri biliyor; birden çok kişinin iç dünyasına giren anlatıcı hâkim (ilahi) bakış açısını kullanır.
-
Soru 6
Geçmişte yaşanmış olayları, gerçek kişi ve mekânları kurmaca öğelerle birleştirerek anlatan roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Tarihî roman, geçmişte yaşanmış olayları ve gerçek kişileri yazarın kurmaca dünyasıyla birleştirir. Bilim kurgu geleceğe ve bilimsel olasılıklara, psikolojik roman kişilerin iç dünyasına yönelir.
-
Soru 7
Recaizade Mahmut Ekrem'in, Batı hayranı ve savurgan Bihruz Bey karakteri üzerinden yanlış Batılılaşmayı eleştirdiği romanı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Bihruz Bey, Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanının kahramanıdır. Felatun Bey ile Rakım Efendi de yanlış Batılılaşmayı işler, ancak Ahmet Mithat Efendi'nindir; İntibah Namık Kemal'in, Mai ve Siyah Halit Ziya'nın, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat Şemsettin Sami'nin eseridir.
-
Soru 8
Mektubu masanın üstüne bıraktı. Şimdi gitsem mi? Yok, gitmemeliyim; beni bekleyen yok ki. Peki ya bekliyorsa? Sonra "neden gelmedin" derse ne cevap veririm? Bir kez olsun cesur ol, Kerem, bir kez olsun…
Bu parçada kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Kahraman, kimseye seslenmeden kendi kendine konuşuyor ve kararsızlığını içinden geçirdiği sorularla yansıtıyor. Kişinin zihninden geçenlerin doğrudan aktarılması iç monolog tekniğidir.
-
Soru 9
Namık Kemal'in, Türk edebiyatında ilk edebî roman olarak kabul edilen eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Namık Kemal'in İntibah romanı ilk edebî roman sayılır. Cezmi onun tarihî romanı, Vatan yahut Silistre ve Zavallı Çocuk tiyatro eserleridir. Şair Evlenmesi ise Şinasi'nin tiyatrosudur.
-
Soru 10
Adam kahvehanenin kapısını itip içeri girdi. Köşedeki boş masaya oturdu, şapkasını çıkarıp sandalyenin arkasına astı. Garson yanına geldiğinde başını sallamakla yetindi. Çayı geldiğinde bardağı iki eliyle tutup pencereden dışarı baktı.
Bu parçada aşağıdaki bakış açılarından hangisi kullanılmıştır?
Doğru cevap: D
Anlatıcı yalnız dışarıdan görülebilen davranışları aktarıyor, kişinin ne düşündüğünü ya da hissettiğini söylemiyor. Bir kamera gibi gözlem yapan anlatıcı gözlemci bakış açısını kullanır.
-
Soru 11
Konak, Üsküdar'ın dik yokuşlarından birinin sonunda, denize bakan bir tepenin üstündeydi. Ahşap cephesinin boyaları yer yer dökülmüş, cumbasının camlarından biri kırılmıştı. Bahçedeki yaşlı çınar, avlunun neredeyse tamamını gölgesine alıyor; dalları üst kattaki pencerelere kadar uzanıyordu.
Bu parçada romanın yapı unsurlarından hangisi ön plana çıkarılmıştır?
Doğru cevap: C
Parçada bir olay anlatılmıyor; konağın bulunduğu yer, cephesi, cumbası ve bahçesi ayrıntılı biçimde betimleniyor. Bu nedenle öne çıkan unsur mekândır.
-
Soru 12
Aşk-ı Memnu ve Mai ve Siyah romanlarının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Aşk-ı Memnu ve Mai ve Siyah, Servet-i Fünun döneminin en önemli romancısı Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir.
-
Soru 13
Bir suçun işlenişini ve suçlunun ipuçları izlenerek adım adım ortaya çıkarılmasını konu alan roman türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Suç, ipucu ve çözülme üzerine kurulan, okuru sonuna kadar merakta bırakan romanlara polisiye roman denir. Macera romanında da heyecan vardır, ama odak bir suçun aydınlatılması değil serüvenin kendisidir.
-
Soru 14
Kapıyı açtığımda annemin yüzündeki telaşı hemen fark ettim. Bir şey söylemek istiyor ama söyleyemiyordu sanki. Çantamı yere bıraktım, ne olduğunu sormaya cesaret edemedim. Mutfaktan gelen çay kokusu bile o akşam bana yabancı geldi.
Bu parçada aşağıdaki bakış açılarından hangisi kullanılmıştır?
Doğru cevap: E
Olayları yaşayan kişi "ben" diliyle kendisi anlatıyor; başkalarının içini bilmiyor, yalnız tahmin ediyor. Bu, kahraman (birinci kişi) bakış açısıdır.
-
Soru 15
Zeynep, istasyonda trenini beklerken saatine baktı. Peronun ucundaki eski bankı görünce yıllar önce babasıyla burada vedalaştığı gün aklına geldi. O sabah da böyle ince bir yağmur yağıyordu; babası paltosunun yakasını kaldırmış, "Mektup yaz, unutma." demişti.
Bu parçada kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Anlatı şimdiki zamanda istasyonda başlıyor, sonra yıllar önceki bir veda gününe dönüyor. Olayların akışı içinde geçmişe dönülmesi geriye dönüş (flashback) tekniğidir.
-
Soru 16
Bilimsel yöntemi edebiyata uygulayan, insanı kalıtım ve çevrenin belirlediği bir varlık olarak ele alıp hayatın çirkin yönlerini de ayrıntılarıyla anlatan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Kalıtım ve çevreyi belirleyici sayan, deneysel yöntemi romana taşıyan akım natüralizmdir. Romantizm duygu ve hayali, klasisizm akıl ve sağduyuyu öne çıkarır; sembolizm çağrışım ve musikiye, gerçeküstücülük bilinçaltına yönelir.
-
Soru 17
Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu'daki bir köye yerleşen aydın Ahmet Celal ile köylüler arasındaki uzaklığı anlatan Yaban romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Yaban, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanıdır. Kitapta aydın ile Anadolu köylüsü arasındaki kopukluk Ahmet Celal'in gözünden anlatılır.
-
Soru 18
Halkı eğitmek amacıyla çok sayıda roman ve hikâye yazan, bu üretkenliği nedeniyle "yazı makinesi" olarak anılan Tanzimat yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Ahmet Mithat Efendi halkı bilgilendirmeyi amaçlayan çok sayıda eser vermiş, bu yüzden "yazı makinesi" ve "hâce-i evvel" (ilk öğretmen) diye anılmıştır.
-
Soru 19
Duygu ve hayalin ön planda olduğu, yazarın kahramanlara karşı sevgi ya da öfkesini gizlemediği, olağanüstü rastlantılara sıkça yer verilen roman anlayışı hangi akıma aittir?
Doğru cevap: C
Duygunun öne çıkması, yazarın taraf tutması ve tesadüflere dayanan olay örgüsü romantizmin özellikleridir. Realizmde ise yazar gözleme dayanır ve kendini gizlemeye çalışır.
-
Soru 20
Türk romanının gelişimiyle ilgili şu bilgiler veriliyor:
- I. Tanzimat romanında yazar sık sık olayların akışını keserek okura bilgi verir.
- II. Servet-i Fünun romanında halkın kolayca anlayacağı sade bir dil kullanılır.
- III. Millî Edebiyat döneminde roman Anadolu'ya ve millî meselelere yönelmeye başlar.
Bu bilgilerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Tanzimat romanında yazarın araya girmesi yaygındır (I doğru). Millî Edebiyat döneminde roman Anadolu'ya ve millî konulara yönelir (III doğru). Servet-i Fünun romanının dili ise Arapça ve Farsça sözcüklerle yüklü, ağır bir dildir (II yanlış).
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.