DGS Sözel Ses Bilgisi ve Yazım Kuralları Testi 1
- Ses Bilgisi ve Yazım Kuralları
- 20 soru
- 25 dakika
Ünsüz yumuşaması, ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünlü uyumları ve büyük harf, sayı, kısaltma, birleşik sözcük ile de/ki/mi yazımı üzerine 20 soru. Yazım sorularında şüphelendiğin sözcüğü cümleden çıkarıp yerine eş anlamlısını koymayı dene; anlam bozulmuyorsa ayrı yazılan bir bağlaçla karşı karşıyasındır. 4 yanlışın 1 doğruyu götürdüğünü unutma.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki sözcüklerden hangisine ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sondaki ünsüz yumuşamaz?
Doğru cevap: C
Tek heceli sözcüklerin çoğunda sondaki sert ünsüz yumuşamaz: top → topu. Ağaç → ağacı, kitap → kitabı, kanat → kanadı, çocuk → çocuğu örneklerinde ise ç, p, t, k ünsüzleri c, b, d, ğ olmuştur.
-
Soru 2
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi vardır?
Doğru cevap: A
"Ağız" sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek alınca ikinci hecedeki "ı" düşer: ağız + ı → ağzı. Kalemi, yolu ve evleri sözcüklerinde ses düşmesi yoktur; kitabı sözcüğünde ise ünlü düşmesi değil ünsüz yumuşaması vardır.
-
Soru 3
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) yoktur?
Doğru cevap: C
Sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere c, d, g ile başlayan ek gelince bu ünsüzler ç, t, k olur. Dolap-ta, saat-çi, seç-tik ve kaç-tı sözcüklerinde bu benzeşme vardır. "Yaz" sözcüğü yumuşak "z" ile bittiği için ek "-dık" biçiminde kalmıştır.
-
Soru 4
Aşağıdakilerin hangisindeki sözcüklerin tümü büyük ünlü uyumuna uyar?
Doğru cevap: B
Büyük ünlü uyumunda kalın ünlüden sonra kalın, ince ünlüden sonra ince ünlü gelir. Kapı (a-ı), çiçek (i-e) ve okul (o-u) bu kurala uyar. Anne ve kitap, kalem, elma, kardeş ile hangi sözcükleri kalın ve ince ünlüyü bir arada taşıdığı için uyuma aykırıdır.
-
Soru 5
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ünsüz türemesi vardır?
Doğru cevap: B
"Hak" sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek alınca sondaki ünsüz ikizleşir: hak + ı → hakkı. Sabrı ve gönlü sözcüklerinde ünlü düşmesi, kitabı sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır; yüzü sözcüğünde ses olayı yoktur.
-
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de" bağlacının ya da "-de" ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
Doğru cevap: C
"Da, de" bağlacı her zaman ayrı yazılır. "Oda istedi" söyleyişinde bağlaç "o" zamirine bitişik yazılmıştır; doğrusu "o da istedi" olmalıdır. "Toplantıda" ve "masada" sözcüklerindeki "-da" ise bulunma hâli ekidir ve bitişik yazılması doğrudur.
-
Soru 7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
Doğru cevap: B
Birden fazla sözcükten oluşan sayılar ayrı yazılır: on beş, on beşinci. "Onbeşinci" bitişik yazıldığı için yanlıştır. Saat ve dakikanın nokta ile ayrılması, sıra sayısının rakamdan sonra nokta konarak gösterilmesi ve "ikişer" gibi üleştirme sayılarının yazımı kurala uygundur.
-
Soru 8
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı yazım kurallarına aykırıdır?
Doğru cevap: C
Belirli bir tarih bildirmeyen gün ve ay adları küçük harfle başlar: "salı günü". Gün adı ancak "12 Mart Salı" gibi belli bir tarihle birlikte yazıldığında büyük harfle başlar. Deniz adları, saygı sözü "Hanım", lakaplar ve dil adları büyük harfle yazılır.
-
Soru 9
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
Doğru cevap: A
Kurum, kuruluş ve kuruluşların adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: "Türk Dil Kurumunun". Kişi ve yer adlarına gelen çekim ekleri ile rakamla yazılan sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır. "Bursalı" sözcüğündeki "-lı" yapım eki olduğu için kesme kullanılmaz.
-
Soru 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz anlamlı sözcüklerin bitişik ya da ayrı yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
Doğru cevap: D
"Her şey" ayrı yazılır. "Hiçbir, biraz, birkaç" ise kalıplaşarak bitişik yazılan sözcüklerdir. "Hiç kimse" de ayrı yazılır ve cümledeki kullanımı doğrudur.
-
Soru 11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacı ile "-ki" ekinin karıştırılmasından doğan bir yazım yanlışı vardır?
Doğru cevap: A
Cümleleri birbirine bağlayan "ki" bağlacı ayrı yazılır: "Biliyorum ki". "Evdeki" ve "masadaki" sözcüklerindeki "-ki" ise sıfat yapan ektir ve bitişik yazılır. "Öyle yoruldum ki" ile "Duydum ki" örneklerinde bağlaç doğru biçimde ayrı yazılmıştır.
-
Soru 12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralması vardır?
Doğru cevap: D
"a, e" ile biten fiillere "-yor" eki gelince bu ünlüler daralarak ı, i, u, ü olur: başla + yor → başlıyor. Diğer cümlelerdeki fiillerde ("bitirdi, sever, çıkacağız, unuttum") böyle bir değişme yoktur.
-
Soru 13
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?
Doğru cevap: A
Ünlüyle biten sözcüğe ünlüyle başlayan ek gelince araya y, ş, s, n kaynaştırma ünsüzlerinden biri girer: kapı-y-ı, masa-y-a, iki-ş-er, araba-n-ın. "Ev" sözcüğü ünsüzle bittiği için "-in" eki doğrudan eklenmiştir.
-
Soru 14
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?
Doğru cevap: E
Bu sözcüğün doğru yazımı "orijinal" biçimindedir; "j" ile "n" arasındaki "i" sık sık unutulur. Yalnız, kılavuz, şoför ve sürpriz sözcükleri doğru yazılmıştır.
-
Soru 15
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ek yanlış yazılmıştır?
Doğru cevap: B
Kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre yazılır. TDK "te-de-ke" diye okunduğu için son ses ince ünlüdür ve ek "TDK'ye" biçiminde olmalıdır. TBMM'de (te-be-me-me), ABD'den (a-be-de), NATO'nun ve kg'dan (kilogram) yazımları doğrudur.
-
Soru 16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru eki, yazım kurallarına aykırı biçimde yazılmıştır?
Doğru cevap: E
"mı, mi, mu, mü" soru eki her zaman ayrı yazılır, kendisinden sonra gelen ekler ise ona bitişir: "katılacak mısınız". Diğer cümlelerde soru eki ayrı yazılmış ve ünlü uyumuna uygun kullanılmıştır.
-
Soru 17
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek alırken bir ünsüzünü yitiren (ünsüz düşmesine uğrayan) bir sözcük kullanılmıştır?
Doğru cevap: D
"Küçük" sözcüğüne "-cük" eki gelince sondaki "k" düşer: küçük + cük → küçücük. Yemyeşil, bembeyaz ve sapsarı sözcükleri pekiştirmeyle kurulmuştur; bunlarda ses düşmesi değil araya ses girmesi vardır. "Kocaman" sözcüğünde de ünsüz düşmesi yoktur.
-
Soru 18
Aşağıdaki sözcüklerin hangisi küçük ünlü uyumuna uymaz?
Doğru cevap: D
Küçük ünlü uyumuna göre düz ünlüden (a, e, ı, i) sonra düz ünlü; yuvarlak ünlüden (o, ö, u, ü) sonra ya düz-geniş (a, e) ya da dar-yuvarlak (u, ü) ünlü gelir. "Horoz" sözcüğünde "o"dan sonra yine "o" geldiği için kural bozulmuştur. "Çocuk" sözcüğündeki "o-u" dizilişi kurala uygundur; "kitap" ise büyük ünlü uyumuna uymaz ama küçük ünlü uyumuna uyar.
-
Soru 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiilin yazımı yanlıştır?
Doğru cevap: E
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa sözcükler ayrı yazılır: fark etmek, yardım etmek, kabul etmek. Ses düşmesi ya da türemesi olan "affetmek" (af + etmek) ve "hissetmek" (his + etmek) ise bitişik yazılır.
-
Soru 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır?
Doğru cevap: E
"Yarınki" sözcüğündeki "-ki" sıfat yapan ektir ve bitişik yazılmalıdır. "Birçok" bitişik, "bir şeyler" ayrı yazılır. "Kardeşimde ben de" söyleyişindeki bağlaç da "Kardeşim de" biçiminde ayrı yazılmalıydı. "Hafta sonu ailece pikniğe gittik." cümlesinde ise yazım yanlışı yoktur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.