DGS Sözel Anlatım Bozuklukları Testi 1
- Anlatım Bozuklukları
- 20 soru
- 25 dakika
Gereksiz sözcük kullanımı, anlamca çelişen sözcükler, yanlış anlamda kullanılan sözcük ve deyimler, özne-yüklem uyumsuzluğu, ögelerin eksikliği, ek ve tamlama yanlışları ile çatı uyuşmazlığı üzerine 20 soru. Bozukluğu bulmak için cümleyi yükleme göre parçalara ayır ve her ögenin yüklemle uyup uymadığını tek tek sına; 4 yanlışın 1 doğruyu götürdüğünü de unutma.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, atıldığında anlamda bir eksilme olmayacak bir sözcük bulunmaktadır?
Doğru cevap: B
"Yaklaşık" ve "kadar" sözcükleri aynı anlamı (tahmini bir sayıyı) bildirir; birinin atılması gerekir: "yaklaşık otuz kişi" ya da "otuz kadar kişi". Diğer cümlelerde gereksiz bir sözcük yoktur.
-
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesinlik ve olasılık anlamlarının bir arada kullanılması anlatımı bozmuştur?
Doğru cevap: E
"Kesinlikle" sözcüğü bir yargının kesin olduğunu bildirirken "-abilir" eki olasılık anlamı katar; ikisi aynı cümlede birbiriyle çelişir. "Muhtemelen" ve "belki" ile olasılık, "mutlaka" ile kesinlik bildiren cümlelerde böyle bir çelişki yoktur.
-
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki anlatım bozukluğu, bir sözcüğün bağlama uymayan bir anlamda kullanılmasından kaynaklanmaktadır?
Doğru cevap: A
"Yeşertmek" sözcüğü bir umudu canlandırmak, güçlendirmek anlamında kullanılır. Yıldız oyuncunun sakatlanması ise şampiyonluk umutlarını azaltacak bir olaydır; burada "söndürdü, zayıflattı" gibi bir sözcük kullanılmalıydı.
-
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklemin kişi eki, cümlenin öznesiyle uyuşmamaktadır?
Doğru cevap: C
"Sen ve ben" öznesinde birinci tekil kişi bulunduğu için yüklem birinci çoğul kişiyle çekimlenmelidir: "başaracağız". Diğer cümlelerde özne ile yüklem kişi bakımından uyumludur.
-
Soru 5
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek-fiil eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: C
Cümlenin ikinci bölümü geçmiş zamanda ("almıştı") olduğu için birinci bölümün yüklemi de ek-fiille geçmiş zamana taşınmalıdır: "Salon kalabalıktı". Diğer cümlelerde iki bölümün yüklemleri zaman bakımından uyumludur.
-
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ortak tamlanana bağlanan tamlayanlardan birinin ilgi eki almaması anlatımı bozmuştur?
Doğru cevap: A
"Okul müdürü" ve "öğretmenler" sözcükleri ortak tamlanan olan "katılımı" sözcüğüne bağlanmıştır. Tamlayanlardan yalnız birine ilgi eki getirildiği için tamlama bozulmuştur; doğrusu "Okul müdürünün ve öğretmenlerin katılımıyla" olmalıdır.
-
Soru 7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tümleç eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: C
Cümlede "evimizi" sözcüğü "severdik" yüklemine uygundur ama "ayrılmak" fiili "-den" hâl ekli bir tümleç ister. "Evimizden" sözcüğü kullanılmadığı için cümle eksik kalmıştır: "Eski evimizi çok severdik ve oradan hiç ayrılmak istemezdik."
-
Soru 8
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla anlama gelme (anlam belirsizliği) vardır?
Doğru cevap: C
"Çok çalışkan arkadaşımın kardeşi" sözünde "çok çalışkan" sıfatının arkadaşı mı yoksa kardeşi mi nitelediği belli değildir. Sözcüklerin yeri değiştirilerek kurulan "arkadaşımın çok çalışkan kardeşi" söyleyişinde bu belirsizlik ortadan kalkar.
-
Soru 9
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık hatası vardır?
Doğru cevap: D
Ölmüş bir kişinin, ölümünden bir hafta sonra kitabını tanıtması mümkün değildir; cümlede mantık hatası vardır. Kitabın yazarın ölümünden sonra yayımlanması ya da okurla buluşması ise mantığa aykırı değildir.
-
Soru 10
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: E
Cümlede "onun sesi" bir kişiyle ("senden") karşılaştırılmıştır; oysa ses ancak başka bir sesle karşılaştırılabilir. Doğrusu "Onun sesi seninkinden (senin sesinden) daha güzel." olmalıdır.
-
Soru 11
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde etken ve edilgen yüklemlerin ortak bir ögeye bağlanması anlatım bozukluğuna yol açmıştır?
Doğru cevap: D
İlk yüklem ("üretiliyor") edilgen, ikinci yüklem ("satıyoruz") etkendir; iki yüklemin ortak ögesi olan "bu ürünler" birinde özne, diğerinde nesne gibi kullanılmıştır. Doğrusu "üretiliyor ve yurt dışına satılıyor" biçiminde olmalıdır.
-
Soru 12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim, taşıdığı anlama uymayan bir bağlamda kullanılmıştır?
Doğru cevap: A
"Gözden düşmek" bir kimsenin değerini, sevgisini yitirmesi demektir. Yardımlarıyla tanınan biri için "herkesin gözüne girdi" denmelidir. Diğer deyimler (etekleri zil çalmak, altından kalkmak, içi içini yemek, ağzı kulaklarına varmak) doğru anlamda kullanılmıştır.
-
Soru 13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde aynı anlama gelen iki sözcüğün bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: E
"İade etmek" zaten "geri vermek" anlamındadır; "geri" sözcüğü bu yüzden gereksizdir. "Geri götürmek" söyleyişinde ise "geri" sözcüğü fiile yeni bir anlam kattığı için bozukluk yoktur.
-
Soru 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcüğe yanlış hâl eki getirilmesi anlatımı bozmuştur?
Doğru cevap: E
"Ödünç almak" fiili, bir şeyin nereden alındığını bildiren "-den" hâl ekli bir tümleç ister: "kütüphaneden ödünç aldım". Cümlede "-de" eki kullanıldığı için anlatım bozulmuştur.
-
Soru 15
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zaman uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: B
"Yarın" sözcüğü geleceği bildirirken yüklem ("çıktık") geçmiş zamanda çekimlenmiştir. Doğrusu "Yarın erkenden kalkıp yola çıkacağız." olmalıdır.
-
Soru 16
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde olumsuzluk bildiren bağlaçla olumsuz yüklemin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: D
"Ne ... ne" bağlacı cümleye zaten olumsuzluk anlamı katar; yüklemin de olumsuz olması anlamı bozar. Doğrusu "ne öğretmen ne de öğrenciler cevap verebildi" ya da "öğretmen de öğrenciler de cevap veremedi" biçimindedir.
-
Soru 17
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yanlış kurulduğu için bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: A
Havanın soğuk olması üşümemenin nedeni olamaz; burada bir karşıtlık vardır ve "-e rağmen" yapısı kullanılmalıdır. Yanlış bağlantı sözü seçildiği için cümle mantık bakımından bozulmuştur.
-
Soru 18
(I) Geçen hafta dedemin eski evini toplamaya gittik. (II) Çatı katında yıllardır açılmamış sandıklar duruyordu. (III) Sandıklardan biri sararmış mektuplarla doluydu. (IV) Dedem bu mektupların hepsini saklamış, hiçbirine atmaya kıyamamıştı. (V) Mektupları tek tek okuyan annemin gözleri zaman zaman doluyordu.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: D
IV. cümlede "atmak" fiili nesne ister; "hiçbirine" sözcüğü yanlış ekle kullanılmıştır. Doğrusu "hiçbirini atmaya kıyamamıştı" olmalıdır. Diğer cümlelerde ögeler yüklemle uyumludur.
-
Soru 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çoğul ekinin gereksiz kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
Doğru cevap: B
"Birçok" sözcüğü zaten çokluk anlamı taşıdığı için kendisinden sonra gelen isme çoğul eki getirilmez: "birçok öğrenci". "Bazı" sıfatından sonra çoğul eki kullanılabilir; "bazı öğrenciler" söyleyişi doğrudur.
-
Soru 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlatım bakımından kusursuzdur?
Doğru cevap: B
"Herkesi" nesnesi hem "yaşayan" hem "önemseyen" sıfat-fiilleriyle ve "bekliyoruz" yüklemiyle uyumludur. "Hem ... hem de" olumsuz yüklemle kullanılmaz; "bu ürünü" nesnesi edilgen yüklemle uyuşmaz; "yaklaşık" ile "kadar" aynı anlamı taşır; ödevini bitirmeyenlerle ilgili cümlede ise "tamamlanacak" yerine "tamamlayacak" denmelidir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.