DGS Sözel Paragraf ve Sözel Mantık Testi 1

Bir bitkiyi sık sık sulamak, çoğu zaman ona iyilik yaptığımızı düşündürür. Oysa toprağı sürekli ıslak kalan bitkinin kökleri havasız kalır ve çürümeye başlar. Yaprakların sararması da ilk bakışta susuzluk belirtisi sanıldığından sulama daha da artırılır. Böylece iyi niyetle yapılan bakım, bitkinin sonunu hızlandırır. Bitkiye ne zaman su gerektiğini anlamak için takvime değil, toprağın kendisine bakmak gerekir.

Eski haritaları inceleyenler, kıyı çizgilerinin çoğu zaman şaşırtıcı bir doğrulukla çizildiğini, buna karşın iç bölgelerin boş bırakıldığını ya da hayalî dağlarla doldurulduğunu fark eder. Bunun nedeni, haritacıların bilgilerini büyük ölçüde denizcilerden almasıdır. Gemiler kıyı boyunca ilerlerken limanları, burunları ve koyları tek tek kaydediyordu; karanın içlerine ise pek az kişi ulaşabiliyordu. Kısacası bilginin kaynağı, haritanın biçimini de belirliyordu.

(I) Uyku sırasında beyin, gün içinde edindiği bilgileri ayıklar ve önemli gördüklerini kalıcı hâle getirir. (II) Bu nedenle sınavdan önceki geceyi uykusuz geçirmek, sanıldığı kadar verimli bir çalışma yolu değildir. (III) Uykusuz bir zihin, ezberlediği bilgiyi bile sınav anında hatırlamakta zorlanabilir. (IV) Üstelik uykusuzluğun yol açtığı dikkat dağınıklığı, kolay soruların da yanlış okunmasına neden olur. (V) İnsanların bir kısmı sabah erken uyanmayı severken bir kısmı gece geç saatlere kadar oturmaktan hoşlanır.

Bir şehri tanımak için çoğumuz önce rehber kitaplara başvururuz. Kitaplar bize hangi müzeye gidileceğini, hangi meydanda durulacağını söyler. ---- Mahalle fırınındaki sohbet, akşamüstü kahvehane önünde oynanan tavla, pazar yerindeki pazarlık hiçbir rehberde yer almaz ama şehrin asıl havasını onlar taşır.

(I) Arılar, çiçekten çiçeğe dolaşırken farkında olmadan bitkilerin üremesine yardım eder. (II) Polen taşıyarak döllenmeyi sağlamaları, birçok meyve ve sebzenin oluşabilmesinin ön koşuludur. (III) Ne var ki pek çok bölgede arı kolonilerinin zayıfladığına dair gözlemler giderek artmaktadır. (IV) Bunun nedenleri arasında tarım ilaçları, yaşam alanlarının daralması ve iklimdeki düzensizlikler sayılmaktadır. (V) Bu sorunlar bir araya geldiğinde koloniler kışı atlatmakta zorlanır.

Yazarın öykülerinde olaylar büyük kentlerde değil, adı bile verilmeyen küçük kasabalarda geçer. Kahramanlar çoğunlukla sıradan işler yapan, kendini anlatmakta zorlanan insanlardır. Yazar onların iç dünyasını uzun betimlemelerle değil, kısa konuşmalar ve küçük hareketlerle verir. Cümleleri sade, neredeyse süssüzdür; okur bu sadeliğin altındaki yoğun duyguyu çoğu zaman öykü bitince fark eder.

Kâğıt kitap okurken sayfanın neresinde olduğumuzu elimizdeki ağırlıktan bile sezeriz; ekranda ise metin, kaydırdıkça akıp giden bir şerit gibidir. Kâğıtta bir paragrafın sayfanın sol üst köşesinde olduğunu hatırlar, ona kolayca döneriz; ekranda bu yer duygusu çoğu zaman kaybolur. Belki de bu yüzden uzun ve zor metinleri kâğıttan okumayı hâlâ daha rahat buluruz.

Mutfakta harcanan suyun önemli bir bölümü, sebze ve meyveleri akan suyun altında yıkarken boşa gider. Oysa aynı iş bir kabın içinde yapıldığında çok daha az su yeter; kaptaki su da daha sonra saksıları sulamakta kullanılabilir. Bulaşık makinesini tam dolmadan çalıştırmamak, dondurulmuş yiyecekleri çözdürmek için musluğu açık bırakmamak gibi küçük alışkanlıklar da ay sonunda faturaya yansır.

Yavaş okuma, bir metni hızla bitirmek yerine her cümlede durup düşünmeyi öneren bir okuma biçimidir. Bu yöntemi benimseyenler, okudukları sayfa sayısıyla değil, metinden aldıklarıyla ilgilenir. Bir şiiri birkaç gün boyunca yeniden okumak, bir romanın tek bir bölümü üzerine not almak bu anlayışın parçasıdır. Elbette her metin bu kadar ilgiyi hak etmez; bir hava durumu haberini yavaş okumanın kimseye bir yararı yoktur.

Altı katlı bir apartmanın her katında bir kişi oturmaktadır. Ayşe, Bora, Ceren, Doruk, Ece ve Fırat'ın oturduğu katlarla ilgili şunlar bilinmektedir:

• Ceren, Bora'nın hemen bir üst katında oturmaktadır.
• Ayşe, çift numaralı bir katta oturmaktadır.
• Doruk, Ece'den daha üst bir katta, Fırat'tan ise daha alt bir katta oturmaktadır.

(Katlar aşağıdan yukarıya 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır.)

Altı katlı bir apartmanın her katında bir kişi oturmaktadır. Ayşe, Bora, Ceren, Doruk, Ece ve Fırat'ın oturduğu katlarla ilgili şunlar bilinmektedir:

• Ceren, Bora'nın hemen bir üst katında oturmaktadır.
• Ayşe, çift numaralı bir katta oturmaktadır.
• Doruk, Ece'den daha üst bir katta, Fırat'tan ise daha alt bir katta oturmaktadır.

(Katlar aşağıdan yukarıya 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır.)

Altı katlı bir apartmanın her katında bir kişi oturmaktadır. Ayşe, Bora, Ceren, Doruk, Ece ve Fırat'ın oturduğu katlarla ilgili şunlar bilinmektedir:

• Ceren, Bora'nın hemen bir üst katında oturmaktadır.
• Ayşe, çift numaralı bir katta oturmaktadır.
• Doruk, Ece'den daha üst bir katta, Fırat'tan ise daha alt bir katta oturmaktadır.

(Katlar aşağıdan yukarıya 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır.)

Altı katlı bir apartmanın her katında bir kişi oturmaktadır. Ayşe, Bora, Ceren, Doruk, Ece ve Fırat'ın oturduğu katlarla ilgili şunlar bilinmektedir:

• Ceren, Bora'nın hemen bir üst katında oturmaktadır.
• Ayşe, çift numaralı bir katta oturmaktadır.
• Doruk, Ece'den daha üst bir katta, Fırat'tan ise daha alt bir katta oturmaktadır.

(Katlar aşağıdan yukarıya 1'den 6'ya kadar numaralandırılmıştır.)

Bir sanat merkezinde Pazartesi'den Cuma'ya kadar her gün yalnızca bir atölye yapılmaktadır. Ahşap, cam, deri, seramik ve tekstil atölyelerinin her biri bu beş günden birinde yapılmış ve atölyelerin günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Seramik atölyesi, cam atölyesinden önceki bir günde yapılmıştır.
• Deri atölyesi Çarşamba günü yapılmamıştır.
• Ahşap ve tekstil atölyeleri ardışık iki günde yapılmıştır.
• Tekstil atölyesi Pazartesi, cam atölyesi Cuma günü yapılmamıştır.

Bir sanat merkezinde Pazartesi'den Cuma'ya kadar her gün yalnızca bir atölye yapılmaktadır. Ahşap, cam, deri, seramik ve tekstil atölyelerinin her biri bu beş günden birinde yapılmış ve atölyelerin günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Seramik atölyesi, cam atölyesinden önceki bir günde yapılmıştır.
• Deri atölyesi Çarşamba günü yapılmamıştır.
• Ahşap ve tekstil atölyeleri ardışık iki günde yapılmıştır.
• Tekstil atölyesi Pazartesi, cam atölyesi Cuma günü yapılmamıştır.

Bir sanat merkezinde Pazartesi'den Cuma'ya kadar her gün yalnızca bir atölye yapılmaktadır. Ahşap, cam, deri, seramik ve tekstil atölyelerinin her biri bu beş günden birinde yapılmış ve atölyelerin günleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Seramik atölyesi, cam atölyesinden önceki bir günde yapılmıştır.
• Deri atölyesi Çarşamba günü yapılmamıştır.
• Ahşap ve tekstil atölyeleri ardışık iki günde yapılmıştır.
• Tekstil atölyesi Pazartesi, cam atölyesi Cuma günü yapılmamıştır.

Kaan, Lale, Mert, Nil ve Oya bir gişe önünde tek sıra hâlinde beklemektedir. Sıradaki yerleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Mert sıranın ya en başında ya da en sonundadır.
• Nil, Oya'nın önündedir.
• Kaan ile Lale yan yana değildir.
• Oya ikinci sırada değildir.

Kaan, Lale, Mert, Nil ve Oya bir gişe önünde tek sıra hâlinde beklemektedir. Sıradaki yerleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Mert sıranın ya en başında ya da en sonundadır.
• Nil, Oya'nın önündedir.
• Kaan ile Lale yan yana değildir.
• Oya ikinci sırada değildir.

Kaan, Lale, Mert, Nil ve Oya bir gişe önünde tek sıra hâlinde beklemektedir. Sıradaki yerleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

• Mert sıranın ya en başında ya da en sonundadır.
• Nil, Oya'nın önündedir.
• Kaan ile Lale yan yana değildir.
• Oya ikinci sırada değildir.