ALES Sözel Paragrafta Yapı Testi 1
- Paragrafta Yapı
- 20 soru
- 25 dakika
Giriş ve sonuç cümlesi, düşüncenin akışını bozan cümle, paragrafı ikiye bölme, cümle sıralama, yer değiştirme ve cümle yerleştirme sorularından oluşan 20 soru. “Bu, ancak, ardından, sonunda” gibi gönderme ve bağlama sözlerinin hangi cümleyi işaret ettiğini bulmak, sıralama ve yerleştirme sorularını çoğu zaman tek adımda çözer.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi, kendinden önce başka bir cümle gerektirmediği için bir paragrafa başlangıç olabilir?
Doğru cevap: C
Giriş cümlesi kendinden önce bir cümleye bağlanmaz ve yeni bir konuyu ortaya koyar. Çatılarla ilgili cümle bunu yapar; “bu yüzden, üstelik, bununla birlikte” ve “onun ... de” ifadeleri ise önceki bir cümleye gönderme yapar.
-
Soru 2
(I) Buzdolabı yaygınlaşmadan önce besinleri uzun süre saklamanın en yaygın yolu tuzlamaktı; çünkü tuz, besindeki suyu çekerek bozulmaya yol açan mikropların çoğalmasını zorlaştırır. (II) Deniz suyundan tuz elde etmek için suyun güneşte buharlaştırıldığı sığ havuzlar kullanılır. (III) Kıyı köylerinde avlanan balıkların tuzlanıp fıçılara dizilmesi bu yüzdendi. (IV) Et ve sebzeler de aynı yöntemle kışa hazırlanırdı. (V) Bugün ise tuzlama, bir zorunluluktan çok belli tatları elde etmek için başvurulan bir yöntem hâline geldi.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Doğru cevap: B
Parça, tuzun besinleri saklamak için nasıl kullanıldığını anlatıyor. II. cümle ise tuzun nasıl üretildiğine geçerek konunun dışına çıkıyor; III. cümledeki “bu yüzden” de aslında I. cümledeki koruyuculuk bilgisine bağlanıyor.
-
Soru 3
(I) Pek çok kültürde kâğıt yaygınlaşmadan önce yazı malzemesi olarak işlenmiş hayvan derisi kullanılırdı; deri kireçli suda bekletilir, kazınır, gerilerek kurutulurdu. (II) Bu malzeme zahmetli ve pahalı olduğu için üzerine ancak önemli belgeler ve değerli kitaplar yazılırdı. (III) Kâğıdın yaygınlaşması ise yazının gündelik hayattaki yerini kökten değiştirdi. (IV) Daha kolay ve ucuz üretilen bu malzeme sayesinde mektuplar, defterler, hesap kayıtları çoğaldı. (V) Yazı, seçkinlerin elinden çıkıp tüccarların ve zanaatkârların da gündelik aracı oldu. (VI) Böylece okuryazarlığın yayılmasının da yolu açıldı.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
Doğru cevap: B
I. ve II. cümleler deri üzerine yazının zahmetini ve sınırlılığını anlatıyor. III. cümlede “ise” ile kâğıda ve onun getirdiği değişime geçiliyor; sonraki cümleler bu yeni konuyu sürdürüyor. İkinci paragraf III. cümleyle başlar.
-
Soru 4
(I) Sonunda köylüler, yağmur suyunu çatılardan toplayıp toprağın altındaki sarnıçlarda saklamaya karar verdi.
(II) Kuraklık yıllarında köyün tek su kaynağı olan pınar, yaz ortasında kurumaya başlamıştı.
(III) Önce daha derin bir kuyu açmayı denediler ama kayalık zemin buna izin vermedi.
(IV) Bu sarnıçlar sayesinde köy, ertesi yaz susuzluk çekmedi.
(V) Ardından komşu köyden su taşımayı düşündüler; ancak yol hem uzun hem de masraflıydı.Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulursa sıralama nasıl olur?
Doğru cevap: E
Sorunu ortaya koyan II. cümle başa gelir. “Önce” ile III., “Ardından” ile V. cümle denenen çözümleri sıralar; “Sonunda” ile I. cümle verilen kararı, “Bu sarnıçlar” ifadesiyle IV. cümle de sonucu bildirir.
-
Soru 5
(I) Sabah erkenden yola çıkan ekip, öğleye doğru vadinin girişine ulaştı. (II) Eski köprüyü bulduklarında güneş batmak üzereydi. (III) Ardından vadinin içindeki eski köprüyü aramak için dere boyunca yürüdüler. (IV) Vadinin girişindeki çeşmenin başında kısa bir mola verip yanlarındaki yiyecekleri paylaştılar. (V) Ölçümlerini hızla tamamlayıp karanlık basmadan kamp yerine döndüler.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangi ikisi yer değiştirirse düşüncenin akışı sağlanır?
Doğru cevap: D
Olaylar zaman sırasıyla şöyle olmalıdır: girişe varış (I), girişteki çeşmede mola (IV), köprüyü arama (III), köprüyü bulma (II), dönüş (V). Bu sıra, II. ve IV. cümlelerin yer değiştirmesiyle elde edilir.
-
Soru 6
Bir müzik eserinin notaya alınması, onun bütünüyle korunacağı anlamına gelmez. (I) Nota, sesin yüksekliğini ve süresini gösterir; ama icracının nefesini, vurgusunu, duraksamalarını tam olarak taşıyamaz. (II) Aynı notayı okuyan iki usta, birbirinden epey farklı yorumlar ortaya koyabilir. (III) Bu yüzden bazı müzik geleneklerinde eser, notadan çok ustadan çırağa kulak yoluyla aktarılır. (IV) Çırak, ustasını yıllarca dinleyerek kâğıda geçmeyen o incelikleri öğrenir. (V)
“Hatta aynı usta bile bir eseri iki farklı gün aynı biçimde çalmayabilir.” cümlesi bu parçada numaralanmış yerlerin hangisine getirilmelidir?
Doğru cevap: C
“Hatta” sözü, kendinden önceki düşünceyi bir adım daha ileri götürür. İki ustanın farklı yorumlarından söz eden cümleden sonra aynı ustanın bile farklı çalabileceğini söylemek bu artışı kurar; bu yer III. boşluktur.
-
Soru 7
Bir dağ köyünde yaşlılar, havanın değişeceğini çoğu zaman radyodan önce bilir. Dağın tepesine çöken bulutun rengine, kırlangıçların ne kadar alçaktan uçtuğuna, ocaktan çıkan dumanın hangi yöne gittiğine bakarlar. Bu işaretlerin bir kısmı bugün bilimsel olarak da açıklanabiliyor. ----
Bu parçanın sonuna aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru cevap: E
Parça, yaşlıların doğadaki işaretleri izleyerek havayı önceden kestirdiğini ve bunların bilimsel karşılığı olduğunu anlatıyor. Bu bilgileri sonuca bağlayan, sezginin uzun gözlemlerin birikimi olduğunu söyleyen cümledir. İşaretlerin bilgi vermediğini söylemek parçayla çelişir.
-
Soru 8
(I) Kahvehanelerde, çay ocaklarında, berber dükkânlarında yapılan sohbetler çoğu zaman önemsiz sayılır. (II) Oysa bir kentin gündelik belleği en çok bu sıradan mekânlarda yaşar. (III) Bir mahallenin eski adı, yıkılmış bir hamamın yeri, çoktan kapanmış bir sinemada izlenen film buralarda anlatılmaya devam eder. (IV) Kitaplara geçmeyen bu bilgiler, anlatan kişiler azaldıkça kayboluyor. (V) Belki de bu yüzden bazı yerel tarih meraklıları bu sohbetleri kaydetmeye başladı.
Bu parçanın ana düşüncesi numaralanmış cümlelerin hangisinde verilmiştir?
Doğru cevap: B
I. cümle yaygın bir kanıyı aktarır; II. cümle “oysa” ile yazarın asıl düşüncesini ortaya koyar. III. cümle bu düşünceyi örnekler, IV. ve V. cümleler ise sonuçlarını anlatır.
-
Soru 9
---- Çünkü insan, bir şeyi başkasına anlatmaya çalışırken kendi bilgisindeki boşlukları fark eder. Anlatırken takıldığı yer, aslında henüz tam kavramadığı yerdir. Bu yüzden bazı öğretmenler öğrencilerinden konuyu bir arkadaşlarına anlatmalarını ister.
Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru cevap: E
İkinci cümle “çünkü” ile başladığı için ilk cümle, anlatarak öğrenmenin yararını söyleyen bir yargı olmalıdır. Sonraki cümleler bu yargının gerekçesini ve uygulamasını verir.
-
Soru 10
Ekrandan okumak, aranan bilgiye hızla ulaşmayı sağlar; ---- uzun metinlerde göz çabuk yorulur ve dikkat dağılır. ---- basılı bir kitapta okur, sayfalar arasında kolayca gidip gelebilir, okuduğu yerin kitabın neresinde olduğunu sezebilir. ---- ekranı bütünüyle bırakmak gerekmez; kısa ve güncel bilgi için ekran, uzun ve derin okuma için kâğıt seçilebilir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru cevap: C
İlk boşlukta ekranın yararından sakıncasına geçilir: “ne var ki”. İkincide ekran ile kâğıt karşılaştırılır: “Buna karşılık”. Üçüncüde kâğıdın üstünlüğüne rağmen ekranın bırakılmaması gerektiği söylenir: “Yine de”.
-
Soru 11
(I) Bu kararın ardından okulun bahçesine meyve ağaçları dikildi.
(II) Bir köy okulunun öğretmenleri, öğrencilerin meyveyi yalnızca pazardan tanıdığını fark etti.
(III) Bugün o ağaçların meyvesini, onları diken öğrencilerin kardeşleri topluyor.
(IV) Bunun üzerine her sınıfın bir ağacın bakımını üstlenmesine karar verdiler.
(V) Öğrenciler, sulamadan budamaya kadar bütün işleri sırayla yaptı.Bu cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulursa baştan üçüncü cümle hangisi olur?
Doğru cevap: A
Sıralama II - IV - I - V - III olmalıdır. II. cümle durumu ortaya koyar, “Bunun üzerine” ile IV. cümle kararı, “Bu kararın ardından” ile I. cümle ağaçların dikilişini anlatır. Üçüncü cümle I. cümledir.
-
Soru 12
(I) Bir çeviride ilk dikkat edilen şey, genellikle sözcüklerin doğru karşılanıp karşılanmadığıdır. (II) Oysa iyi bir çeviriyi asıl belirleyen, metnin kendi dilindeki sesini ve havasını koruyabilmesidir. (III) Örneğin esprili bir dille yazılmış bir romanın çevirisi, her sözcüğü doğru aktarsa bile okuru gülümsetmiyorsa eksik kalmıştır. (IV) Romanın ilk baskısı, yazarın kendi ülkesinde yalnızca birkaç yüz adet basılmıştı. (V) Çevirmen bu yüzden bazen sözcükten uzaklaşıp metnin duygusuna sadık kalmayı seçer.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Doğru cevap: D
Parça, iyi çevirinin sözcüklerden çok metnin havasını korumak olduğunu anlatıyor. IV. cümle romanın baskı sayısından söz ederek bu konudan uzaklaşıyor.
-
Soru 13
Gökyüzündeki yıldızlara bakarken gördüğümüz ışık, o yıldızdan yıllar, hatta yüzyıllar önce yola çıkmıştır. ---- Bu yüzden gökyüzüne bakmak, bir bakıma geçmişe bakmaktır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru cevap: A
Son cümledeki “geçmişe bakmak” sonucuna varabilmek için, ışığın eski olmasının ne anlama geldiğini açıklayan bir köprü gerekir. Yıldızı ışığının yola çıktığı andaki hâliyle gördüğümüzü söyleyen cümle bu köprüyü kurar.
-
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın sonuç cümlesi olmaya en uygundur?
Doğru cevap: A
“Kısacası” ile başlayan cümle, önceki düşünceleri toparlayan bir yargı bildirdiği için paragrafın sonuna uygundur. “Örneğin, bunun ilk adımı, öte yandan” ifadeleri paragrafın ortasına, konuyu soru olarak ortaya koyan cümle ise başına yakışır.
-
Soru 15
(I) Sıcak iklimli bölgelerdeki geleneksel evlerde pencereler çoğu zaman küçüktür. (II) Bu evlerin duvarları da alışılmadık ölçüde kalındır. (III) Bu iki özellik, ilk bakışta içeriyi karanlık ve kasvetli bırakan tercihler gibi görünebilir. (IV) Ne var ki bu evleri yapan ustalar, ışıktan çok serinliği önemserdi. (V) Küçük pencere ve kalın duvar, gün boyunca yakıcı sıcağın içeriye dolmasını engellerdi.
Bu parçada önceki cümlelerde oluşan izlenime karşı bir düşünceye hangi cümleyle geçilmiştir?
Doğru cevap: D
III. cümle küçük pencere ve kalın duvarın evi karartan tercihler gibi göründüğünü söyler. IV. cümle “ne var ki” ile bu izlenime karşı çıkar ve ustaların asıl amacının serinlik olduğunu belirtir; V. cümle de bunu açıklar.
-
Soru 16
(I) Elif, yıllardır ertelediği piyano derslerine sonunda kırk yaşında başladı.
(II) Yılın sonunda, çocukken dinlediği bir parçayı baştan sona çalabiliyordu.
(III) Yine de vazgeçmek yerine çalışma biçimini değiştirmeye karar verdi.
(IV) İlk aylarda parmakları tuşlara hiç alışmayacakmış gibi geldi.
(V) Uzun ve düzensiz çalışmayı bırakıp her gün aynı saatte, kısa ama düzenli çalışmaya geçti.Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulursa sıralama nasıl olur?
Doğru cevap: A
I. cümle başlangıcı verir, IV. cümle ilk zorluğu anlatır. “Yine de” ile III. cümle bu zorluğa karşın çalışma biçimini değiştirme kararını, V. cümle de bu değişikliğin nasıl yapıldığını bildirir. II. cümle sonucu verdiği için en sona gelir.
-
Soru 17
Ormanlarda çıkan yangınların bir kısmı doğanın kendi döngüsünün parçasıdır. (I) Bazı çam türlerinin kozalakları ancak yüksek sıcaklıkta açılır ve tohumlarını yangından sonra toprağa bırakır. (II) Yanan alanda güneş ışığı yeniden toprağa ulaşır, küller toprağı besler. (III) Ne var ki insan kaynaklı yangınlar bu dengeyi bozar. (IV) Çok sık ve çok geniş alanlarda çıktıkları için orman kendini yenileyecek zamanı bulamaz. (V)
“Bu yüzden bu tür yangınları önlemek, doğanın döngüsüne karışmak değil, onu korumak anlamına gelir.” cümlesi bu parçada numaralanmış yerlerin hangisine getirilmelidir?
Doğru cevap: E
Cümledeki “bu tür yangınlar”, önlenmesi gereken yangınları yani insan kaynaklı yangınları işaret eder; “bu yüzden” de onların ormana verdiği zarara bağlanır. Bu bilgi IV. cümlede tamamlandığı için cümle V. yere gelir. Daha önceki bir yere konursa doğal yangınların önlenmesi gerektiği anlamı çıkar.
-
Soru 18
(I) Bal arılarının kovanda üstlendiği görevler yaşlarına göre değişir. (II) Yeni çıkan genç arılar önce gözeleri temizler, larvaları besler; biraz büyüyünce petek örmeye ve kovanın girişinde nöbet tutmaya başlarlar. (III) Yaşamlarının son haftalarında ise kovandan çıkıp nektar ve polen toplarlar. (IV) Arıcılar için bu bilginin pratik bir karşılığı vardır. (V) Bir kovandaki genç arıların oranına bakarak koloninin önümüzdeki haftalarda ne kadar nektar toplayabileceğini tahmin edebilirler. (VI) Genç arıların kalabalık olduğu bir kovan, birkaç hafta sonra daha çok toplayıcı arıya sahip olacaktır.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
Doğru cevap: C
İlk üç cümle arıların yaşa göre değişen görevlerini anlatıyor. IV. cümleyle bu bilginin arıcılık açısından ne işe yaradığına geçiliyor; V. ve VI. cümleler de bunu açıklıyor. İkinci paragraf IV. cümleyle başlar.
-
Soru 19
(I) Kentlerde yaşayan pek çok hayvan, insanların yarattığı koşullara şaşırtıcı biçimde uyum sağlamıştır. (II) Bu uyum çoğu zaman yeni bir davranış biçimi olarak ortaya çıkar. (III) Hayvanlar, kentin sunduğu olanakları kendi ihtiyaçları için kullanmayı öğrenir. (IV) Sözgelimi bazı kentlerde kargaların, sert kabuklu yemişleri yola bırakıp arabaların ezmesini beklediği gözlenmiştir. (V) Elbette her tür bu kadar başarılı değildir; gürültüye ve ışığa dayanamayan pek çok tür kentten uzaklaşmaktadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi, kendinden önce söylenen bir düşünceyi örnekle somutlaştırmaktadır?
Doğru cevap: D
IV. cümle “sözgelimi” ile başlar; kargaların arabaları yemiş kırmak için kullanması, hayvanların kentin olanaklarını kendi işlerine yarayacak biçimde kullanmayı öğrendiği düşüncesini somut bir örneğe bağlar. V. cümle ise karşıt bir duruma geçer.
-
Soru 20
Bir aşçı, yeni öğrendiği bir yemeği ilk kez yaparken tarifteki ölçülere harfi harfine uyar. Bir müzisyen, yeni bir parçayı önce notası notasına çalar. Bir ressam, kendi üslubunu bulmadan önce ustalarının resimlerini kopyalar. Demek ki ustalığa giden yol, kuralları önce bütün katılığıyla öğrenmekten geçer; onları esnetmek ancak bundan sonra mümkündür.
Bu parçanın yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: B
İlk üç cümle aşçı, müzisyen ve ressamdan örnekler verir; “demek ki” ile başlayan son cümle bu örneklerden genel bir sonuç çıkarır. Yani ana düşünce sondadır ve örneklerden genele gidilmiştir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.