ALES Sözel Paragraf Testi 1

Bir metni hızlı okumak çoğu zaman bir başarı gibi sunulur; oysa okuma hızı arttıkça gözden kaçan ayrıntılar da çoğalır. Özellikle yoğun düşünce içeren metinlerde okurun durup bir cümleyi yeniden düşünmesi, yazarın kurduğu bağları görmesini sağlar. Bir romanı bir gecede bitiren kişi olay örgüsünü hatırlayabilir, ama karakterlerin neden öyle davrandığını sorgulamaya vakit bulamaz. Okumanın değeri, sayfaların ne kadar çabuk çevrildiğinde değil, okurun metinle ne kadar derin bir ilişki kurduğunda yatar.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Şehir merkezleri, çevresindeki kırsal alanlara göre özellikle geceleri belirgin biçimde daha sıcaktır. Asfalt ve beton gün boyunca güneş ışınlarını emer, akşam olunca bu ısıyı yavaş yavaş havaya bırakır. Yüksek binaların arasında rüzgârın zayıflaması, sıcak havanın dağılmasını güçleştirir. Klimaların ve araçların yaydığı atık ısı da bu tabloya eklenir. Ağaçlandırma, açık renkli çatı kaplamaları ve su yüzeyleri ise bu etkiyi azaltmanın yolları arasında sayılıyor.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?

(I) Arıcılıkta kovanların yerleştirileceği alanın seçimi, bal veriminin en önemli belirleyicilerinden biridir. (II) Kovanlar, çevresinde farklı zamanlarda çiçek açan bitkilerin bulunduğu yerlere konulursa arılar sezon boyunca nektar bulabilir. (III) Rüzgârı doğrudan alan açık tepeler ise arıların uçuşunu zorlaştırdığı için pek tercih edilmez. (IV) Balın kristalleşmesi, içindeki şeker türlerinin oranıyla ilgili doğal bir süreçtir. (V) Temiz bir su kaynağına yakınlık da sıcak günlerde arıların kovanı serin tutmasına yardımcı olur.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Antik çağda haritalar, çoğu zaman gerçek ölçülerden çok çizenin dünyayı nasıl algıladığını yansıtırdı. (II) Bilinen kentler büyük, uzak topraklar ise belirsiz kıyı çizgileri olarak gösterilir; haritanın merkezine de genellikle çizenin kendi yurdu yerleştirilirdi. (III) Günümüzde uydu görüntüleri sayesinde haritalar çok ince ayrıntılara kadar doğru çizilebiliyor. (IV) Telefonlardaki yol bulma uygulamaları bu verileri anlık trafik bilgisiyle birleştirerek kullanıcıya en uygun yolu gösteriyor. (V) Bazı uygulamalar, toplu taşıma araçlarının durağa varış saatlerini de anlık olarak bildiriyor.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

Bir dili öğrenirken yapılan hatalar çoğu zaman utanç kaynağı olarak görülür. Oysa çocuklar ana dillerini edinirken sürekli yanlış yapar; örneğin “gitti” yerine “gitdi” der, sonra bunu kendiliğinden düzeltir. Bu yanlışlar, dilin kurallarını keşfetmeye çalıştıklarının kanıtıdır: Çocuk duyduğu örneklerden bir kural çıkarmış ve onu henüz istisnaları bilmeden her yere uygulamıştır. ----

Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa anlamca en uygun olur?

Aşağıdakilerden hangisi bir paragrafın giriş cümlesi olmaya en uygundur?

(I) Sonunda ekip, kuşların büyük ölçüde ışıklandırılmış binaların çevresinde yön şaşırdığını belirledi.
(II) Araştırmacılar önce göç yolu üzerindeki yüksek binaların çevresinde ölü bulunan kuşları saymaya başladı.
(III) Bu bulgu üzerine bazı kentlerde göç mevsiminde gece ışıklarının kısılması uygulaması başlatıldı.
(IV) Ardından aynı binaların ışıklarının açık ve kapalı olduğu geceleri karşılaştırdılar.

Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulmak istenirse doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Bir müzeye giren ziyaretçinin ilk karşılaştığı uyarı çoğu zaman “Dokunmayınız.” levhasıdır. Eserlerin korunması açısından bu uyarı yerindedir; ne var ki bazı müzeler, aynı eserlerin aslına sadık kopyalarını ziyaretçilerin eline vermeyi denemektedir. Görme engelli ziyaretçiler için başlatılan bu uygulamalar, kısa sürede bütün ziyaretçilerin ilgisini çekmiştir. Bir heykelin yüzeyindeki keski izlerini parmak uçlarıyla hissetmek, onu yalnızca camın ardından seyretmekten çok farklı bir deneyimdir. Kopyanın eserin yerini tutamayacağı söylenebilir; ama ziyaretçiyi esere yaklaştıran bir köprü olduğu da açıktır.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?

Bir müzeye giren ziyaretçinin ilk karşılaştığı uyarı çoğu zaman “Dokunmayınız.” levhasıdır. Eserlerin korunması açısından bu uyarı yerindedir; ne var ki bazı müzeler, aynı eserlerin aslına sadık kopyalarını ziyaretçilerin eline vermeyi denemektedir. Görme engelli ziyaretçiler için başlatılan bu uygulamalar, kısa sürede bütün ziyaretçilerin ilgisini çekmiştir. Bir heykelin yüzeyindeki keski izlerini parmak uçlarıyla hissetmek, onu yalnızca camın ardından seyretmekten çok farklı bir deneyimdir. Kopyanın eserin yerini tutamayacağı söylenebilir; ama ziyaretçiyi esere yaklaştıran bir köprü olduğu da açıktır.

Bu parçaya göre sözü edilen uygulamanın asıl katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süre yalnızca bir eğlence aracı sayılan bilgisayar oyunları, son yıllarda eğitimde de kullanılmaya başlandı. ---- Örneğin bir tarih oyununda öğrenci, bir kenti yönetirken kıtlık, ticaret ve savaş gibi etkenlerin birbirini nasıl etkilediğini kendi kararlarıyla görüyor. Ders kitabında okunan bilgi böylece yaşanmış bir deneyime dönüşüyor.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Kentte yaşayan biri günün saatini çoğu zaman telefonundan öğrenir; köydeki çoban ise gölgenin boyuna, kuşların sesine bakar. Biri dakikalarla, öteki mevsimlerle düşünür. Kentli için geç kalmak, bir toplantıya beş dakika sonra girmektir; çoban içinse sürüyü yaylaya bir hafta geç çıkarmak. İkisi de zamanı ölçer, ama aynı zamanı yaşamazlar.

Bu parçada düşünceyi geliştirme yollarından hangisi ağırlıklı olarak kullanılmıştır?

Yeni bir işe başlayan çoğu kişi ilk haftalarda her şeyi aynı anda öğrenmeye çalışır; toplantı notlarını, yazılımları, kişilerin adlarını bir arada aklında tutmaya uğraşır. Deneyimli bir yönetici ise yeni çalışanlarına hep aynı öğüdü verir: Önce yolu tanı, sonra hızlan.

Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Kitapçıların vitrinlerinde artık hep aynı kitaplar duruyor: en çok satanlar listesinin ilk on adı. Küçük yayınevlerinin özenle hazırladığı şiir kitapları, denemeler, çeviriler ise rafların en alt sırasına, çoğu zaman da depoya kalıyor. Okur görmediği kitabı aramıyor; aranmayan kitap da bir sonraki baskıya ulaşamıyor.

Bu parçada yazarın yakındığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir zamanlar her aile çekilen fotoğrafları albümlere yerleştirir, arkalarına tarih ve yer notları düşerdi. Bugün telefonlarımızda binlerce fotoğraf birikiyor; ama bunların ne kadarına yeniden baktığımız şüpheli. Üstelik bu dosyalar, bir telefon bozulduğunda ya da bir hesabın şifresi unutulduğunda bir anda ulaşılamaz hâle gelebiliyor. Kâğıda basılmış bir fotoğraf ise çekmecede yıllarca bekleyip torunların eline geçebiliyor. Belki de yapılması gereken, en anlamlı karelerden birkaçını seçip yeniden kâğıda dökmek.

Bu parçada asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Bir zamanlar her aile çekilen fotoğrafları albümlere yerleştirir, arkalarına tarih ve yer notları düşerdi. Bugün telefonlarımızda binlerce fotoğraf birikiyor; ama bunların ne kadarına yeniden baktığımız şüpheli. Üstelik bu dosyalar, bir telefon bozulduğunda ya da bir hesabın şifresi unutulduğunda bir anda ulaşılamaz hâle gelebiliyor. Kâğıda basılmış bir fotoğraf ise çekmecede yıllarca bekleyip torunların eline geçebiliyor. Belki de yapılması gereken, en anlamlı karelerden birkaçını seçip yeniden kâğıda dökmek.

Bu parçada dijital fotoğraflarla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Karıncalar yiyecek bulduklarında yuvaya dönerken yere koku izi bırakır. Bu izi takip eden diğer karıncalar da yiyeceğe ulaşınca dönüş yolunda izi güçlendirir. Yiyecek tükendiğinde iz yenilenmez ve koku kısa sürede uçup gider. Böylece koloni, hiçbir karınca bütün durumu bilmediği hâlde kaynaklarını verimli biçimde kullanır.

Bu parçadan aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?

Ustanın dükkânında saatler hiçbir zaman aceleye getirilmezdi. Getirilen her eski saati önce uzun uzun dinler, sonra kapağını açar, parçalara dokunmadan dakikalarca bakardı. Müşteri “Ne zaman hazır olur?” diye sorduğunda cevabı hep aynıydı: “Saat söyleyince.” Tamir ettiği saatleri teslim etmeden önce bir hafta kendi tezgâhında çalıştırır, küçük bir sapma bile görse yeniden açardı.

Bu parçada sözü edilen ustanın en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Yetenek çoğu zaman doğuştan gelen, ya olan ya da olmayan bir özellik gibi konuşulur. Bu bakış, erken yaşta zorlanan bir çocuğun “Ben matematiğe yatkın değilim.” diyerek vazgeçmesine yol açabilir. Oysa bir beceride ilerlemenin önemli bir kısmı, düzenli ve doğru yönlendirilmiş çalışmanın ürünüdür. Başlangıçtaki farklar, çoğu zaman sonradan kapatılabilecek mesafelerdir.

Bu parçada eleştirilen görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bölgenin yemek kültürü, yalnızca orada yetişen ürünlerle değil, tarih boyunca yaşanan göçlerle de biçimlenir. Göç eden topluluklar yanlarında tariflerini getirir; ama yeni yurtlarında aynı malzemeleri her zaman bulamazlar. Böylece eski tarif yerel ürünlerle uyarlanır ve ne eski yurttaki ne de yeni yerdeki yemeğe tam benzeyen bir lezzet doğar. Bugün “yöresel” diye sunduğumuz pek çok yemek, aslında bu tür karşılaşmaların ürünüdür.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bölgenin yemek kültürü, yalnızca orada yetişen ürünlerle değil, tarih boyunca yaşanan göçlerle de biçimlenir. Göç eden topluluklar yanlarında tariflerini getirir; ama yeni yurtlarında aynı malzemeleri her zaman bulamazlar. Böylece eski tarif yerel ürünlerle uyarlanır ve ne eski yurttaki ne de yeni yerdeki yemeğe tam benzeyen bir lezzet doğar. Bugün “yöresel” diye sunduğumuz pek çok yemek, aslında bu tür karşılaşmaların ürünüdür.

Bu parçaya göre “yöresel” diye sunulan yemeklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?