9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılıya Hazırlık Testi
- 1. Dönem 1. Yazılı
- 15 soru
- 35 dakika
Bu test, 1. tema "Sözün İnceliği"ni kapsar: şiir ve deneme metinlerinde tema, imge, duygu, söz sanatları, ahenk unsurları, denemenin özellikleri ve anlatıcının bakışı ile yazım ve noktalama kuralları. Sorular, MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı kazanımlarına göre hazırlandı. Okuldaki yazılı açık uçlu olduğu için her sorudan sonra çözümü okuyun ve gerekçeyi kendi cümlelerinizle söyleyip söyleyemediğinizi deneyin.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Kasabamın akşamları
Bakır bir tepsi gibi parlar;
Damlarda kuşlar uyurken
Sokak lambaları yanar.Uzakta yorgun bir tren öter,
İçimde bir şey kımıldar;
Gidenler dönmez artık,
Yalnız hatıralar kalır kapılarda.Bu şiirde ağır basan tema aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Şiirde kasabanın akşamı anlatılır, uzaktan gelen tren sesiyle şairin içinde "bir şey kımıldar". "Gidenler dönmez artık, / Yalnız hatıralar kalır kapılarda." dizeleri, kasabada kalan birinin gidenlere ve geçmişe duyduğu özlemi açıkça gösterir. Tren yolculuğu çağrıştırsa da şairin duygusu heyecan değil hüzünlü bir özlemdir; bu yüzden D yanlıştır.
-
Soru 2
1. sorudaki şiir okunduğunda zihinde canlanan imgeler farklı duyulara seslenir.
Şiirin aşağıdaki dizelerinden hangisinde işitme duyusuna seslenen bir imge vardır?
Doğru cevap: A
İmge, şiirin okurun zihninde canlandırdığı duyusal tablodur. "Tren öter" sözü bir sesi canlandırır; bu, işitme duyusuna seslenen imgedir. "Parlar" ve "lambalar yanar" görme duyusuna seslenir. Kuşlar uyurken ses yoktur, sessizlik ve görüntü vardır; bu yüzden D de işitme imgesi değildir.
-
Soru 3
Kasabamın akşamları
Bakır bir tepsi gibi parlar;Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?
Doğru cevap: E
Kasabanın akşamları (benzeyen), parlaklık yönünden (benzetme yönü) bakır bir tepsiye (benzetilen) "gibi" edatıyla benzetilmiştir. Bu, benzetmedir (teşbih). Akşama insana özgü bir özellik verilmediği için kişileştirme yoktur; "parlamak" bir nesnenin de yapabileceği bir iştir.
-
Soru 4
Aşağıdaki dizelerin hangisinde kişileştirme sanatı vardır?
Doğru cevap: B
Kapıyı çalıp içeri girmemeyi seçmek insana özgü davranışlardır; B'de bu davranışlar rüzgâra verilmiştir. Bu, kişileştirmedir (teşhis). A'da göz rengi denize benzetilmiş, C'de "bin yıl" sözüyle abartma yapılmış, D'de gece ile gündüz karşıtlığı kurulmuş, E'de gülüş bahara benzetilmiştir.
-
Soru 5
Köy meydanında yaşlı bir çınar,
Yolcu dinlenir gölgesi yanında;
Kuşlar her sabah dallarda öter,
Bir ömür saklı yaşlı canında.Bu dörtlükte altı çizili sözcüklerdeki redif ve uyak hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Doğru cevap: D
Önce ekler ayrılır: yan-ı-n-da, can-ı-n-da. Dize sonunda aynı görevde tekrarlanan "-ı" (iyelik), "-n" ve "-da" (bulunma) eklerinden oluşan "-ında" rediftir. Rediften önceki ortak sesler "yan" ve "can" sözcüklerindeki "an"dır; bir ünlü ile bir ünsüzün benzerliği tam uyaktır. B ve C'de ek olan sesler uyağa katıldığı için yanlıştır.
-
Soru 6
Aliterasyon, dizede aynı ünsüzün sık tekrarıyla ahenk sağlanmasıdır.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde aliterasyon belirgindir?
Doğru cevap: A
A'da "sessiz, sokaklarda, sararmış, saksılar" sözcüklerinin hepsi "s" ile başlar ve dizede "s" sesi yedi kez geçer; bu ünsüz tekrarı belirgin bir ahenk oluşturur. Diğer dizelerde tek bir ünsüzün bilinçli ve yoğun tekrarı yoktur.
-
Soru 7
Kış ne kadar uzun sürse de
Bir sabah eriyecek bu kar;
Toprağın altında sabırla
Bekleyen bir tohum var.Bu dörtlükte ağır basan duygu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Kış ve kar zor günleri, toprağın altında bekleyen tohum ise yeniden doğacak hayatı çağrıştırır. "Bir sabah eriyecek bu kar" dizesi, zorlukların geçeceğine olan inancı yani umudu dile getirir. Şiirde zor bir dönemden söz edilse de korku ya da yalnızlık değil, beklemenin karşılığını alma inancı öne çıkar.
-
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi deneme türünün özelliklerinden biri değildir?
Doğru cevap: E
Denemede yazar, kendi görüşlerini kişisel bir bakışla ve içten bir dille aktarır; düşüncelerini kanıtlamak ya da kesin yargıya bağlamak zorunda değildir. Görüşü bilimsel verilerle ispatlamaya çalışmak makalenin özelliğidir. A, B, C ve D denemenin bilinen özellikleridir.
-
Soru 9
Yürümeyi severim ama bir yere yetişmek için değil. Şehirde herkes bir yere geç kalıyor gibi. Ben ise kaldırım taşlarının arasından fışkıran otlara, bir balkonda unutulmuş bisiklete, bir fırının önündeki sıcak ekmek kokusuna takılıyorum. Belki bu yüzden hep geç kalırım. Kim bilir, belki de asıl geç kalanlar hiçbir şeye takılmadan yürüyenlerdir. Bunu kesin olarak söyleyemem; yalnızca kendi adımlarımdan bildiğimi anlatıyorum.
Bu metnin anlatıcısının bakışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: B
Anlatıcı "severim, takılıyorum, söyleyemem" diyerek birinci kişi ağzından, kendi gözlemlerinden yola çıkar. "Belki", "kim bilir" sözleri ve son cümle, düşüncesini kesin bir yargı olarak sunmadığını gösterir; bu denemeye özgü bir tavırdır. Metinde veri ya da başkalarının görüşü yoktur; şehrin sıcak ekmek kokusu gibi güzel ayrıntıları da anıldığı için D de yanlıştır.
-
Soru 10
9. sorudaki deneme parçasını düşününüz.
Bu metinde asıl vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Yazar, acele eden kalabalığın aksine küçük ayrıntılara takıldığını anlatır ve "belki de asıl geç kalanlar hiçbir şeye takılmadan yürüyenlerdir" der. Böylece çevresini fark ederek yaşamanın değerini öne çıkarır. Yürümekten söz edilse de sağlık konusu hiç işlenmemiştir; B metnin dışındadır.
-
Soru 11
Bir öğrenci, 1. sorudaki şiiri bir betimleme paragrafına dönüştürüyor.
Öğrenci paragrafına aşağıdaki cümlelerden hangisini eklerse betimleme anlatımının dışına çıkmış olur?
Doğru cevap: B
Betimleme, bir varlığı ya da yeri okurun gözünde canlanacak biçimde renk, ses, şekil gibi ayrıntılarla anlatmaktır. A, C, D ve E'de görüntü ve ses ayrıntıları vardır. B ise genel bir bilgi verir ve bir neden-sonuç ilişkisi kurar; bu, açıklayıcı anlatıma aittir ve şiirin imgelerini canlandırmaz.
-
Soru 12
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
Doğru cevap: E
Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. E'deki "anlasında" sözcüğünde "da" bağlaçtır; cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Doğrusu "anlasın da" olmalıdır. A, B ve C'de bağlaç olan "de" zaten ayrı yazılmıştır.
-
Soru 13
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı yapılmıştır?
Doğru cevap: A
A bir soru cümlesidir ("mi" soru eki), sonuna nokta değil soru işareti konmalıdır: "Bu şiiri sen mi yazdın?" C'de sıralı kelimeler virgülle ayrılmış, D'de alıntı tırnak içine alınmış, E'de ünlemden sonra virgül, cümle sonunda ünlem işareti doğru kullanılmıştır.
-
Soru 14
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?
Doğru cevap: D
Kesme işareti özel adlara gelen ekleri ayırmak için kullanılır. "Okulumuz" bir özel ad değildir; ek ayrılmadan "Okulumuzun" yazılmalıdır. A'da kişi adına, B'de belirli bir tarihe, E'de şehir adına gelen ek kesmeyle ayrılmıştır; C'de özel ada ek gelmediği için kesme yoktur.
-
Soru 15
Yanar içim kış ortasında,
Donar yüreğim yaz günü.Bu dizelerde ağır basan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
"Yanmak" ile "donmak", "kış" ile "yaz" birbirinin karşıtı olan kavramlardır ve aynı söyleyişte bir araya getirilmiştir; bu, karşıtlık (tezat) sanatıdır. Dizelerde bir şey başka bir şeye benzetilmediği ve insan dışı bir varlığa insan özelliği verilmediği için D ve A yanlıştır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.