9. Sınıf Biyoloji Yaşam Bilimi Biyoloji Testi 1

Fotosentezi yalnızca bitkiler, algler ve bazı bakteriler yapar; hayvanlar ve mantarlar besinlerini dışarıdan hazır alır.

Hücresel yapı, metabolizma, uyarılara tepki ve DNA taşıma bütün canlılarda görülür.

Dış koşullar değişse de vücudun iç ortamını belli sınırlar içinde sabit tutmasına homeostazi denir. Terleme ile vücut sıcaklığının dengelenmesi bunun tipik örneğidir.

Adaptasyon, nesiller boyunca kalıtsal olarak kazanılan uyumdur; anlık bir düzenleme değildir.

Virüsler hücre yapısına sahip değildir ve kendi başlarına metabolizma faaliyeti gösteremez; ancak bir konak hücrenin içinde çoğalabilirler.

Virüslerde DNA ya da RNA ve bunu saran bir protein kılıf bulunur; insan, hayvan, bitki ve bakterileri de enfekte edebilirler.

Sınıflandırma basamakları büyükten küçüğe âlem, şube, sınıf, takım, aile (familya), cins ve tür biçimindedir. En küçük ve temel birim türdür.

Âleme doğru çıkıldıkça basamaklar genişler: tür çeşitliliği, birey sayısı ve farklılıklar artar.

Bir basamakta ne kadar çok farklı canlı bulunursa bunların ortak özellikleri, yani benzerlikleri o kadar azalır.

Linnaeus'un geliştirdiği ikili adlandırmada ilk kelime cins adıdır ve büyük harfle başlar; ikinci kelime türü belirten tanımlayıcı addır ve küçük harfle yazılır (ör. Felis catus).

Bilimsel adlar Latincedir ve bütün dünyada aynı kullanılır.

Bilimsel adın ilk kelimesi cinsi gösterir. Aslan ve kaplan aynı cinse (Panthera) ait olduğu için tablodaki en yakın akrabalardır.

Ev kedisi aynı aileden olsa da farklı cinstedir; kurt ise farklı bir aileye aittir.

Özgül ısısı yüksek olan su, sıcaklığı değişmeden önce çok ısı soğurur ya da verir. Bu sayede vücudu büyük ölçüde sudan oluşan canlılarda sıcaklık ani değişmez.

Su inorganik bir maddedir ve canlılara enerji vermez.

Su, mineraller (tuzlar), asitler ve bazlar inorganik bileşiklerdir; canlılar bunları hazır alır ve enerji kaynağı olarak kullanamaz.

Glikoz, nişasta, protein ve DNA ise karbon iskeletli organik bileşiklerdir.

İyot, tiroit bezinin salgıladığı hormonların yapısına katılır. Kemik ve diş yapısında başlıca kalsiyum ve fosfor bulunur.

Hayvanlar fazla glikozu glikojen olarak karaciğer ve kaslarda depolar.

Nişasta bitkilerin depo polisakkaritidir; selüloz bitki hücre duvarının yapısına katılır. Galaktoz bir monosakkarit, sükroz ise bir disakkarittir.

Lipitler suda çözünmez; eter, alkol gibi organik çözücülerde çözünür.

Diğer ifadeler doğrudur: 1 gram yağ, 1 gram karbonhidrattan yaklaşık iki kat fazla enerji verir.

Proteinler, amino asitlerin peptit bağlarıyla birbirine bağlanmasıyla oluşur.

Glikoz gibi monosakkaritler karbonhidratların, nükleotit nükleik asitlerin yapı birimidir; yağ asidi ise yağların yapısına katılır.

Sindirim süresi kısaldıkça enzim hızlı çalışıyor demektir. Süre 37 °C'ye kadar kısalmış, sonra uzamış, 80 °C'de ise sindirim hiç olmamıştır.

Demek ki enzimin en iyi çalıştığı bir sıcaklık vardır; yüksek sıcaklık enzimin yapısını bozar.

DNA'da adenin, guanin, sitozin ve timin; RNA'da ise timin yerine urasil bulunur. Fosfat grubu her ikisinin nükleotitlerinde ortaktır.

A, D, E ve K vitaminleri yağda çözünür; bu yüzden vücutta yağ dokusunda depolanabilir.

B grubu ve C vitamini suda çözünür.

Bağımsız değişken, araştırmacının bilerek değiştirdiği değişkendir; burada saksılar arasında değiştirilen tek koşul ışık süresidir.

Fidelerin boyu ölçülen sonuç, yani bağımlı değişkendir. Toprak, su ve tür ise sabit tutulan (kontrollü) değişkenlerdir.

Kontrol grubu, araştırılan etkenin uygulanmadığı, diğer bütün koşulların aynı tutulduğu gruptur. Gübre eklenmeyen saksılar, gübreli saksılarla karşılaştırma yapmayı sağlar.

Hipotez, bir probleme getirilen, deneyle sınanabilecek geçici açıklamadır. Tuzlu suyun büyümeyi yavaşlatacağı öngörüsü deneyle test edilebilir.

Diğer ifadeler gözlem ya da deney düzeneğine ait bilgilerdir.

Hücreler enerji için önce karbonhidratları, bunlar yetmezse yağları, en son proteinleri kullanır.

Nükleik asitler ve vitaminler enerji kaynağı olarak kullanılmaz.