9. Sınıf Biyoloji Canlıların Temel Bileşenleri Testi 1
- Canlıların Temel Bileşenleri
- 20 soru
- 25 dakika
Karbonhidratlar, lipitler, proteinler, enzimler, nükleik asitler, ATP ve vitaminler üzerine 20 soru. Bağ ve su sayısı sorularında n monomerli düz bir zincirde n − 1 bağ kurulduğunu unutma.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Bir hücrenin kütlesinde en büyük payı aşağıdaki bileşiklerden hangisi oluşturur?
Doğru cevap: A
Hücre kütlesinin yaklaşık %70'i ve daha fazlası sudur. Organik bileşikler içinde en çok bulunan protein olsa da toplam miktarda suyun gerisinde kalır.
-
Soru 2
Monomerler birbirine bağlanarak polimer oluşturulurken her bağ için bir molekül su açığa çıkar. Bu tür tepkimelere ne ad verilir?
Doğru cevap: B
Su çıkışıyla küçük moleküllerin birleşmesine dehidrasyon sentezi denir. Hidroliz bunun tersidir: su harcanarak büyük molekül yapı birimlerine ayrılır.
-
Soru 3
Bir bitki hücresinde 25 glikoz molekülü dehidrasyon sentezi ile birleştirilerek dallanmamış tek bir nişasta zinciri oluşturuluyor.
Bu sentez sırasında kaç molekül su açığa çıkar?
Doğru cevap: C
Düz bir zincirde n monomer arasında n − 1 bağ kurulur ve her bağda bir su açığa çıkar: 25 − 1 = 24 molekül su.
-
Soru 4
150 amino asitten oluşan tek zincirli bir polipeptitte kaç peptit bağı bulunur?
Doğru cevap: D
Amino asitler arasında kurulan her bağ bir peptit bağıdır. Tek zincirde 150 amino asit arasında 150 − 1 = 149 peptit bağı bulunur.
-
Soru 5
Aşağıdaki disakkarit ve yapı birimi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: E
Maltoz iki glikozdan, sükroz (çay şekeri) glikoz ve fruktozdan, laktoz (süt şekeri) glikoz ve galaktozdan oluşur. Doğru eşleştirme yalnız laktozunkidir.
-
Soru 6
Bitki hücre duvarının yapısına katılan, insanda sindirilemediği hâlde bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardım eden polisakkarit aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Selüloz bitki hücre duvarının temel maddesidir. İnsanda onu parçalayan enzim bulunmadığı için lif olarak bağırsaktan geçer ve sindirim hareketlerini kolaylaştırır. Kitin mantarların ve böceklerin yapısında bulunur.
-
Soru 7
Hücre zarının temel yapısını oluşturan; gliserol, iki yağ asidi ve fosfat grubu içeren lipit aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Fosfolipitlerde gliserole iki yağ asidi ve bir fosfat grubu bağlıdır. Bu yapı sayesinde zarın çift katlı temel iskeletini oluştururlar. Nötr yağda ise gliserole üç yağ asidi bağlanır.
-
Soru 8
Oda sıcaklığında tereyağı katı, zeytinyağı ise sıvı hâldedir.
Tereyağının bu sıcaklıkta katı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Doymuş yağ asitlerinde karbonlar arasında yalnız tek bağ vardır; zincirler düz olduğu için sıkı paketlenir ve yağ oda sıcaklığında katı kalır. Çift bağı fazla olan doymamış yağlar ise genellikle sıvıdır.
-
Soru 9
Proteinlerle ilgili şu ifadeler veriliyor:
- I. Enzimlerin büyük çoğunluğunun yapısını oluşturur.
- II. Hücrede ilk sırada kullanılan enerji kaynağıdır.
- III. Antikor olarak vücudun savunmasına katılır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
Enzimlerin çoğu ve antikorlar protein yapılıdır, bu yüzden I ve III doğrudur. Hücrelerin enerji için öncelikle kullandığı bileşik karbonhidratlardır; proteinler ancak karbonhidrat ve yağ yetmediğinde enerji için harcanır.
-
Soru 10
Yumurta pişirildiğinde akının saydamlığını kaybedip beyazlaşması ve katılaşması, proteinlerde görülen hangi olaya örnektir?
Doğru cevap: C
Yüksek sıcaklık proteinin üç boyutlu yapısını bozar; buna denatürasyon denir. Amino asit dizisi değişmez ama protein eski şeklini ve görevini kaybeder.
-
Soru 11
Proteinlerle ilgili şu özellikler veriliyor:
- I. Yapıya katılan amino asitlerin sayısı
- II. Yapıya katılan amino asitlerin çeşidi
- III. Amino asitlerin zincirdeki diziliş sırası
Bu özelliklerden hangileri proteinlerin birbirinden farklı olmasını sağlar?
Doğru cevap: C
Yaklaşık 20 çeşit amino asit, farklı sayılarda ve farklı sıralarla dizilerek çok sayıda farklı protein oluşturabilir. Bu yüzden üç özelliğin üçü de çeşitliliği sağlar.
-
Soru 12
Bir öğrencinin enzimlerle ilgili defterine yazdığı aşağıdaki notlardan hangisi hatalıdır?
Doğru cevap: E
Enzimler tepkimeyi hızlandırır ama tepkimede harcanmaz; işlerini bitirince aynı enzim yeni substratlarla tekrar çalışabilir. Bu nedenle son not hatalıdır.
-
Soru 13
Midede salgılanan pepsin enzimi en iyi pH 2 dolayındaki asidik ortamda çalışır. Bir deneyde pepsin, pH değeri 8 olan bir çözeltiye konuluyor.
Bu durumda pepsinle ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?
Doğru cevap: B
Her enzimin en iyi çalıştığı belirli bir pH aralığı vardır. Asidik ortama uyumlu pepsin bazik ortamda yapısı bozulduğu için çok az çalışır ya da hiç çalışmaz. Enzimin hangi substratı tanıdığı ise değişmez.
-
Soru 14
Sabit miktarda enzim bulunan bir ortama giderek artan miktarda substrat ekleniyor. Tepkime hızı önce artıyor, belli bir noktadan sonra substrat eklense de artmayıp sabit kalıyor.
Hızın sabitlenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Enzim sayısı sabitken substrat arttıkça bir süre sonra bütün enzimler aynı anda çalışır hâle gelir. Boşta enzim kalmadığı için yeni substrat hızı artıramaz. Substrat eklenmeye devam ettiği için substratın bitmesi söz konusu değildir.
-
Soru 15
Çift zincirli bir DNA molekülünde toplam 200 nükleotit vardır ve bunların 60 tanesi adenin bazı taşımaktadır.
Bu molekülde kaç tane guanin bazı bulunur?
Doğru cevap: D
DNA'da adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir; bu yüzden A = T = 60 olur. Geriye 200 − 120 = 80 nükleotit kalır; bunlar G ve C arasında eşit paylaşılır: 80 ÷ 2 = 40 guanin.
-
Soru 16
ATP molekülüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: D
ATP; adenin, riboz ve üç fosfat grubundan oluşur. Bütün canlı hücrelerde üretilir, depolanmaz ve hücreler arasında taşınmaz; her hücre kendi ATP'sini üretip hemen kullanır.
-
Soru 17
Güneş ışığının etkisiyle deride sentezlenebilen ve eksikliğinde çocuklarda kemik gelişiminin bozulmasına (raşitizm) yol açan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
D vitamini kalsiyum ve fosforun bağırsaktan emilmesine yardım eder; deride güneş ışığıyla üretilebilir. Eksikliğinde kemikler yeterince sertleşmez ve raşitizm görülür.
-
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi organik besinlere ait olup inorganik besinlerde görülmeyen bir özelliktir?
Doğru cevap: E
Su ve mineraller enerji vermez; enerji yalnız karbonhidrat, yağ ve protein gibi organik besinlerden elde edilir. Sindirilmeden geçebilme, düzenleyicilik ve dışarıdan alınabilme inorganik maddelerde de görülür; çözücülük ise suyun özelliğidir.
-
Soru 19
Bir öğrenci üç deney tüpüne farklı besin örnekleri koyup her birine birkaç damla iyot çözeltisi ekliyor.
Tüp Örnek Gözlenen renk 1 Patates suyu Mavi-mor 2 Süt Değişmedi 3 Un ile su Mavi-mor Bu deneyle besinlerde hangi maddenin varlığı araştırılmıştır?
Doğru cevap: C
İyot çözeltisi nişastayla mavi-mor renk verir. Patates ve unda nişasta bol olduğu için renk değişmiş, sütte nişasta bulunmadığı için değişmemiştir.
-
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bir hidroliz tepkimesine örnektir?
Doğru cevap: B
Hidrolizde su harcanarak büyük moleküller yapı birimlerine ayrılır; sindirim bunun tipik örneğidir. Diğer seçeneklerin hepsi su açığa çıkaran dehidrasyon sentezidir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.