TYT Fizik Hareket ve Kuvvet Testi 1
- Hareket ve Kuvvet
- 20 soru
- 25 dakika
Yol ve yer değiştirme, sürat ve hız, ivme, konum-zaman ve hız-zaman grafikleri, Newton’un hareket yasaları ve sürtünme kuvveti üzerine 20 soru. Gerekli yerlerde g = 10 m/s² alınır; grafik sorularında eğimin ve alanın neyi verdiğini hatırlamak çoğu soruyu kısaltır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Bir öğrenci, düz bir parkta önce doğuya doğru 8 m, ardından kuzeye doğru 6 m yürüyor.
Buna göre öğrencinin aldığı yol ve yer değiştirmesinin büyüklüğü sırasıyla kaç metredir?
Doğru cevap: C
Alınan yol, izlenen yörüngenin uzunluğudur: 8 + 6 = 14 m.
Yer değiştirme ilk ve son konumu birleştiren vektördür. Dik kenarları 8 m ve 6 m olan üçgende bu uzunluk √(64 + 36) = 10 m olur.
-
Soru 2
Yarıçapı 20 m olan dairesel bir pistte koşan bir atlet, pistin yarısını 20 saniyede tamamlıyor. (π = 3 alınız.)
Buna göre atletin bu süredeki ortalama sürati ve ortalama hızının büyüklüğü sırasıyla kaç m/s dir?
Doğru cevap: A
Yarım çember boyunca alınan yol πr = 3·20 = 60 m, ortalama sürat 60 / 20 = 3 m/s’dir.
Yarım turda atlet çemberin karşı noktasına gelir; yer değiştirme çap kadardır: 40 m. Ortalama hız 40 / 20 = 2 m/s olur. Yer değiştirmenin sıfır olduğu durum tam turdur.
-
Soru 3
Bir otomobil iki kent arasındaki yolun ilk yarısını 60 km/h, kalan yarısını 90 km/h sabit süratle alıyor.
Buna göre otomobilin yolun tamamındaki ortalama sürati kaç km/h dir?
Doğru cevap: B
Yolun yarısı x km olsun. Süreler x/60 ve x/90 saattir; toplam süre x/60 + x/90 = 5x/180 = x/36 saat.
Ortalama sürat = toplam yol / toplam süre = 2x / (x/36) = 72 km/h. 75 km/h iki süratin aritmetik ortalamasıdır; araç iki bölümde eşit süre geçirmediği için doğru değildir.
-
Soru 4
Doğrusal bir yolda hareket eden bir cismin konum-zaman grafiği şekildeki gibidir.
I. 0-4 s aralığında cismin hızının büyüklüğü 5 m/s’dir.
II. 4-6 s aralığında cisim durmaktadır.
III. 6-10 s aralığında cismin hızının yönü, 0-4 s aralığındakiyle aynıdır.Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
0-4 s’de konum 20 m değişir: hız 20 / 4 = 5 m/s (I doğru). 4-6 s’de konum değişmez, cisim durur (II doğru).
6-10 s’de konum azaldığından hız negatif yöndedir; 0-4 s aralığındaki hızla zıt yönlüdür (III yanlış).
-
Soru 5
Durgun hâlden harekete geçen bir aracın hız-zaman grafiği şekildeki gibidir.
Buna göre araç 0-10 s aralığında kaç metre yer değiştirmiştir?
Doğru cevap: C
Hız-zaman grafiğinde grafik ile zaman ekseni arasındaki alan yer değiştirmeyi verir.
0-4 s: 4·20/2 = 40 m; 4-8 s: 4·20 = 80 m; 8-10 s: 2·20/2 = 20 m. Toplam 140 m.
-
Soru 6
Doğrusal bir yolda 10 m/s hızla giden bir araç, düzgün hızlanarak 5 s sonunda hızını 30 m/s’ye çıkarıyor.
Buna göre araç bu 5 saniyede kaç metre yol almıştır?
Doğru cevap: E
Düzgün hızlanan harekette ortalama hız ilk ve son hızın ortalamasıdır: (10 + 30)/2 = 20 m/s.
Alınan yol 20·5 = 100 m. İvme (30 − 10)/5 = 4 m/s² ile x = v₀t + ½at² = 50 + 50 = 100 m olarak da bulunur.
-
Soru 7
Düz ve doğrusal bir yolda aynı yönde ilerleyen iki araçtan A, B’nin 120 m gerisindedir. A aracı 25 m/s, B aracı 15 m/s sabit hızla gitmektedir.
Buna göre A aracı B’ye yetişinceye kadar B aracı kaç metre yol alır?
Doğru cevap: A
A, B’ye her saniye 25 − 15 = 10 m yaklaşır. Aradaki 120 m 120 / 10 = 12 s’de kapanır.
Bu sürede B aracı 15·12 = 180 m yol alır. 300 m ise A aracının aldığı yoldur (25·12).
-
Soru 8
Aşağıdaki durumlardan hangisi eylemsizlik ile açıklanır?
Doğru cevap: D
Cisimler hareket durumlarını korumak ister. Otobüs yavaşlarken yolcunun gövdesi önceki hızıyla ilerlemeye devam eder ve öne savrulur.
Kayığın ilerlemesi etki-tepki ilkesine, bisikletin hızlanması net kuvvete bağlıdır. Mıknatısın demiri çekmesi ise manyetik kuvvetle ilgilidir.
-
Soru 9
Sürtünmeli yatay bir zeminde duran 4 kg kütleli bir kutuya yatay doğrultuda sağa doğru 30 N ve sola doğru 10 N büyüklüğünde iki kuvvet aynı anda uygulanıyor. Kutu ile zemin arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2’dir. (g = 10 m/s²; kutu harekete geçmektedir.)
Buna göre kutunun ivmesinin büyüklüğü kaç m/s²’dir?
Doğru cevap: B
Sürtünme kuvveti k·m·g = 0,2·4·10 = 8 N’dir ve harekete (sağa) zıt yönde etki eder.
Net kuvvet 30 − 10 − 8 = 12 N, ivme 12 / 4 = 3 m/s² olur. Sürtünme unutulursa 5 m/s² bulunur.
-
Soru 10
I. Dünya’nın elmayı çekmesi – elmanın Dünya’yı çekmesi
II. Masadaki kitabın ağırlığı – masanın kitaba uyguladığı tepki kuvveti
III. Kürekçinin küreği suya itmesi – suyun küreği itmesiYukarıdaki kuvvet çiftlerinden hangileri etki-tepki kuvvet çiftidir?
Doğru cevap: E
Etki-tepki kuvvetleri iki farklı cisme etki eder, eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. I ve III bu tanıma uyar.
II’deki kuvvetlerin ikisi de kitaba etki eder; kitabı dengede tutan iki kuvvettir ama etki-tepki çifti değildir. Kitabın ağırlığının tepkisi, kitabın Dünya’yı çekmesidir.
-
Soru 11
Yatay bir zeminde duran 5 kg kütleli bir sandık ile zemin arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,4, kinetik sürtünme katsayısı 0,3 tür. Sandığa yatay doğrultuda 15 N büyüklüğünde bir kuvvet uygulanıyor. (g = 10 m/s²)
Buna göre sandığa etki eden sürtünme kuvvetinin büyüklüğü kaç N’dir?
Doğru cevap: C
Statik sürtünmenin alabileceği en büyük değer 0,4·5·10 = 20 N’dir. Uygulanan 15 N bu değeri aşmadığından sandık hareket etmez.
Duran sandıkta net kuvvet sıfır olmalıdır; statik sürtünme uygulanan kuvveti dengeler ve 15 N olur. 20 N yalnızca sınır değerdir.
-
Soru 12
Sürtünmesiz yatay düzlemde 2 kg ve 3 kg kütleli cisimler hafif bir iple birbirine bağlıdır. 3 kg’lık cisme şekildeki gibi yatay 20 N luk kuvvet uygulanıyor.
Buna göre ipteki gerilme kuvveti kaç N’dir?
Doğru cevap: B
Sistemin ivmesi a = F / (m₁ + m₂) = 20 / 5 = 4 m/s²’dir.
İp yalnızca 2 kg’lık cismi çeker: T = 2·4 = 8 N. 12 N, 3 kg’lık cismin net kuvvetidir (3·4); ipteki gerilme değildir.
-
Soru 13
Sürtünmesiz yatay düzlemdeki X ve Y cisimlerine uygulanan net kuvvet ile cisimlerin kazandığı ivme arasındaki ilişki grafikteki gibidir.
Buna göre X’in kütlesinin Y’nin kütlesine oranı kaçtır?
Doğru cevap: E
F = m·a olduğundan kütle, F / a oranıdır. 12 N luk kuvvetle X 2 m/s², Y 6 m/s² ivme kazanır.
mX = 12/2 = 6 kg, mY = 12/6 = 2 kg; oran 6/2 = 3. Aynı kuvvetle daha az hızlanan cismin kütlesi daha büyüktür.
-
Soru 14
Doğrusal bir yolda hareket eden bir cismin hız-zaman grafiği şekildeki gibidir.
I. Cisim t = 2 s anında hareket yönünü değiştirir.
II. 0-4 s aralığında cismin ivmesinin yönü değişir.
III. 0-4 s aralığında cismin aldığı yol sıfırdır.Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A
Hız t = 2 s’de pozitiften negatife geçer; cisim burada yön değiştirir (I doğru). Grafik tek bir doğru olduğundan eğim, yani ivme, sabittir (II yanlış).
Alanlar 10 m ve −10 m’dir: yer değiştirme sıfırdır ama alınan yol 10 + 10 = 20 m’dir (III yanlış).
-
Soru 15
Sürtünme kuvvetiyle ilgili şu yargılar veriliyor:
I. Temas eden yüzeylerin cinsine bağlıdır.
II. Cismin yüzeye dik olarak bastırdığı kuvvet arttıkça kinetik sürtünme kuvveti de artar.
III. Aynı cisimde sürtünen yüzeylerin alanı büyüdükçe kinetik sürtünme kuvveti artar.Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Kinetik sürtünme kuvveti k·N bağıntısıyla bulunur; k yüzeylerin cinsine, N ise yüzeye dik bastırma kuvvetine bağlıdır. I ve II doğrudur.
Bağıntıda yüzey alanı yer almaz; aynı tuğla yan yatırıldığında da dik konulduğunda da sürtünme kuvveti değişmez (III yanlış).
-
Soru 16
Sürücüler tehlikeyi fark ettikleri an frene basamaz; bu süreye tepki süresi denir. 72 km/h hızla giden bir otomobilin sürücüsü yolda bir engel görüyor. Tepki süresi 0,5 s olan sürücü frene bastıktan sonra otomobil 5 m/s²’lik sabit ivmeyle yavaşlayarak duruyor.
Buna göre otomobil, sürücünün engeli gördüğü andan durana kadar kaç metre yol alır?
Doğru cevap: C
72 km/h = 20 m/s. Tepki süresinde otomobil sabit hızla 20·0,5 = 10 m gider.
Frenleme süresi 20 / 5 = 4 s, bu sürede alınan yol (20/2)·4 = 40 m. Toplam 10 + 40 = 50 m. 40 m, tepki süresinin unutulmasıyla bulunur.
-
Soru 17
Durgun hâldeki bir cisim doğrusal bir yolda 5 s boyunca 2 m/s²’lik sabit ivmeyle hızlanıyor, sonraki 5 s boyunca ulaştığı hızla sabit hızlı hareket ediyor.
Buna göre cisim 10 saniyede toplam kaç metre yol alır?
Doğru cevap: A
İlk 5 s’de alınan yol ½·2·5² = 25 m ve ulaşılan hız 2·5 = 10 m/s’dir.
Sonraki 5 s’de 10·5 = 50 m alınır. Toplam 75 m. 100 m, cismin baştan beri 10 m/s ile gittiği varsayılınca çıkar.
-
Soru 18
Kütlesi 60 kg olan bir astronot, yerçekimi ivmesinin 1,6 m/s² olduğu Ay yüzeyine iniyor.
Buna göre astronotun Ay’daki kütlesi ve ağırlığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: E
Kütle madde miktarıdır ve bulunulan yere göre değişmez: Ay’da da 60 kg’dır.
Ağırlık, cisme etki eden kütle çekim kuvvetidir: G = m·g = 60·1,6 = 96 N. 600 N, astronotun Dünya’daki ağırlığıdır.
-
Soru 19
Yatay bir zeminde duran 10 kg kütleli bir dolap 40 N luk yatay bir kuvvetle itildiğinde sabit hızla kayıyor. Daha sonra itme kuvveti aynı doğrultuda 60 N’a çıkarılıyor.
Buna göre dolabın kazandığı ivmenin büyüklüğü kaç m/s² olur?
Doğru cevap: B
Sabit hızlı harekette net kuvvet sıfırdır; bu yüzden kinetik sürtünme kuvveti 40 N’dur.
İtme 60 N olunca net kuvvet 60 − 40 = 20 N, ivme 20 / 10 = 2 m/s² olur. 6 m/s², sürtünme ihmal edilerek bulunan yanlış sonuçtur.
-
Soru 20
Doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın bazı anlardaki hızları tabloda verilmiştir. Araç her zaman aralığında hızını düzgün değiştirmektedir.
Zaman (s) 0 2 4 6 Hız (m/s) 4 8 12 12 I. 0-4 s aralığında aracın ivmesinin büyüklüğü 2 m/s²’dir.
II. 4-6 s aralığında araç durmaktadır.
III. Araç 0-6 s aralığında 56 m yol almıştır.Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
0-4 s’de hız 4 m/s’den 12 m/s’ye çıkar: ivme 8/4 = 2 m/s² (I doğru). 4-6 s’de hız 12 m/s’de sabittir; araç durmaz, sabit hızla gider (II yanlış).
Yol: 0-4 s’de (4 + 12)/2·4 = 32 m, 4-6 s’de 12·2 = 24 m; toplam 56 m (III doğru).
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.