TYT Fizik Basınç ve Kaldırma Kuvveti Testi 1
- Basınç ve Kaldırma Kuvveti
- 20 soru
- 25 dakika
Katı basıncı, sıvı basıncı ve kap şekli, açık hava basıncı, Pascal ilkesi ve hidrolik sistemler, akışkan hızı ile basınç ilişkisi, kaldırma kuvveti ve yüzme şartlarından 20 soru. Sorularda g = 10 m/s² ve suyun yoğunluğu 1000 kg/m³ (1 g/cm³) alınmıştır; kaldırma kuvvetinde cismin kendi yoğunluğunu değil, sıvının yoğunluğunu ve batan hacmi kullanmayı unutma. 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Kütlesi 20 kg olan küp biçimli bir kutu, taban alanı 0,5 m² olan yüzeyi üzerinde yatay zemine konuyor.
Kutunun zemine yaptığı basınç kaç pascal olur?
Doğru cevap: D
Kutunun ağırlığı G = m · g = 20 · 10 = 200 N'dir. Basınç, dik kuvvetin yüzey alanına bölümüdür: P = F / A = 200 / 0,5 = 400 Pa. 40 değeri kütleyi ağırlık yerine kullanıp 20 / 0,5 işlemini yapınca bulunur.
-
Soru 2
Dikdörtgenler prizması biçimindeki bir tuğla, yatay zemine önce en geniş yüzeyi, sonra en dar yüzeyi üzerine konuyor.
İkinci durumda tuğlanın zemine uyguladığı basınç kuvveti (F) ve basınç (P) ilk duruma göre nasıl değişir?
Doğru cevap: C
Basınç kuvveti tuğlanın ağırlığına eşittir ve hangi yüzeyin altta olduğuna bağlı değildir. Aynı kuvvet daha küçük bir alana dağıldığı için basınç artar.
-
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi katı basıncını azaltmaya yönelik bir uygulamadır?
Doğru cevap: A
Paletler, makinenin ağırlığını çok daha geniş bir alana yayar; kuvvet aynı kalırken alan büyüdüğü için basınç azalır ve makine yumuşak zemine gömülmez. Diğer örneklerin hepsinde temas alanı küçültülerek basınç artırılır.
-
Soru 4
Derinliği 2 m olan ve ağzına kadar suyla dolu bir havuzda, su yüzeyinden 1,5 m aşağıdaki bir noktada bulunan bir kum tanesi düşünülüyor.
Bu noktada yalnız suyun yaptığı basınç kaç pascal olur?
Doğru cevap: D
Sıvı basıncı P = h · d · g bağıntısıyla bulunur; burada h, noktanın sıvı yüzeyinden derinliğidir. P = 1,5 · 1000 · 10 = 15 000 Pa. 20 000 değeri derinlik yerine havuzun tamamının (2 m) kullanılmasıyla bulunur.
-
Soru 5
Şekildeki K, L ve M kaplarının taban alanları eşittir. Kaplarda aynı sıvıdan, aynı h yüksekliğine kadar sıvı bulunmaktadır.
Kapların tabanlarına etki eden sıvı basınçları PK, PL ve PM arasındaki ilişki nedir?
Doğru cevap: A
Sıvı basıncı yalnız sıvının yoğunluğuna ve derinliğe bağlıdır; kabın biçimine ve içindeki sıvı miktarına bağlı değildir. Üç kapta da aynı sıvı aynı h yüksekliğinde olduğundan taban basınçları eşittir.
-
Soru 6
Düşey duran silindir biçimli bir kapta h yüksekliğine kadar su varken kabın tabanındaki sıvı basıncı P'dir. Kaba aynı sudan eklenerek su yüksekliği 3h yapılıyor, ardından kaptaki suyun yarısı boşaltılıyor.
Son durumda kabın tabanındaki sıvı basıncı kaç P olur?
Doğru cevap: B
Silindir kapta kesit her yerde aynı olduğu için suyun yarısı boşaltılınca yükseklik de yarıya iner: 3h / 2 = 1,5h. Basınç derinlikle doğru orantılı olduğundan son basınç 1,5P, yani 3P2 olur.
-
Soru 7
Bir kapta birbirine karışmayan iki sıvı vardır: altta 20 cm yüksekliğinde su, onun üzerinde 10 cm yüksekliğinde yoğunluğu 800 kg/m³ olan yağ.
Sıvıların kabın tabanına yaptığı toplam basınç kaç pascal olur?
Doğru cevap: C
Üst üste duran sıvılarda basınçlar toplanır. Su: 0,2 · 1000 · 10 = 2000 Pa; yağ: 0,1 · 800 · 10 = 800 Pa. Toplam basınç 2000 + 800 = 2800 Pa'dır. 3000 değeri 30 cm'nin tamamını su sanınca bulunur.
-
Soru 8
Açık hava basıncıyla ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor:
I. Deniz seviyesinden yükseldikçe açık hava basıncı azalır.
II. Torricelli deneyinde kullanılan cam borunun kesit alanı büyütülürse borudaki cıva yüksekliği artar.
III. Açık hava basıncı azaldıkça suyun kaynama sıcaklığı düşer.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Yükseldikçe üstteki hava sütunu kısalır ve seyrekleşir; açık hava basıncı azalır. Basınç azaldığında su daha düşük sıcaklıkta kaynar. Torricelli deneyinde cıva yüksekliği yalnız açık hava basıncına bağlıdır; borunun kesiti ve biçimi bu yüksekliği değiştirmez, bu yüzden II yanlıştır.
-
Soru 9
Aşağıdaki olaylardan hangisi açık hava basıncının etkisiyle açıklanamaz?
Doğru cevap: E
Dalgıcın kulaklarındaki baskı, derinlik arttıkça büyüyen sıvı (su) basıncından kaynaklanır. Pipet, vantuz, enjektör ve ters çevrilen bardak örneklerinde ise içerideki basınç azalınca dışarıdaki açık hava basıncı sıvıyı iter ya da cismi yüzeye bastırır.
-
Soru 10
Sıvı dolu bir hidrolik sistemde küçük pistonun kesit alanı 10 cm², büyük pistonun kesit alanı 200 cm²'dir. Küçük pistona 50 N'lik kuvvet uygulanıyor.
Pistonlar aynı seviyede ve ağırlıksız kabul edildiğine göre, büyük piston üzerinde en çok kaç newton ağırlığındaki yük dengede tutulabilir?
Doğru cevap: E
Pascal ilkesine göre küçük pistona uygulanan basınç sıvı tarafından büyük pistona aynen iletilir: F₁ / A₁ = F₂ / A₂. Buradan F₂ = 50 · (200 / 10) = 1000 N bulunur. Kuvvet, alanların oranı kadar büyür.
-
Soru 11
Hacmi 400 cm³ olan bir taş, suyun içine tamamen batmış hâldedir.
Taşa etki eden kaldırma kuvveti kaç newton olur?
Doğru cevap: B
Kaldırma kuvveti, batan hacim kadar sıvının ağırlığıdır: Fk = Vbatan · dsıvı · g. 400 cm³ = 4 · 10⁻⁴ m³ olduğundan Fk = 4 · 10⁻⁴ · 1000 · 10 = 4 N'dir. Taşın kendi yoğunluğu bu hesaba girmez.
-
Soru 12
Yoğunluğu 600 kg/m³ olan türdeş bir tahta blok suya bırakılıyor ve dengeye geldiğinde suyun üzerinde yüzüyor.
Bloğun hacminin kaçta kaçı suyun içindedir?
Doğru cevap: E
Yüzen cisimde kaldırma kuvveti ağırlığa eşittir: Vbatan · dsu · g = V · dcisim · g. Buradan Vbatan / V = 600 / 1000 = 35 bulunur. 25 ise bloğun su dışında kalan kısmıdır.
-
Soru 13
Bir cisim dinamometreye asıldığında havada 30 N gösteriliyor. Cisim dinamometreye asılı hâlde suyun içine tamamen batırıldığında dinamometre 20 N gösteriyor.
Cismin yoğunluğu kaç g/cm³'tür?
Doğru cevap: D
Dinamometredeki azalma kaldırma kuvvetine eşittir: Fk = 30 − 20 = 10 N. Tamamen batmış cisimde Fk = V · dsu · g olduğundan V = 10 / (1000 · 10) = 10⁻³ m³ = 1000 cm³. Kütle 30 / 10 = 3 kg = 3000 g olduğundan yoğunluk 3000 / 1000 = 3 g/cm³'tür.
-
Soru 14
Özdeş K cisimlerinden biri X sıvısında yüzüyor, biri Y sıvısında askıda kalıyor, biri de Z sıvısında kabın dibine batıyor.
Cisimlere etki eden kaldırma kuvvetleri FX, FY ve FZ arasındaki ilişki nedir?
Doğru cevap: A
Yüzen ve askıda kalan cisimde kaldırma kuvveti cismin ağırlığına eşittir; bu yüzden FX = FY = G olur. Dibe batan cisimde kaldırma kuvveti ağırlıktan küçüktür (FZ < G). Sonuç: FX = FY > FZ.
-
Soru 15
Suyun içinde tamamen batmış hâlde duran bir cisme etki eden kaldırma kuvvetiyle ilgili şunlar söyleniyor:
I. Cisim daha derine indirilirse kaldırma kuvveti değişmez.
II. Kaldırma kuvveti cismin hacmine bağlıdır.
III. Aynı hacimli ama kütlesi daha büyük bir cisim suya tamamen batırılırsa ona daha büyük kaldırma kuvveti etki eder.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: B
Tamamen batmış cisimde batan hacim cismin hacmine eşittir ve derinlikle değişmez; bu yüzden I ve II doğrudur. Kaldırma kuvveti cismin kütlesine bağlı değildir; hacimleri eşit iki cisme aynı sıvıda eşit kaldırma kuvveti etki eder, III yanlıştır.
-
Soru 16
Yükü değişmeyen bir gemi, nehir ağzından (tatlı su) açık denize (tuzlu su) geçiyor. Deniz suyunun yoğunluğu tatlı sudan büyüktür.
Geminin suya batan hacmi ve gemiye etki eden kaldırma kuvveti nasıl değişir?
Doğru cevap: E
Gemi her iki suda da yüzdüğü için kaldırma kuvveti geminin ağırlığına eşittir ve değişmez. Fk = Vbatan · d · g sabitken sıvının yoğunluğu arttığından batan hacim azalır; gemi denizde biraz daha yukarıda yüzer.
-
Soru 17
Hızla geçen bir trenin yakınında perondaki bir yolcu, kendisini trene doğru itiliyormuş gibi hissediyor.
Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Doğru cevap: C
Tren ile yolcu arasındaki hava hızla hareket eder ve bu bölgede hava basıncı düşer. Yolcunun arkasındaki durgun havanın basıncı daha büyük kaldığı için yolcu trene doğru itilir. Hızlı akan akışkanın basıncının düşmesi, fırtınada çatıların uçmasını da açıklar.
-
Soru 18
İki kolu da açık bir U borusunda su bulunmaktadır. Sol kola, suyla karışmayan ve yoğunluğu 800 kg/m³ olan yağdan 20 cm yüksekliğinde dökülüyor. Sıvılar dengeye geliyor.
Yağ ile suyun ayırma yüzeyinin bulunduğu yatay düzlemden ölçüldüğünde, sağ koldaki su sütununun yüksekliği kaç cm olur?
Doğru cevap: B
Ayırma yüzeyinin bulunduğu yatay düzlemde iki koldaki basınçlar eşittir: hyağ · dyağ = hsu · dsu. 20 · 0,8 = hsu · 1 olduğundan hsu = 16 cm'dir. 25 değeri oranı ters kurunca (20 / 0,8) bulunur.
-
Soru 19
Ağzına kadar suyla dolu bir taşırma kabı terazide G olarak tartılıyor. Kaba ağırlığı 5 N, hacmi 200 cm³ olan ve suda batan bir metal parça yavaşça bırakılıyor. Taşan su kaptan uzaklaştırılıyor.
Son durumda terazi kaç newton gösterir?
Doğru cevap: C
Metal parça kaba girince kendi hacmi kadar, yani 200 cm³ su taşar. Taşan suyun ağırlığı 200 · 10⁻⁶ · 1000 · 10 = 2 N'dir. Kaba 5 N eklenip 2 N çıktığı için terazi G + 5 − 2 = G + 3 gösterir.
-
Soru 20
Hacmi 500 cm³, kütlesi 200 g olan bir top, kabın tabanına bağlı bir ip yardımıyla suyun içinde tamamen batmış hâlde tutuluyor. İp düşey ve gergindir.
İpteki gerilme kuvveti kaç newton olur?
Doğru cevap: A
Topa yukarı yönde kaldırma kuvveti, aşağı yönde ağırlık ve ip gerilmesi etki eder. Fk = 500 · 10⁻⁶ · 1000 · 10 = 5 N, G = 0,2 · 10 = 2 N. Denge için Fk = G + T olduğundan T = 5 − 2 = 3 N'dir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.