AYT Fizik Modern Fizik Testi 1
- Modern Fizik
- 20 soru
- 30 dakika
Fotoelektrik olay, Compton saçılması, de Broglie dalga boyu ve özel göreliliğin temel sonuçlarından 20 soru. Foton enerjisini eV cinsinden hızlı bulmak için E = 1240 / λ(nm) bağıntısını kullan.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Eşik enerjisi 2,5 eV olan bir metal yüzeye dalga boyu 310 nm olan ışık düşürülüyor.
Sökülen fotoelektronların maksimum kinetik enerjisi kaç eV'tur? (h·c = 1240 eV·nm)
Doğru cevap: B
Foton enerjisi E = 1240 / 310 = 4 eV'tur. Ek,max = E - W0 = 4 - 2,5 = 1,5 eV.
-
Soru 2
Eşik dalga boyu 500 nm olan bir metale dalga boyu 248 nm olan ışık düşürülüyor.
Fotoelektronları durdurmak için gereken kesme gerilimi kaç volttur? (h·c = 1240 eV·nm)
Doğru cevap: C
Foton enerjisi 1240 / 248 = 5 eV, eşik enerjisi 1240 / 500 = 2,48 eV'tur. Ek,max = 5 - 2,48 = 2,52 eV olduğundan kesme gerilimi 2,52 V'tur.
-
Soru 3
Bir fotoelektrik deneyinde frekansı eşik frekansından büyük olan ışığın frekansı sabit tutulup şiddeti artırılıyor.
I. Fotoelektronların maksimum kinetik enerjisi artar.
II. Birim zamanda sökülen elektron sayısı artar.
III. Kesme gerilimi değişmez.Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Şiddet artınca birim zamanda gelen foton sayısı artar, bu yüzden sökülen elektron sayısı artar. Her fotonun enerjisi frekansa bağlıdır ve değişmez; bu nedenle maksimum kinetik enerji ve kesme gerilimi aynı kalır.
-
Soru 4
Bir metal için fotoelektronların maksimum kinetik enerjisinin gelen ışığın frekansına bağlı grafiği bir doğrudur.
Bu doğrunun eğimi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Doğru cevap: E
Ek,max = h·f - W0 bağıntısında f'nin katsayısı h'dir; eğim her metal için aynıdır. Eşik frekansı doğrunun frekans eksenini kestiği noktadır.
-
Soru 5
Compton olayında bir X-ışını fotonu durgun bir serbest elektronla çarpışıp saçılıyor.
I. Saçılan fotonun dalga boyu gelen fotonunkinden büyüktür.
II. Saçılan fotonun boşluktaki hızı gelen fotonunkinden küçüktür.
III. Olay ışığın tanecik modeliyle açıklanır.Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Foton enerjisinin bir kısmını elektrona aktardığı için enerjisi azalır, dalga boyu büyür. Fotonun boşluktaki hızı her zaman c'dir; II yanlıştır. Olay, momentum taşıyan foton kavramıyla yani tanecik modeliyle açıklanır.
-
Soru 6
Bir Compton deneyinde gelen fotonun dalga boyu 0,0124 nm, saçılan fotonun dalga boyu 0,0155 nm olarak ölçülüyor.
Elektronun kazandığı kinetik enerji kaç keV'tur? (h·c = 1240 eV·nm)
Doğru cevap: A
Gelen foton 1240 / 0,0124 = 100 000 eV = 100 keV, saçılan foton 1240 / 0,0155 = 80 keV enerjilidir. Enerji korunumundan elektronun kinetik enerjisi 100 - 80 = 20 keV'tur.
-
Soru 7
Kütleleri m ve 4m olan X ve Y parçacıklarının kinetik enerjileri eşittir.
X'in de Broglie dalga boyunun Y'ninkine oranı (λX / λY) kaçtır?
Doğru cevap: A
λ = h / p ve p = √(2mEk)'dir. Kinetik enerjiler eşitken pY = √4 · pX = 2pX olur; dalga boyu momentumla ters orantılı olduğundan λX / λY = 2'dir.
-
Soru 8
Kütlesi 6,6·10-27 kg olan bir parçacık 103 m/s hızla hareket ediyor.
Bu parçacığın de Broglie dalga boyu kaç metredir? (h = 6,6·10-34 J·s)
Doğru cevap: E
λ = h / (m·v) = 6,6·10-34 / (6,6·10-27 · 103) = 10-10 m bulunur.
-
Soru 9
Durgun hâlden V potansiyel farkı altında hızlandırılan bir elektronun de Broglie dalga boyu λ'dır.
Elektron durgun hâlden 4V potansiyel farkı altında hızlandırılırsa de Broglie dalga boyu ne olur? (Göreli etkiler önemsizdir.)
Doğru cevap: A
Elektronun kinetik enerjisi eV'tur; p = √(2meV) olduğundan λ, √V ile ters orantılıdır. Gerilim 4 katına çıkınca dalga boyu √4 = 2 kat azalır ve λ/2 olur.
-
Soru 10
Boşlukta dalga boyları λ ve 2λ olan K ve L fotonları vardır.
K'nin enerjisinin L'ninkine oranı ile K'nin momentumunun L'ninkine oranı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: B
E = h·c / λ ve p = h / λ olduğundan hem enerji hem momentum dalga boyuyla ters orantılıdır. Dalga boyu yarı olan K'nin enerjisi de momentumu da L'ninkinin 2 katıdır.
-
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Einstein'ın özel görelilik kuramının temel varsayımlarından biridir?
Doğru cevap: E
Kuramın iki varsayımı vardır: fizik yasaları bütün eylemsiz sistemlerde aynıdır ve boşlukta ışık hızı kaynağın ve gözlemcinin hareketinden bağımsız olarak aynıdır. Mutlak zaman ve esir fikri bu kuramla terk edilmiştir.
-
Soru 12
Dünya'ya göre 0,6c sabit hızla giden bir uzay gemisindeki saat, iki olay arasında 8 yıl geçtiğini ölçüyor.
Bu iki olay arasında Dünya'daki gözlemciye göre kaç yıl geçmiştir?
Doğru cevap: D
γ = 1 / √(1 - 0,6²) = 1 / 0,8 = 1,25'tir. Öz zaman 8 yıl olduğundan Dünya'daki gözlemci 1,25 · 8 = 10 yıl ölçer. 6,4, γ ile çarpmak yerine 0,8 ile çarpınca bulunur.
-
Soru 13
Durgun hâldeki uzunluğu 100 m olan bir uzay aracı, bir gözlemciye göre uzunluğu doğrultusunda 0,8c hızla hareket ediyor.
Gözlemci aracın uzunluğunu kaç metre ölçer?
Doğru cevap: B
γ = 1 / √(1 - 0,8²) = 1 / 0,6'dır. Hareket doğrultusundaki uzunluk L = L0 / γ = 100 · 0,6 = 60 m olur.
-
Soru 14
2 g kütle tamamen enerjiye dönüştüğünde kaç joule enerji açığa çıkar? (c = 3·108 m/s)
Doğru cevap: C
E = m·c² = 2·10-3 · (3·108)² = 2·10-3 · 9·1016 = 1,8·1014 J. Kütleyi kilograma çevirmeyi unutmak 1,8·1017 sonucunu verir.
-
Soru 15
Durgun kütle enerjisi E0 olan bir parçacık 0,6c hızla hareket ediyor.
Parçacığın göreli kinetik enerjisi kaç E0'dır?
Doğru cevap: B
γ = 1,25 olduğundan toplam enerji 1,25E0'dır. Kinetik enerji toplam enerjiden durgun kütle enerjisi çıkarılarak bulunur: 1,25E0 - E0 = 0,25E0. 0,18, klasik (1/2)mv² formülünün sonucudur.
-
Soru 16
Dalga boyu 660 nm olan bir fotonun enerjisi kaç joule'dür? (h = 6,6·10-34 J·s, c = 3·108 m/s)
Doğru cevap: E
E = h·c / λ = 6,6·10-34 · 3·108 / 6,6·10-7 = 3·10-19 J. 1·10-27, h / λ ile bulunan momentum değeridir (kg·m/s).
-
Soru 17
X metalinin eşik enerjisi: 2 eV
Y metalinin eşik enerjisi: 3 eV
Z metalinin eşik enerjisi: 4 eVÜç metale de foton enerjisi 3,5 eV olan ışık düşürülüyor.
Hangi metallerden elektron sökülür ve maksimum kinetik enerjisi en büyük olan fotoelektronlar hangi metalden çıkar?
Doğru cevap: A
Foton enerjisi eşik enerjisinden büyük olan X (2 eV) ve Y (3 eV) metallerinden elektron sökülür, Z'den sökülmez. Ek,max X'te 1,5 eV, Y'de 0,5 eV olduğundan en büyüğü X'tedir.
-
Soru 18
Elektronların dalga özelliği gösterdiğini kristalden saçılan elektronlarda kırınım deseni gözleyerek deneysel olarak doğrulayan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Davisson ve Germer, nikel kristalinden saçılan elektronlarda kırınım gözlemiş ve de Broglie'nin madde dalgası fikrini doğrulamıştır. Fotoelektrik ve Compton olayları ışığın tanecik yönünü gösterir.
-
Soru 19
Işığın içinde yayıldığı varsayılan esir ortamının varlığını sınamak için yapılan, beklenen sonucu vermeyerek özel görelilik kuramına zemin hazırlayan deney aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Michelson-Morley deneyinde Dünya'nın esire göre hareketinden kaynaklanacak ışık hızı farkı ölçülemedi. Bu sonuç, ışık hızının her eylemsiz gözlemci için aynı olduğu varsayımıyla açıklandı.
-
Soru 20
Eşik frekansı 5·1014 Hz olan bir metale frekansı 8·1014 Hz olan ışık düşürülüyor.
Sökülen fotoelektronların maksimum kinetik enerjisi kaç joule'dür? (h = 6,6·10-34 J·s)
Doğru cevap: C
Ek,max = h·(f - f0) = 6,6·10-34 · 3·1014 = 1,98·10-19 J. 5,28·10-19, eşik enerjisini çıkarmadan bulunan foton enerjisidir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.