12. Sınıf Kimya Karbon Kimyasına Giriş Testi 1
- Karbon Kimyasına Giriş
- 20 soru
- 25 dakika
Anorganik ve organik bileşikler, basit ve molekül formülü bulma, elmas, grafit ve grafen gibi karbon allotropları, Lewis yapıları, sigma–pi bağları, hibritleşme ve molekül geometrisinden 20 soru. Hibritleşmede karbonun yaptığı bağ türüne bak: dört tek bağ sp3, bir çift bağ sp2, bir üçlü bağ sp demektir.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Organik bileşiklerin yalnızca canlı organizmalarda, bir "yaşam gücü" sayesinde üretilebileceği düşüncesini sarsan ilk önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Friedrich Wöhler 1828'de anorganik kabul edilen amonyum siyanatı ısıtarak, canlıların idrarında bulunan üreyi laboratuvarda elde etmiştir. Böylece organik bir bileşiğin canlı dışında da sentezlenebileceği gösterilmiştir.
Diğer gelişmeler kimya için önemlidir ama yaşam gücü düşüncesiyle doğrudan ilgili değildir.
-
Soru 2
Aşağıdaki karbon içeren bileşiklerden hangisi organik bileşik olarak sınıflandırılır?
Doğru cevap: B
Karbon içermesine rağmen CO, CO2, karbonatlar, siyanürler ve karbürler anorganik bileşik kabul edilir.
Etanolde karbon atomları birbirine ve hidrojen atomlarına kovalent bağlarla bağlıdır; tipik bir organik bileşiktir.
-
Soru 3
Organik bileşiklerin genel özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Organik bileşiklerin çoğu moleküler yapıdadır; suda çözünseler bile genellikle iyon oluşturmadıklarından elektriği iletmezler. Şeker çözeltisi bunun bilinen bir örneğidir.
Asetik asit gibi bazı organik asitler kısmen iyonlaşır, ama bu genel bir özellik değildir.
-
Soru 4
Kütlece %40 karbon, %6,67 hidrojen ve %53,33 oksijen içeren bir organik bileşiğin basit (kaba) formülü aşağıdakilerden hangisidir? (H = 1, C = 12, O = 16)
Doğru cevap: C
100 g bileşik düşünülürse: C için 40 / 12 ≈ 3,33 mol, H için 6,67 / 1 = 6,67 mol, O için 53,33 / 16 ≈ 3,33 mol bulunur.
En küçük sayıya (3,33) bölününce mol oranı C : H : O = 1 : 2 : 1 olur; basit formül CH2O'dur.
-
Soru 5
C, H ve O elementlerinden oluşan X bileşiğinin 3,0 gramı oksijenle tamamen yakıldığında 4,4 g CO2 ve 1,8 g H2O oluşuyor. X'in mol kütlesi 60 g/mol'dür.
Buna göre X'in molekül formülü aşağıdakilerden hangisidir? (H = 1, C = 12, O = 16)
Doğru cevap: A
4,4 g CO2 = 0,1 mol, yani 0,1 mol C (1,2 g); 1,8 g H2O = 0,1 mol, yani 0,2 mol H (0,2 g). Kalan 3,0 − 1,4 = 1,6 g oksijendir ve 0,1 mol eder.
Oran C : H : O = 1 : 2 : 1, basit formül CH2O (30 g/mol). 60 / 30 = 2 olduğundan molekül formülü C2H4O2'dir. C3H8O'nun mol kütlesi de 60'tır ama yanma verileriyle uyuşmaz.
-
Soru 6
Aşağıdaki bileşik çiftlerinden hangisinin basit formülleri aynıdır?
Doğru cevap: A
C2H2 ve C6H6 formüllerindeki atom sayıları sadeleştirildiğinde ikisinin de basit formülü CH olur.
Diğer çiftlerin basit formülleri farklıdır: CH2 ile CH3, CH4 ile CH3, C3H8 ile CH2, C2H6O ile CH2O.
-
Soru 7
Grafitin elektriği iletebilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Grafitte her karbon atomu sp2 hibritleşmesi yaparak aynı düzlemdeki üç karbon atomuna bağlanır. Dördüncü değerlik elektronu katman boyunca serbestçe hareket edebildiği için grafit elektriği iletir.
Dört karbona bağlanma elmasa, 60 atomlu kafes ise fullerene özgüdür.
-
Soru 8
Elmas ve grafitle ilgili şu bilgiler veriliyor:
I. Elmasta her karbon atomu dört karbon atomuna bağlanarak üç boyutlu bir ağ oluşturur.
II. Grafitte katmanlar arasındaki etkileşimler zayıf olduğundan katmanlar kolayca kayar.
III. Elmas ile grafit farklı elementlerin atomlarından oluşur.
Bu bilgilerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
Elmasta her C atomu sp3 hibritleşmesiyle dört C atomuna bağlıdır; bu sert ağ yapısı elmasın çok sert olmasını sağlar. Grafitin katmanları kolayca kaydığı için kurşun kalemde ve kayganlaştırıcı olarak kullanılır.
Elmas ve grafit aynı elementin, karbonun allotroplarıdır; III yanlıştır.
-
Soru 9
Karbon atomlarının bal peteği düzeninde dizildiği, yalnız bir atom kalınlığındaki iki boyutlu yapıya ne ad verilir?
Doğru cevap: D
Grafen, grafitin tek bir katmanıdır; çok ince olmasına karşın oldukça dayanıklıdır ve elektriği iyi iletir.
Karbon nanotüp, grafen tabakasının silindir biçiminde kıvrılmış hâline benzer; fulleren ise küresel kafes yapısındadır.
-
Soru 10
HCN (hidrojen siyanür) molekülünde kaç sigma (σ) ve kaç pi (π) bağı vardır?
Doğru cevap: E
Lewis yapısı H–C≡N biçimindedir. H–C tek bağı 1 σ bağıdır; C≡N üçlü bağı 1 σ ve 2 π bağından oluşur.
Toplam 2 σ ve 2 π bağı vardır. İki atom arasındaki ilk bağ her zaman sigma bağıdır.
-
Soru 11
Aşağıda açık formülü verilen molekülde karbon atomları numaralandırılmıştır.
Buna göre 1, 3 ve 4 numaralı karbon atomlarının hibritleşme türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: C
Çift bağ yapan karbon sp2, yalnız tek bağ yapan karbon sp3, üçlü bağ yapan karbon sp hibritleşmesi yapar.
1. C çift bağdadır (sp2), 3. C yalnız tek bağlıdır (sp3), 4. C üçlü bağdadır (sp).
-
Soru 12
CH4, NH3 ve H2O moleküllerindeki bağ açılarının büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Üç molekülde de merkez atom sp3 hibritleşmesi yapar. CH4'te ortaklanmamış elektron çifti yoktur (109,5°); NH3'te bir, H2O'da iki ortaklanmamış çift vardır.
Ortaklanmamış çiftler bağ çiftlerini daha fazla ittiği için açı CH4 > NH3 (yaklaşık 107°) > H2O (yaklaşık 104,5°) sırasıyla küçülür.
-
Soru 13
Aşağıdaki molekül – molekül geometrisi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: E
CO2'de merkezdeki karbon iki oksijene çift bağla bağlıdır ve ortaklanmamış elektron çifti yoktur; molekül doğrusaldır (180°).
H2O kırık doğru, NH3 üçgen piramit, BF3 üçgen düzlem, CH4 düzgün dörtyüzlü geometridedir.
-
Soru 14
Aşağıdaki moleküllerden hangisi polar bağlar içerdiği hâlde apolar bir moleküldür?
Doğru cevap: C
CCl4'teki C–Cl bağları polardır; ancak dört bağ düzgün dörtyüzlünün köşelerine simetrik yönelmiştir ve bağ polarlıkları birbirini yok eder. Molekül apolardır.
CH3Cl'de simetri bozulur; H2O ve NH3 ortaklanmamış çiftler nedeniyle, HCl ise tek polar bağı nedeniyle polardır.
-
Soru 15
Formaldehit (HCHO) molekülünde karbon atomunun hibritleşme türü ve molekülün geometrisi aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
Doğru cevap: B
Formaldehitte C atomu iki H atomuna tek bağla, O atomuna çift bağla bağlıdır. Karbonun çevresinde üç bağ bölgesi bulunur ve ortaklanmamış çift yoktur; C sp2 hibritleşmesi yapar.
Molekül üçgen düzlem geometrisindedir, bağ açıları yaklaşık 120°'dir.
-
Soru 16
Etan (C2H6), eten (C2H4) ve etin (C2H2) molekülleriyle ilgili,
I. Karbon–karbon bağ uzunluğu en kısa olan etindir.
II. Etende karbon atomları sp2 hibritleşmesi yapar.
III. Etin molekülündeki bütün atomlar aynı doğru üzerindedir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Bağ sayısı arttıkça karbon atomları birbirine yaklaşır: C≡C bağı en kısa, C–C bağı en uzundur. Etende her karbon çift bağ yaptığı için sp2 hibritleşmesindedir.
Etindeki karbonlar sp hibritleşmesi yapar; H–C≡C–H molekülü doğrusaldır. Üç ifade de doğrudur.
-
Soru 17
Propenal (CH2=CH–CHO) molekülündeki sigma (σ) ve pi (π) bağı sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru cevap: B
Molekülde 4 tane C–H bağı, 2 tane C–C bağlantısı (biri çift bağ) ve 1 tane C=O bağı vardır. Her bağlantıda bir sigma bağı bulunduğundan 4 + 2 + 1 = 7 σ bağı olur.
C=C ve C=O çift bağlarının her birinde birer π bağı vardır: toplam 2 π.
-
Soru 18
Aşağıdaki moleküllerin hangisinde merkez atom sp3 hibritleşmesi yapmamıştır?
Doğru cevap: A
BeH2'de berilyumun iki değerlik elektronu vardır ve iki bağ bölgesi oluşur; Be sp hibritleşmesi yapar ve molekül doğrusaldır.
CH4, NH3, H2O ve CCl4'te merkez atomun çevresinde dört elektron bölgesi (bağ ya da ortaklanmamış çift) bulunur; hepsi sp3 hibritleşmesidir.
-
Soru 19
Temel hâldeki karbon atomunun elektron dizilimi 1s2 2s2 2p2'dir ve iki yarı dolu orbitali vardır. Buna karşın karbon, CH4 gibi bileşiklerinde dört bağ yapar.
Bu durumun açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Bağ oluşurken 2s orbitalindeki bir elektron boş 2p orbitaline geçer ve dört yarı dolu orbital oluşur. Bu orbitallerin melezleşmesiyle (sp3) özdeş dört orbital meydana gelir; metandaki dört C–H bağı bu yüzden eşdeğerdir.
İç kabuktaki 1s elektronları bağ oluşumuna katılmaz.
-
Soru 20
Bir hidrokarbondaki karbon kütlesinin hidrojen kütlesine oranı 6'dır. Yapılan ölçümlerde bu hidrokarbonun mol kütlesi 56 g/mol olarak bulunmuştur.
Buna göre hidrokarbonun molekül formülü aşağıdakilerden hangisidir? (H = 1, C = 12)
Doğru cevap: A
6 g C ve 1 g H alınırsa mol sayıları 6 / 12 = 0,5 ve 1 / 1 = 1 olur; C : H = 1 : 2 ve basit formül CH2'dir (14 g/mol).
56 / 14 = 4 olduğundan molekül formülü C4H8'dir. C3H6 ve C2H4'ün oranı tutar ama mol kütleleri 42 ve 28'dir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.
Kimya dersinden diğer testler
Kimya12. Sınıf Kimya Organik Bileşikler Testi 1Organik Bileşikler20 soru25 dk Kimya12. Sınıf Kimya Kimya ve Elektrik Testi 1Kimya ve Elektrik20 soru25 dk