10. Sınıf Tarih Türk-İslam Devletleri Testi 1
- Türk-İslam Devletleri
- 20 soru
- 25 dakika
Karahanlılar, Gazneliler ve Büyük Selçuklulardan 20 soru: Dandanakan ve Malazgirt savaşları, Nizamiye medreseleri, ikta sistemi ve dönemin eserleri. Savaş sorularında yılları sırayla aklında tutmak kronoloji sorularını kolaylaştırır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
İslamiyet'i resmî din olarak kabul eden ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesinin ardından Karahanlılar, İslamiyet'i resmî din olarak benimseyen ilk Türk devleti oldu.
-
Soru 2
Karahanlı ve Selçuklu dönemlerinde yazılan bazı eserler ile yazarları tabloda verilmiştir.
Eser Yazar I Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacib II Divanü Lugati't-Türk Kaşgarlı Mahmud III Atabetü'l-Hakayık Edip Ahmet Yükneki IV Divan-ı Hikmet Hoca Ahmet Yesevi V Siyasetname Ömer Hayyam Tablodaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Siyasetname, Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün Melikşah'a sunduğu devlet yönetimiyle ilgili eserdir. Ömer Hayyam, Melikşah döneminde Celali takvimini hazırlayan heyette yer alan bilgindir.
-
Soru 3
Kutadgu Bilig ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: E
Kutadgu Bilig aruz ölçüsüyle yazılmış, Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunulmuş bir siyasetnamedir.
-
Soru 4
Karahanlıların aşağıdaki uygulamalarından hangisi, İslamiyet'i kabul ettikten sonra da Türk kültürünü korumaya çalıştıklarını gösterir?
Doğru cevap: C
Karahanlılar, İslam dünyasında Arapça ve Farsçanın yaygın olduğu bir dönemde Türkçeyi resmî dil olarak kullandılar. Bu, Türk kültürünü koruma çabasının en açık göstergesidir.
-
Soru 5
Hindistan'a düzenlediği seferlerle tanınan ve “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Gazneli Mahmud, Hindistan'a çok sayıda sefer düzenlemiş ve “sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı olmuştur. Alp Tegin, Gazneli Devleti'nin kurucusudur.
-
Soru 6
Gaznelilerin Hindistan'a düzenlediği seferlerin sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Gazneli seferleriyle Hindistan'ın kuzeyi İslam dünyasına bağlandı ve İslamiyet bu bölgede yayılmaya başladı. Diğer seçenekler Selçuklu dönemiyle ilgilidir.
-
Soru 7
1040 yılında Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılan Dandanakan Savaşı'nın en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Tuğrul ve Çağrı beylerin Gazneli Sultan Mesud'u yendiği Dandanakan Savaşı'ndan sonra Büyük Selçuklu Devleti resmen kuruldu.
Gazneli Devleti bu savaşla yıkılmamış, varlığını bir süre daha sürdürmüştür.
-
Soru 8
Aşağıda Büyük Selçuklu tarihine ait bazı olaylar verilmiştir.
I. Malazgirt Savaşı
II. Dandanakan Savaşı
III. Tuğrul Bey'in Bağdat seferi
IV. Katvan Savaşı
Bu olayların kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Dandanakan 1040, Bağdat seferi 1055, Malazgirt 1071, Katvan 1141 yılındadır. Doğru sıra II – III – I – IV'tür.
-
Soru 9
1055'te Bağdat'a giren Tuğrul Bey, Abbasi halifesini Şii Büveyhoğullarının baskısından kurtardı. Halife de Tuğrul Bey'e “Doğunun ve Batının Sultanı” unvanını verdi.
Bu gelişmenin sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Halifeyi koruma altına alan ve ondan sultan unvanı alan Selçuklular, İslam dünyasının siyasi liderliğini üstlendi. Halife dinî lider olarak kaldı.
-
Soru 10
Büyük Selçukluların Bizans İmparatorluğu ile yaptığı ilk büyük savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
1048'deki Pasinler Savaşı, Selçuklularla Bizans arasındaki ilk büyük savaştır. Malazgirt 1071'de yapılmıştır; Miryokefalon ise Türkiye Selçuklularının Bizans'la yaptığı savaştır.
-
Soru 11
1071'de Sultan Alp Arslan komutasındaki Selçuklu ordusu, Bizans ordusunu Malazgirt'te yendi. Savaştan sonra Türkmen grupları Anadolu'nun içlerine kadar ilerleyerek yerleşmeye başladı.
Bu savaşın Türk tarihi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Malazgirt Zaferi'yle Bizans'ın doğudaki savunması çöktü; Türkler Anadolu'ya yerleşmeye başladı ve Anadolu zamanla Türk yurdu oldu.
-
Soru 12
Malazgirt Savaşı'nda Sultan Alp Arslan'a yenilerek esir düşen Bizans imparatoru aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Malazgirt'te Bizans ordusunu yöneten imparator Romen Diyojen'dir; savaşta esir düşmüş, bir antlaşmayla serbest bırakılmıştır.
-
Soru 13
Nizamülmülk'ün öncülüğünde açılan Nizamiye medreselerinin ilki Bağdat'ta kuruldu. Bu medreselerde öğrencilerin yemek ve barınma giderleri vakıf gelirleriyle karşılanıyor, mezunlar devletin çeşitli kademelerinde görev alıyordu.
Bu bilgilere göre Nizamiye medreselerinin kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Nizamiye medreseleri, devlete yetişmiş memur ve din adamı sağlamak amacıyla kurulmuş düzenli eğitim kurumlarıdır; mezunlarının devlet görevlerine atanması bunu gösterir.
-
Soru 14
Büyük Selçuklularda devlete ait toprakların vergi gelirlerinin, bu gelirle asker beslemek ve yetiştirmek koşuluyla komutan ve devlet görevlilerine bırakılması uygulamasına ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Bu uygulamaya ikta denir. Böylece devlet, hazineden para harcamadan büyük bir ordu besleyebilmiştir.
-
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklulardaki ikta sisteminin sağladığı yararlardan biri değildir?
Doğru cevap: A
İkta sisteminde askerler, ikta sahibinin topladığı vergi gelirleriyle beslenir. Hazineden maaş ödenmemesi zaten bu sistemin amacıdır.
-
Soru 16
Büyük Selçuklularda meliklerin (şehzadelerin) eğitimi ve yetiştirilmesi için yanlarına verilen tecrübeli devlet adamına ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Melikleri eğitmek ve yönetimde onlara yardımcı olmak için atabeyler görevlendirilirdi. Merkezî otorite zayıflayınca bazı atabeyler kendi devletlerini (atabeylikleri) kurmuştur.
-
Soru 17
Büyük Selçuklularda Melikşah'ın ölümünden sonra şiddetlenen taht kavgalarında aşağıdaki anlayışlardan hangisi etkili olmuştur?
Doğru cevap: B
Türklerde ülke, hükümdar ailesinin ortak malı sayıldığından her hanedan üyesi tahtta hak iddia edebiliyordu. Bu anlayış, taht kavgalarının başlıca nedenidir.
-
Soru 18
Melikşah döneminde Ömer Hayyam'ın da aralarında bulunduğu bir bilim heyetine hazırlatılan güneş yılı esaslı takvim aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Melikşah'ın adına izafeten (Celaleddin) Celali takvimi adı verilen bu takvim, güneş yılı esasına göre hazırlanmıştır.
-
Soru 19
Büyük Selçuklu Sultanı Sencer, 1141'deki Katvan Savaşı'nda aşağıdaki devletlerden hangisine yenilmiştir?
Doğru cevap: C
Sultan Sencer, Katvan Savaşı'nda Karahitaylara yenildi. Bu yenilgi Büyük Selçukluların doğudaki gücünü sarstı ve Maveraünnehir'i kaybetmelerine yol açtı.
-
Soru 20
Kaşgarlı Mahmud, eserinin başında Türklerin hâkimiyetinin yükseldiğini ve bu nedenle Türkçenin öğrenilmesi gerektiğini söyler. Eserde Türkçe sözcükleri Arapça açıklarken Türk boylarının yaşayışından, atasözlerinden ve şiirlerden örnekler verir.
Bu bilgilere dayanarak Divanü Lugati't-Türk ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Doğru cevap: C
Metinde eserin kime sunulduğuna dair bir bilgi yoktur. Ayrıca Divanü Lugati't-Türk bir Gazneli sultanına değil, Abbasi halifesine sunulmuştur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.