10. Sınıf Coğrafya Dış Kuvvetler Testi 1
- Dış Kuvvetler
- 20 soru
- 25 dakika
Çözülme türleri ile akarsu, yer altı suyu, buzul, rüzgâr ve dalgaların oluşturduğu şekiller sorulur. Her şekil için önce aşındırma mı birikim mi olduğunu ayırmak işi kolaylaştırır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Yeryüzünü şekillendiren dış kuvvetlerin temel enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Rüzgâr, akarsu, buzul ve dalgalar gibi dış kuvvetler Güneş'in sağladığı enerjiyle oluşur. Yer'in iç ısısı, magma ve levha hareketleri iç kuvvetlerin kaynağıdır.
-
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi dış kuvvetlerden biri değildir?
Doğru cevap: D
Volkanizma, magmanın yeryüzüne çıkmasıyla ilgili bir iç kuvvettir. Rüzgâr, akarsu, buzul ile dalga ve akıntılar dış kuvvetlerdir.
-
Soru 3
I. Dış kuvvetler yüksek yerleri aşındırır.
II. Aşındırılan malzeme çukur alanlarda biriktirilir.
III. Dış kuvvetler yeryüzünün engebeliliğini artırır.
Dış kuvvetlerin genel etkisiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Dış kuvvetler yüksekleri aşındırıp çukurları doldurarak yeryüzünü düzleştirme eğilimindedir. Engebeyi artıran, dağ oluşumu gibi iç kuvvetlerdir; bu yüzden III yanlıştır.
-
Soru 4
Kimyasal çözülmenin en etkili olduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Kimyasal çözülme sıcaklık ve nemin yüksek olduğu yerlerde hızlanır. Ekvatoral iklimdeki Amazon Havzası bu koşulları taşır. Çöllerde ve soğuk bölgelerde mekanik çözülme ağır basar.
-
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kimyasal çözülmeye bir örnektir?
Doğru cevap: C
Kimyasal çözülmede kayacın bileşimi değişir. Kalkerin karbondioksitli suyla eriyip taşınması bu türdendir. Donma, sıcaklık farkı, kök ve tuz kristali kayacı yalnız parçalar; bunlar mekanik çözülmedir.
-
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi karstik aşındırma şekillerinden biri değildir?
Doğru cevap: E
Lapya, dolin, uvala ve polye kalkerin erimesiyle oluşan aşındırma şekilleridir. Traverten, kireçli suların yüzeye çıkıp kalsiyum karbonat çökeltmesiyle oluşan bir birikim şeklidir.
-
Soru 7
Karstik aşındırma şekilleri küçükten büyüğe doğru hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
Doğru cevap: B
Küçük erime çukurları olan dolinler birleşince uvalaları, uvalalar da genişleyerek polyeleri oluşturur. Bu nedenle sıra dolin, uvala, polye olur.
-
Soru 8
Denizli'deki Pamukkale'de bembeyaz basamaklar hâlinde görülen oluşumlar, kireçli sıcak suların yüzeye çıkıp çökelmesiyle meydana gelmiştir. Bu oluşumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Kireçli suların içindeki kalsiyum karbonatın çökelmesiyle oluşan basamaklı birikintilere traverten denir. Kumul rüzgârın, moren buzulun, delta akarsuyun, falez dalgaların eseridir.
-
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi akarsuların biriktirme şekillerinden biridir?
Doğru cevap: C
Delta, akarsuyun taşıdığı alüvyonları denize ya da göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşur. Kanyon, dev kazanı ve V vadi akarsu aşındırma şeklidir; lapya karstik bir şekildir.
-
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bir akarsuyun ağzında delta oluşmasını zorlaştırır?
Doğru cevap: D
Gel-git genliği fazla olan kıyılarda alüvyonlar sürekli açık denize taşınır ve birikemez. Bol alüvyon, sığ kıyı ve akıntısız deniz ise delta oluşumunu kolaylaştırır.
-
Soru 11
Bir akarsuyun dağlık alandan ovaya çıktığı yerde eğimin aniden azalmasıyla yelpaze biçiminde bir birikim şekli oluşmuştur. Bu şekil aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Eğimin birden azaldığı dağ eteklerinde akarsuyun hızı düşer ve taşıdığı malzemeyi yelpaze biçiminde bırakır; bu şekle birikinti konisi denir. Kıyı oku ve tombolo dalgaların, sirk buzulun eseridir.
-
Soru 12
Büyük Menderes Nehri aşağı çığırında geniş büklümler çizerek akar. Bu büklümlerin oluşmasında en etkili faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Eğimin azaldığı düz alanlarda akarsu yanal aşındırma yapar ve yatağında büklümler (menderesler) oluşur. Eğim fazla olsaydı akarsu derine aşındırıp V vadi açardı.
-
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi buzulların biriktirme şekillerinden biridir?
Doğru cevap: D
Moren, buzulun taşıyıp bıraktığı karışık boyutlu malzemenin oluşturduğu birikim şeklidir. Sirk, U vadi ve hörgüç kaya buzul aşındırma şekilleridir; dev kazanı akarsu aşındırmasıyla oluşur.
-
Soru 14
Rize'deki Kaçkar Dağları'nın yüksek kesimlerinde, çanak biçimli çukurlarda oluşmuş küçük göller bulunur. Bu göllerin oluştuğu çukurlar hangi dış kuvvetin etkisiyle meydana gelmiştir?
Doğru cevap: B
Yüksek dağlarda eski buzulların oyduğu çanak biçimli çukurlara sirk denir; bunlara su dolunca sirk gölleri oluşur. Kaçkarlar Türkiye'de buzul şekillerinin iyi görüldüğü yerlerdendir.
-
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi dalga ve akıntıların aşındırmasıyla oluşan bir kıyı şeklidir?
Doğru cevap: E
Falez, dalgaların kıyıdaki kayaları aşındırmasıyla oluşan dik yamaçtır. Tombolo, kıyı oku, kıyı kordonu ve lagün dalga ve akıntıların biriktirmesiyle oluşur.
-
Soru 16
İstanbul'daki Büyükçekmece ve Küçükçekmece gölleri, denizle bağlantısı kıyı setleriyle kesilmiş koylardan oluşmuştur. Bu göller oluşumlarına göre hangi gruptadır?
Doğru cevap: B
Bir koyun ağzının dalga ve akıntıların biriktirdiği kıyı setiyle kapanmasıyla oluşan göllere lagün gölü denir. Çekmece gölleri Türkiye'deki lagün göllerine bilinen örneklerdendir.
-
Soru 17
Konya'nın Karapınar ilçesi çevresinde kumul tepeleri ve mantar biçimli kayalar görülür. Bu şekillerin oluşumunda en etkili dış kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Kurak, bitki örtüsü cılız İç Anadolu'da rüzgâr aşındırma ve biriktirmesi belirgindir. Mantar kaya rüzgâr aşındırmasının, kumul ise rüzgâr biriktirmesinin eseridir.
-
Soru 18
Rüzgâr aşındırması ve biriktirmesinin etkili olması için aşağıdaki koşullardan hangisi gereklidir?
Doğru cevap: E
Rüzgâr, kuru ve gevşek malzemeyi kolayca taşır. Kuraklık ve cılız bitki örtüsü bu malzemeyi açıkta bırakır. Bol yağış, gür bitki ve nemli toprak taneleri bir arada tutarak rüzgâr etkisini azaltır.
-
Soru 19
Eğimli yamaçlarda yağışla suya doygun hâle gelen toprak ve kaya kütlelerinin yer çekimi etkisiyle aşağı kaymasına heyelan denir. Türkiye'de heyelanın en sık görüldüğü bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Karadeniz Bölgesi'nde yamaçlar çok eğimli, yağış her mevsim bol ve kil oranı yüksek topraklar yaygındır. Bu koşullar heyelanı en çok bu bölgede sık hâle getirir.
-
Soru 20
Akarsu yatağındaki çukurlarda suyun girdap hareketiyle çakıl ve kumları döndürüp kayayı oymasıyla çukurlar oluşur. Bu şekle ne ad verilir?
Doğru cevap: A
Akarsu yatağında girdap yapan suyun taşıdığı çakılları döndürerek kayayı oyduğu çukurlara dev kazanı denir. Dolin ve obruk karstik, sirk buzul şeklidir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.