"Benim sevgi dilim hediye, onunki fiziksel temas" cümlesi artık arkadaş sohbetlerinde, dizilerde, hatta iş yerinde bile duyuluyor. Fikir otuz yılı aşkın bir kitaptan geliyor ve o kadar yayıldı ki ilişkiler üzerine konuşmanın ortak dili haline geldi. Peki ilişki araştırmacıları bu fikre bakınca ne görüyor?
Beş sevgi dili fikri nereden çıktı?
Amerikalı papaz ve evlilik danışmanı Gary Chapman'ın 1992'de yayımlanan kitabından. Chapman, danışmanlık yaptığı çiftlerden yola çıkarak insanların sevgiyi beş farklı biçimde gösterip algıladığını öne sürdü: güzel sözler, kaliteli zaman, hediyeler, yardım etmek ve fiziksel temas. Christianity Today'in aktardığına göre kitap dünya çapında 20 milyonu aşkın sattı. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, beş dilin bir araştırmanın sonucu olarak ortaya çıkmaması; Chapman'ın danışmanlık gözlemlerine dayanıyor.
Neden bu kadar tuttu?
Çünkü çok sık yaşanan bir kırgınlığa basit bir açıklama getiriyor. Bir taraf "Senin için her gün yemek yapıyorum" der, öteki "Ama bir kez olsun güzel bir söz duymuyorum" diye cevap verir. İkisi de sevgisini gösterdiğini düşünür, ikisi de karşılık görmediğini hisseder. Sevgi dilleri bu durumu kimseyi suçlamadan anlatır: Sevgi var, sadece farklı bir dilde gönderiliyor. Bu çerçeve çiftlere suçlama yerine merak etmeyi öneriyor, bu da sevilmesinin önemli bir nedeni.
Araştırmalar ne buldu?
Kitabın temel varsayımlarını destekleyen güçlü bir kanıt bulunamadı. Emily Impett, Gideon Park ve Amy Muise, Ocak 2024'te Current Directions in Psychological Science dergisinde yayımlanan derlemelerinde bu konudaki çalışmaları üç soru üzerinden inceledi.
Birincisi, herkesin tek bir birincil dili var mı? Klasik test insanları değer verdikleri iki seçenek arasında seçim yapmaya zorluyor. Her biri ayrı ayrı puanlatıldığında ise insanlar çoğunlukla beşine birden yüksek puan veriyor. İkincisi, tam olarak beş dil mi var? Çalışmalar bu beş kategoriyi tutarlı biçimde bulmuyor, sevgi göstermenin bu listeye girmeyen başka yolları da var. Üçüncüsü, dilleri eşleşen çiftler daha mutlu mu? Böyle bir eşleşme etkisi bulunmadı. İlişki memnuniyetiyle ilişkili olan, sevginin hangi biçimde geldiğinden bağımsız olarak sevgi gösterisi almak.
Yazarlar bu beş davranışın önemsiz olduğunu söylemiyor. Sorguladıkları şey, sevgiyi beş kutuya bölüp insanlardan birini seçmelerini istemek.
Sevgi dili testi o zaman işe yaramaz mı?
Ne ölçtüğünü bilerek okursan işe yarar. Sitedeki sevgi dili testi, kişilik testleri bölümündeki diğer testlerden farklı olarak klasik test gibi ikili seçimle çalışıyor: 15 soruda iki durumdan sana daha yakın geleni seçiyorsun, her dil altı kez karşına çıkıyor. Bu yüzden sonuç, iki güzel şey arasında hangisine daha çok uzandığını gösteriyor. Hediyeler puanı düşük çıkan biri de doğum gününün unutulmasına kırılabilir; hediye sadece başka bir seçenekle yarıştığında ilk tercihi olmuyor. İlk iki dil arasında yalnız bir iki seçimlik fark varsa ikisini birlikte okumak daha doğru.
Dengeli beslenme benzetmesi ne anlatıyor?
Derlemenin yazarları tek bir dil öğrenmek yerine sevgiyi dengeli beslenmeye benzetiyor: Bir ilişki aynı anda birçok besine ihtiyaç duyar ve bu ihtiyaçlar zamanla değişir. Yeni doğmuş bebeği olan bir çift için bulaşığı yıkamak bir süre en değerli sevgi gösterisi olabilir. Aynı çift farklı şehirlere düştüğünde güzel sözler ve telefonda bölünmeden geçen yarım saat öne çıkar. Bir dili ömür boyu sabit saymak, ihtiyaçların değiştiği bu dönemleri gözden kaçırmaya yol açabilir.
Partnerin şu anda neye ihtiyaç duyduğunu okuyabilmek, duyguları fark etme becerisiyle ilgili. Bu tarafı duygusal zeka yazısında ayrıca anlattım.
Sonucu ilişkide nasıl kullanmalı?
Bir talimat gibi değil, bir sohbet başlangıcı gibi. "Benim dilim kaliteli zaman, o zaman sen de bunu yapmalısın" cümlesi testi bir alacak listesine çevirir. "Geçen hafta kendini en çok ne zaman sevilmiş hissettin?" sorusu ise ikinize de dilin söyleyemeyeceği ayrıntıyı verir.
Denemek istersen testi ikiniz ayrı ayrı çözün ve sonuçlara bakmadan önce bu soruyu birbirinize sorun. Ardından sonuçları karşılaştırın; testin sıralaması ile verdiğiniz cevaplar arasındaki farklar, en verimli konuşmanın başladığı yer olur.