TYT Tarih Türk-İslam Devletleri Testi 1

Hicretten sonra Medine'deki toplulukları ortak kurallar altında birleştiren yazılı metin Medine Sözleşmesi'dir. Akabe Biatları hicretten önce Mekke yakınında yapılmış, Hudeybiye ise Mekkelilerle imzalanmıştır.

Hudeybiye'de Mekkeliler Müslümanlarla antlaşma imzalayarak onları siyasi bir topluluk olarak ilk kez resmen tanımıştır. Mekke'nin fethi ve putların kaldırılması antlaşmadan sonra gerçekleşmiştir.

Kur'an-ı Kerim'in çoğaltılarak önemli merkezlere gönderilmesi Hz. Osman döneminde yapılmıştır. Diğer gelişmelerin hepsi Hz. Ömer dönemine aittir.

Arap milliyetçiliğine dayanan mevali politikası Arap olmayan Müslümanları, özellikle İranlıları ve Türkleri hoşnutsuz etmiştir. Bu hoşnutsuzluk, Emevi yönetimini yıkan Abbasi hareketine güç kazandırmıştır.

Talas'ta (751) Abbasiler ve Karluklar Çin ordusunu yenmiştir. Savaş Türk-Arap yakınlaşmasını başlatmış, kâğıt yapımını İslam dünyasına taşımıştır. Büyük Selçuklu Devleti ise yaklaşık üç yüzyıl sonra, 1040'ta kurulmuştur.

Kaşgarlı Mahmud eserini Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu göstermek için yazmıştır. Hükümdara öğüt Kutadgu Bilig'in, tasavvufi şiir Divan-ı Hikmet'in konusudur.

Gazneli Mahmud'un Hindistan seferleri, İslamiyet'in Hint yarımadasında yayılmasının yolunu açmıştır. Diğer seçeneklerin Gazneli seferleriyle doğrudan bağı yoktur.

1040'taki Dandanakan zaferinden sonra Selçuklular Horasan'a hâkim olmuş ve Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur. Anadolu'nun kapılarını açan savaş Malazgirt'tir (1071).

Bağdat seferiyle halife Selçuklu himayesine girmiş, Sünni İslam dünyasının siyasi liderliği Türklere geçmiştir. Halifelik Osmanlılara 1517'de geçmiştir; Abbasi halifeliği bu olayla yıkılmamıştır.

Saltuklu, Danişmentli, Mengücekli ve Artuklu beylikleri 1071'den sonra kurulan ilk beyliklerdendir. Karamanoğulları ise Türkiye Selçuklularının zayıfladığı 13. yüzyılda ortaya çıkan ikinci dönem beyliklerindendir.

Nizamiye Medreseleri devletin ihtiyaç duyduğu bilgili yöneticileri ve din adamlarını yetiştirmek, Batıni ve Şii propagandaya karşı Sünni düşünceyi güçlendirmek için kurulmuştur.

İkta sisteminde toprağın mülkiyeti devlette kalır; askere yalnız toprağın vergi gelirini kullanma hakkı verilir. Bu nedenle mülkiyetin askerlere geçmesi sistemin amaçlarından değildir.

Türkiye Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan'ın 1176'da kazandığı Miryokefalon Savaşı'ndan sonra Bizans savunmaya geçmiş ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir. Malazgirt Anadolu'nun kapılarını açmış, kesinleştirme ise Miryokefalon'la olmuştur.

1243'teki Kösedağ yenilgisiyle Türkiye Selçukluları Moğol egemenliğine girmiş, Anadolu'da siyasi birlik bozulmuş ve beylikler dönemi başlamıştır.

Siyasetname, Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün devlet yönetimine dair eseridir. Kaşgarlı Mahmud'un eseri Divânü Lügati't-Türk'tür.

Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'inde Küntogdı adaleti, Aytoldı talihi, Ögdülmiş aklı, Odgurmış akıbeti temsil eder. Siyasetname de bir öğüt kitabıdır ama Büyük Selçuklu dönemine aittir ve bu kurguyu taşımaz.

Seferlerin hedefine ulaşamaması kilisenin otoritesini sarsmıştır. Birçok feodal bey seferlerde ölmüş ya da yoksullaşmış, Doğu ile ticaret canlanmış ve ticaretle uğraşan kesimler güçlenmiştir.

Melikleri yetiştirmekle görevli atabeylerin bağımsız davranması merkezin denetimini azaltmış ve devletin siyasi birliğini zayıflatmıştır.

Hanedanın her erkek üyesinin tahtta hak sahibi sayılması taht kavgalarına yol açmış; Karahanlılar ve Selçuklular gibi devletler bu yüzden kısa sürede bölünmüştür.

Talas 751, Dandanakan 1040, Malazgirt 1071, Miryokefalon 1176, Kösedağ 1243 yılında yapılmıştır. Doğru sıra II - IV - I - V - III'tür.