TYT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Testi 1
- İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
- 20 soru
- 25 dakika
Orta Asya'dan göçler, Asya ve Avrupa Hunları, Göktürkler, Uygurlar ve diğer Türk toplulukları ile kut, töre, kurultay, ikili teşkilat, inanç, destanlar ve bozkır yaşamından 20 soru. Yorum sorularında metindeki olayı ezberlenmiş bir bilgiyle değil, olayın doğrudan gösterdiği sonuçla eşleştirmek yanlış seçimi önler. 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin Orta Asya'dan farklı bölgelere göç etmesinin nedenleri arasında gösterilemez?
Doğru cevap: E
Orta Asya'dan göçlerin başlıca nedenleri kuraklık, salgın hastalıklar, nüfus artışı, otlakların daralması ve dış baskılardır. Göçlerin büyük bölümü Türkler İslamiyet'i kabul etmeden önce yaşanmıştır; bu yüzden din yayma amacı bu göçlerin nedeni olamaz.
-
Soru 2
İslamiyet öncesi Türklerde ölüler; atları, silahları ve kişisel eşyalarıyla birlikte, üzeri toprakla örtülü tümsek biçimli mezarlara gömülürdü.
Bu tür mezarlara ne ad verilir?
Doğru cevap: D
Bozkır Türklerinin tümsek biçimli mezarlarına kurgan denir. Kurganlardan çıkan eşyalar, dönemin sanatı ve günlük yaşamı hakkında önemli bilgi verir. Balbal mezar başına dikilen taş, yuğ cenaze töreni, otağ ise hükümdar çadırıdır.
-
Soru 3
Göktürk dönemine ait bazı mezarların başına, ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşman sayısınca balbal adı verilen taşlar dikilmiştir.
Bu uygulama aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
Doğru cevap: E
Türkler, öldürülen düşmanların öbür dünyada ölen kişiye hizmet edeceğine inanırdı. Balbal dikilmesi ve ölünün eşyalarıyla gömülmesi, ölümden sonra yaşamın sürdüğüne dair ahiret inancının göstergesidir.
-
Soru 4
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından hükümdar ailesine verildiğine inanılır, ülke de hanedan üyelerinin ortak malı sayılırdı.
Bu anlayışın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?
Doğru cevap: A
Hanedanın her erkek üyesi kendini tahtın meşru adayı gördüğünden hükümdar değişimlerinde taht kavgaları çıkmıştır. Ülkenin ortak mal sayılması da bölünmeleri kolaylaştırmış, birçok Türk devleti bu yüzden kısa ömürlü olmuştur.
-
Soru 5
İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki kurultay (toy) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: D
Kurultay, devletin önemli işlerinin görüşüldüğü bir danışma meclisidir. Burada fikirler alınsa da son karar hükümdara aitti. Hatunun ve boy beylerinin kurultaya katılması, yönetimde danışmaya önem verildiğini gösterir.
-
Soru 6
Asya Hun Devleti'nde ülke doğu ve batı olarak iki kısma ayrılmıştır. Doğu kısmını doğrudan hükümdar, batı kısmını ise hanedandan bir yabgu yönetmiştir.
Bu yönetim düzenine ne ad verilir?
Doğru cevap: B
Geniş toprakların daha kolay yönetilmesi için ülkenin doğu ve batı olarak ayrılmasına ikili teşkilat denir. Doğu kısmı daha üstün sayılır ve hükümdar tarafından yönetilirdi. İkta Türk-İslam devletlerinin, tımar ise Osmanlı'nın toprak düzenidir.
-
Soru 7
Mete Han döneminde ordu onluk, yüzlük, binlik ve on binlik birliklere ayrılarak düzenlenmiştir. Bu sistem sonraki pek çok Türk devletinde de uygulanmıştır.
Ordunun bu sisteme göre ilk kez düzenlendiği Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Onlu sistem, Asya Hun hükümdarı Mete Han tarafından kurulmuştur. Bu düzenleme sayesinde ordu disiplinli ve hızlı hareket edebilen bir yapıya kavuşmuş, sistem daha sonra Göktürk, Selçuklu ve Osmanlı gibi devletlerde de kullanılmıştır.
-
Soru 8
Orhun (Göktürk) Yazıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Orhun Yazıtları, Türklerin kendi alfabesi olan Göktürk alfabesiyle yazılmıştır. II. Göktürk Devleti döneminde Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk için dikilen bu yazıtlarda devlet-millet ilişkisi ve öğütler anlatılır.
-
Soru 9
Uygurlarla ilgili şunlar söyleniyor:
I. Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.
II. Mani dinini benimseyen hükümdarları olmuştur.
III. Türk adını resmî devlet adı olarak ilk kez kullanan devlettir.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Uygurlar şehirler kurup tarımla uğraşarak yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir; Bögü Kağan döneminde Mani dinini benimsemişlerdir. Türk adını devlet adı olarak ilk kullanan ise Göktürklerdir; III yanlıştır.
-
Soru 10
Hunların batıya ilerlemesiyle başlayan Kavimler Göçü'nün sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Doğru cevap: C
Kavimler Göçü, 4. yüzyılda başlamış ve Avrupa'nın nüfus yapısını değiştirmiştir; Batı Roma zayıflamış, güvensizlik feodaliteyi güçlendirmiştir. Coğrafi Keşifler ise yaklaşık bin yıl sonra, 15. yüzyılda başlamıştır.
-
Soru 11
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde töre adı verilen yazısız hukuk kurallarına toplumun her kesimi gibi kağan da uymak zorundaydı.
Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Doğru cevap: C
Kağanın da töreye uymak zorunda olması, hukukun kişilerin üzerinde tutulduğunu ve hükümdarın yetkisinin töreyle sınırlandığını gösterir. Töre yazısız olduğu için yazılı kanun ya da kutsal kitap seçenekleri yanlıştır.
-
Soru 12
I. Göktürk Devleti, Sasanilerle birlikte Akhunları yıktıktan sonra İpek Yolu üzerindeki ticaret yüzünden Sasanilerle anlaşmazlığa düşmüş ve Bizans ile elçiler aracılığıyla ilişki kurmuştur.
Göktürklerin bu politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
İpek ticaretinin büyük bölümü Göktürk topraklarından geçiyordu. Sasaniler ipeğin Bizans'a ulaşmasını engelleyince Göktürkler, ticareti sürdürebilmek için doğrudan Bizans'la ilişki kurdu. Amaç, ekonomik açıdan çok değerli olan bu yolun denetimiydi.
-
Soru 13
Orhun Yazıtlarında Türk milletine, Çinlilerin tatlı sözlerine ve yumuşak ipeklerine aldanmaması öğütlenir.
Bu öğüdün verilmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?
Doğru cevap: E
I. Göktürk Devleti'nin yıkılmasından sonra Türkler bir süre Çin egemenliğinde yaşamıştır. Yazıtlarda bu dönem acı bir tecrübe olarak anlatılır ve milletin bir daha aynı duruma düşmemesi için Çin'in kültürel ve siyasi etkisine karşı uyarı yapılır.
-
Soru 14
Aşağıdaki destan ve ait olduğu Türk topluluğu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: A
Ergenekon Destanı Göktürklere aittir ve Türklerin yeniden dirilişini anlatır. Alp Er Tunga ve Şu destanları Sakalara, Oğuz Kağan Destanı Asya Hunlarına, Türeyiş ve Göç destanları ise Uygurlara aittir.
-
Soru 15
Bozkır kültüründe hayvancılığın temel geçim kaynağı olmasının aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilediği söylenemez?
Doğru cevap: A
Hayvanlarına otlak arayan Türkler mevsimlere göre yer değiştirmiş, taşınabilir çadırlarda yaşamış ve bu yüzden kalıcı yapılar az kalmıştır. At ulaşım ve savaşta, hayvansal ürünler giyim ve beslenmede öne çıkmıştır. Kut anlayışı ise geçim biçimiyle değil, yönetme yetkisinin kaynağına dair inançla ilgilidir.
-
Soru 16
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hatun kurultaya katılabilir, yabancı elçileri kabul edebilirdi. Bazı fermanların "Hakan ve Hatun emrediyor ki" sözleriyle başladığı bilinmektedir.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Doğru cevap: D
Hatunun kurultaya katılması, elçi kabul etmesi ve fermanlarda adının geçmesi, Türk toplumunda kadının yönetimde söz sahibi ve saygın olduğunu gösterir. Bu bilgiler hatunun tek başına ülkeyi yönettiğini göstermez.
-
Soru 17
İslamiyet öncesi Türklerin Gök Tanrı inancıyla ilgili şunlar söyleniyor:
I. Gök Tanrı inancı kutsal bir kitaba dayanır.
II. Ölümden sonra yaşamın sürdüğüne inanılır.
III. Hükümdarlık yetkisinin halk tarafından verildiği kabul edilir.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: B
Gök Tanrı inancında ahiret düşüncesi vardır; kurganlar ve balballar bunu gösterir. Bu inancın bir kutsal kitabı yoktur. Yönetme yetkisinin (kut) Tanrı tarafından verildiğine inanıldığı için III de yanlıştır.
-
Soru 18
Bizans'ın başkenti İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Avarlar, 626 yılında Sasanilerle iş birliği yaparak İstanbul'u kuşatmıştır; bu, bir Türk devletinin İstanbul'u ilk kuşatmasıdır. Kuşatma başarısız olmuş, Avarlar sonraki dönemde zayıflamıştır.
-
Soru 19
Çinliler, kuzeyden gelen Türk akınlarına karşı Çin Seddi'ni yapmış ve sürekli güçlendirmiştir. Çin, uzun dönemler boyunca Türk topluluklarına ipek ve başka hediyeler göndermiş, prensesleri Türk hükümdarlarıyla evlendirmiştir.
Bu bilgilerden aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Doğru cevap: B
Savunma amaçlı büyük bir sur inşa edilmesi ve hediyeler, evlilikler yoluyla Türklerin yatıştırılmaya çalışılması, Çin'in Türklerin askerî gücünden çekindiğini gösterir. Seddin akınlara karşı yapılması, Türklerin Çin'e saldırmadığı yorumunu da çürütür.
-
Soru 20
Orhun Yazıtlarında Bilge Kağan, aç milleti doyurduğunu, çıplak milleti giydirdiğini, az milleti çoğalttığını anlatır.
Bu ifadeler, Türklerin devlet anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini yansıtır?
Doğru cevap: A
Bilge Kağan başarılarını halkın karnını doyurmak, giydirmek ve nüfusu artırmakla anlatır. Bu, hükümdarın halkına karşı sorumlu olduğu ve halkın refahını sağlamayı görev bildiği bir devlet anlayışını gösterir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.