MEB-AGS Eğitim Bilimleri Ölçme ve Değerlendirme Testi 1
- Ölçme ve Değerlendirme
- 20 soru
- 25 dakika
Ölçek türleri, merkezi eğilim ve dağılımın biçimi, z ve T puanları, madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri, geçerlik ve güvenirlik türleri, ölçme hataları ve değerlendirme yaklaşımlarından 20 soru. Hesap sorularında T puanının T = 50 + 10z formülüyle bulunduğunu unutma.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki değişkenlerden hangisi birimleri eşit olan ancak mutlak (gerçek) sıfır noktası bulunmayan bir ölçekle, yani eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülür?
Doğru cevap: E
Celsius ölçeğinde birimler eşittir ama 0 °C sıcaklığın yokluğu anlamına gelmez; sıfır noktası keyfî olduğu için eşit aralıklı ölçektir. Boy ve kilonun da birimleri eşittir, ancak mutlak sıfırları olduğu için oranlı ölçektir. Okul numarası sınıflama, bitiriş sırası sıralama ölçeğidir.
-
Soru 2
Ali'nin ağırlığı 60 kg, Veli'nin ağırlığı 30 kg'dır. "Ali, Veli'nin iki katı ağırlıktadır" demek doğru bir yorumdur.
Bu yorumu mümkün kılan, oranlı ölçeğin hangi özelliğidir?
Doğru cevap: C
"İki katı" gibi oran yorumları ancak sıfırın niteliğin hiç olmadığını gösterdiği (mutlak sıfır) ölçeklerde yapılabilir. Eşit birimler eşit aralıklı ölçekte de vardır ama bu ölçekte oran yorumu yapılamaz.
-
Soru 3
Bir öğrenci grubunun 10 soruluk bir testten aldığı puanlar şöyledir:
4, 7, 7, 8, 9, 10, 11
Bu puanların aritmetik ortalaması, ortancası ve tepe değeri sırasıyla hangisidir?
Doğru cevap: A
Toplam 4 + 7 + 7 + 8 + 9 + 10 + 11 = 56, ortalama 56 / 7 = 8. Sıralı 7 puanın ortasındaki 4. puan 8 olduğu için ortanca 8'dir. En sık görülen puan 7 olduğu için tepe değer 7'dir.
-
Soru 4
Bir sınavda puanların aritmetik ortalaması 42, ortancası 50, tepe değeri 56 bulunmuştur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: D
Tepe değer > ortanca > ortalama olduğunda puanlar yüksek uçta yığılmış, kuyruk düşük puanlara doğru uzamıştır; dağılım sola (negatif) çarpıktır. Öğrencilerin çoğu yüksek puan aldığı için test kolay gelmiştir.
-
Soru 5
Bir sınavda puanların aritmetik ortalaması 60, standart sapması 8'dir. Ayşe bu sınavdan 72 puan almıştır.
Ayşe'nin z puanı ve T puanı sırasıyla hangisidir?
Doğru cevap: B
z = (72 - 60) / 8 = 1,5. T = 50 + 10z = 50 + 15 = 65. z = 12 seçeneği ham farkı standart sapmaya bölmeyi unutmaktan doğar.
-
Soru 6
Ayşe'nin üç dersten aldığı puanlar ve bu derslerde grubun ortalaması ile standart sapması tabloda verilmiştir.
Ders Ayşe'nin puanı Ortalama Standart sapma Matematik 70 60 5 Türkçe 80 70 10 Fen 65 50 10 Ayşe'nin grubuna göre en başarılı olduğu dersten en başarısız olduğu derse doğru sıralama hangisidir?
Doğru cevap: C
z puanları: Matematik (70 - 60) / 5 = 2, Türkçe (80 - 70) / 10 = 1, Fen (65 - 50) / 10 = 1,5. Büyükten küçüğe Matematik, Fen, Türkçe. En yüksek ham puanın Türkçede olması yanıltıcıdır.
-
Soru 7
Bir madde analizinde üst grupta 20, alt grupta 20 öğrenci bulunmaktadır. Maddeyi üst gruptan 16, alt gruptan 6 öğrenci doğru cevaplamıştır.
Maddenin güçlük indeksi (p) ve ayırt edicilik indeksi (d) sırasıyla hangisidir?
Doğru cevap: E
p = (16 + 6) / 40 = 0,55. d = (16 - 6) / 20 = 0,50. Ayırt edicilik hesaplanırken fark tek grubun kişi sayısına (20), güçlük hesaplanırken doğru sayısı toplam kişi sayısına (40) bölünür.
-
Soru 8
Bir test maddesinin ayırt edicilik indeksi -0,15 olarak hesaplanmıştır.
Bu sonuca göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: B
d = (üst grup doğru - alt grup doğru) / grup sayısı olduğundan negatif değer, alt grubun daha çok doğru yaptığını gösterir; madde testten çıkarılmalı ya da incelenmelidir. Güçlük indeksi 0 ile 1 arasında olur, negatif olamaz.
-
Soru 9
Bir öğretmen dönem sonu sınavını hazırlarken kazanımları satırlara, bilişsel düzeyleri sütunlara yazdığı bir tablo hazırlamış ve her kazanımdan, önem ve ders saatiyle orantılı sayıda soru yazmıştır.
Öğretmen bu çalışmayla en çok sınavın hangi özelliğini artırmayı amaçlamaktadır?
Doğru cevap: D
Belirtke tablosu soruların ölçülmek istenen kazanımları dengeli ve temsil edici biçimde örneklemesini sağlar; bu, kapsam (içerik) geçerliğidir.
-
Soru 10
Bir araştırmacı, öğrencilerin liseye giriş sınavı puanları ile aynı öğrencilerin dört yıl sonraki lise mezuniyet ortalamaları arasındaki korelasyonu hesaplamıştır.
Araştırmacı sınavın hangi özelliğini incelemektedir?
Doğru cevap: A
Bir testin puanlarının gelecekteki bir ölçütü (mezuniyet başarısı) ne ölçüde kestirdiği yordama geçerliğidir. Ölçüt aynı zamanda ölçülseydi uyum (eş zaman) geçerliği söz konusu olurdu.
-
Soru 11
Bir test aynı öğrenci grubuna üç hafta arayla iki kez uygulanmış ve iki uygulamanın puanları arasındaki korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Bu yöntemle hangi güvenirlik kestirimi yapılır?
Doğru cevap: B
Aynı testin aynı gruba belirli bir zaman aralığıyla iki kez uygulanması test-tekrar test yöntemidir ve puanların zaman içindeki kararlılığını gösterir.
-
Soru 12
Bir testin tek ve çift numaralı maddelerinden elde edilen iki yarı test puanı arasındaki korelasyon 0,60 bulunmuştur.
Spearman-Brown formülüne göre testin tamamının güvenirlik katsayısı kaçtır?
Doğru cevap: D
r = 2 × 0,60 / (1 + 0,60) = 1,20 / 1,60 = 0,75. Yarı testler arasındaki korelasyon tüm testin güvenirliğini olduğundan düşük gösterir; formül bunu düzeltir. 1,20 paydayı unutmaktan doğar ve güvenirlik 1'i geçemez.
-
Soru 13
Geçerlik ile güvenirlik arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Güvenirlik geçerliğin ön koşuludur: tutarsız ölçen bir araç amaçlanan özelliği doğru ölçemez. Ancak tersi geçerli değildir; tutarlı ölçen bir araç yanlış özelliği ölçüyor olabilir.
-
Soru 14
Bir öğretmen yazılı sınavları puanlarken, kendi yönettiği kulübe üye olan öğrencilere her sınavda farkında olmadan 5 puan fazla vermektedir.
Bu durumda ölçme sonuçlarına karışan hata türü hangisidir?
Doğru cevap: E
Belirli bir bireye ya da gruba her ölçmede aynı yönde ve miktarda karışan hata sistematik hatadır. Ölçülen herkese aynı miktarda karışsaydı sabit hata olurdu.
-
Soru 15
Bir okulda "100 üzerinden 70 ve üzeri alan öğrenci modülü başarmış sayılır" kuralı uygulanmaktadır. Sınıftaki öğrencilerin tamamı 70'in üzerinde puan alırsa hepsi başarılı sayılmaktadır.
Bu değerlendirmede öğrencinin başarısı neye göre yorumlanmaktadır?
Doğru cevap: C
Başarının sabit bir ölçütle (70 puan) karşılaştırılması mutlak (ölçüt dayanaklı) değerlendirmedir; grubun başarısı sonucu değiştirmez. Grubun ortalamasına göre yorum bağıl değerlendirme olurdu.
-
Soru 16
Bir öğretmen ünitenin işlenişi sürerken, her konu bitiminde o konunun kazanımlarını yoklayan not vermeden kısa testler uygulamaktadır. Sonuçlara göre o konuda eksiği kalan öğrencilere hemen ek etkinlikler vermekte ve bir sonraki konuya geçmeden öğretimini düzenlemektedir.
Öğretmenin yaptığı değerlendirme türü hangisidir?
Doğru cevap: D
Öğretim süreci içinde, her konu sonunda, not amacı gütmeden öğrenme eksiklerini belirleyip hemen gidermeye yönelik değerlendirme biçimlendirici (izleme) değerlendirmedir. Yerleştirme amaçlı değerlendirme öğretimden önce, düzey belirleyici değerlendirme ise ünite ya da dönem sonunda not vermek için yapılır.
-
Soru 17
Uzun cevaplı (kompozisyon tipi) yazılı sınavlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: B
Uzun cevaplı sınavlarda sınırlı sayıda soru sorulabildiği için içerik iyi örneklenemez; kapsam geçerliği çoktan seçmeli testlere göre genellikle düşüktür. Diğer ifadeler bu sınavların bilinen özellikleridir.
-
Soru 18
Bir öğretmen proje ödevlerini "içerik", "düzen" ve "kaynak kullanımı" ölçütlerine göre puanlamaktadır. Her ölçüt için 1-4 arası dört düzey ve her düzeyin ne anlama geldiğini açıklayan betimlemeler yazmış, her ölçütten ayrı puan vermektedir.
Öğretmenin kullandığı puanlama aracı hangisidir?
Doğru cevap: E
Ürünü birden çok ölçüte ayırıp her ölçüt için düzey betimlemeleriyle ayrı puan veren araç analitik dereceli puanlama anahtarıdır (rubrik). Bütüncül rubrikte ürüne tek bir genel puan verilir; kontrol listesinde ise yalnız var/yok işaretlenir.
-
Soru 19
1000 kişilik bir grubun puanları normal dağılım göstermektedir. Puanların aritmetik ortalaması 50, standart sapması 10'dur.
Bu grupta 40 ile 60 arasında puan alan yaklaşık kaç kişi vardır?
Doğru cevap: A
40 ve 60 puanları ortalamanın 1 standart sapma altı ve üstüdür (z = -1 ve z = +1). Normal dağılımda bu aralıkta puanların yaklaşık %68'i bulunur: 1000 × 0,68 ≈ 680. 340 yalnız ortalama ile 60 arasındaki kişilerdir.
-
Soru 20
Bir test maddesini üst gruptaki 18 öğrenciden 9'u, alt gruptaki 18 öğrenciden 9'u doğru cevaplamıştır.
Bu madde için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: C
p = (9 + 9) / 36 = 0,50, yani madde orta güçlüktedir. d = (9 - 9) / 18 = 0; madde bilenle bilmeyeni ayırmamaktadır. Orta güçlük ayırt ediciliğe olanak tanır ama onu garanti etmez.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.