MEB-AGS Eğitim Bilimleri Gelişim Psikolojisi Testi 1
- Gelişim Psikolojisi
- 20 soru
- 25 dakika
Gelişim ilkeleri, Piaget'nin bilişsel gelişim dönemleri, Vygotsky, Erikson, Kohlberg, Marcia, Elkind, Bronfenbrenner ve bağlanma kuramından 20 senaryolu soru. Kavramın adını ezberlemek yetmez; senaryodaki davranışın hangi dönemin hangi özelliğine uyduğunu ayırt etmeye çalış.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Bir bebek önce başını dik tutabilmekte, birkaç ay sonra desteksiz oturabilmekte, en son da yürüyebilmektedir.
Bu sıralama gelişimin hangi ilkesiyle açıklanır?
Doğru cevap: B
Kas kontrolü baş bölgesinden başlayıp ayaklara doğru ilerler (sefalokaudal ilke). İçten dışa ilke gövdeye yakın kaslardan el ve parmaklara doğru ilerlemeyi anlatır; burada söz konusu olan baştan ayağa doğru sıralamadır.
-
Soru 2
7 yaşındaki Ali, eşit miktarda su bulunan iki özdeş bardaktan biri ince uzun bir bardağa boşaltıldığında suyun miktarının değişmediğini söylüyor ve gerekçesini şöyle açıklıyor: "Suyu eski bardağa geri dökersek yine aynı yere kadar gelir."
Ali'nin gerekçesi Piaget'nin hangi kavramına örnektir?
Doğru cevap: D
Bir işlemi zihinde geri alarak başlangıç durumuna dönebilmek tersine çevrilebilirliktir ve somut işlemler döneminde korunumun temelidir. Merkezîleşme ise tek bir boyuta (su seviyesinin yüksekliğine) takılıp kalmaktır; Ali bunu aşmıştır.
-
Soru 3
Bir öğretmen, öğrencilerinin tek başına çözemediği ancak ipucu ve yönlendirmeyle çözebildiği problemleri seçmektedir. Öğrenciler ustalaştıkça verdiği desteği adım adım azaltmaktadır.
Öğretmenin uygulaması Vygotsky'nin hangi kavramlarıyla açıklanır?
Doğru cevap: A
Bireyin tek başına yapabildiği ile yardımla yapabildiği arasındaki alan yakınsal gelişim alanıdır. Bu alanda verilen ve öğrenci geliştikçe geri çekilen geçici destek iskele kurmadır. Özümleme, uyma ve dengeleme Piaget'nin kavramlarıdır.
-
Soru 4
15 yaşındaki Deniz, farklı arkadaş gruplarında birbirinden çok farklı tavırlar sergilemekte, hangi mesleği seçeceğine karar verememekte ve sık sık "Ben aslında kimim, ne istiyorum?" diye düşünmektedir.
Deniz, Erikson'a göre hangi psikososyal dönemin krizini yaşamaktadır?
Doğru cevap: E
Ergenlik döneminin krizi kimlik kazanmaya karşı rol karmaşasıdır; meslek, değer ve rol arayışı bu dönemin belirgin özelliğidir. Yakınlığa karşı yalnızlık genç yetişkinlik dönemine aittir.
-
Soru 5
Bir öğrenci sınavda neden kopya çekmediği sorulduğunda "Öğretmen görürse beni cezalandırır, kâğıdımı alır" diye cevap vermiştir.
Bu cevap Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramında hangi evreyi yansıtır?
Doğru cevap: C
Davranışı yalnızca cezadan kaçınmaya göre değerlendirmek gelenek öncesi düzeyin ilk evresi olan ceza ve itaat yönelimidir. Kanun ve düzen evresinde kurala, toplumsal düzeni korumak için uyulur.
-
Soru 6
4 yaşındaki Elif, araba yolculuğunda gökyüzüne bakıp "Ay bizimle geliyor, çünkü bizi çok seviyor" demektedir.
Elif'in düşüncesi Piaget'ye göre işlem öncesi dönemin hangi özelliğine örnektir?
Doğru cevap: A
Cansız varlıklara canlılık, duygu ve niyet yüklemek animizmdir ve işlem öncesi dönemde sık görülür. Tersine çevrilebilirlik ve sınıflama somut işlemler, hipotetik düşünme soyut işlemler dönemine aittir.
-
Soru 7
Bir 3. sınıf öğretmeni ödevleri öğrencilerin başarabileceği düzeyde hazırlamakta, ürünleri sınıf panosunda sergilemekte ve sonuçtan çok çabayı takdir etmektedir.
Öğretmen, Erikson'a göre öğrencilerinin hangi psikososyal krizi olumlu çözmesine destek olmaktadır?
Doğru cevap: C
Yaklaşık 6-12 yaş ilkokul dönemidir ve bu dönemin krizi başarıya (çalışkanlığa) karşı aşağılık duygusudur. Başarı yaşantıları ve çabanın takdir edilmesi yeterlik duygusunu güçlendirir.
-
Soru 8
Bir annenin iş yerinde mesai saatleri uzatılmış, anne eve yorgun ve geç gelmeye başlamıştır. Bu durum, iş yeriyle hiçbir doğrudan bağı olmayan 6 yaşındaki çocuğun annesiyle geçirdiği zamanı azaltmıştır.
Annenin iş yeri, Bronfenbrenner'ın ekolojik kuramında çocuk için hangi sistemde yer alır?
Doğru cevap: E
Çocuğun doğrudan içinde bulunmadığı ama onu dolaylı olarak etkileyen ortamlar (ebeveynin iş yeri gibi) ekzosistemdir. Mikrosistem çocuğun doğrudan etkileşimde olduğu aile ve okul gibi ortamlardır.
-
Soru 9
2 yaşındaki Can, evlerindeki köpeği tanıdıktan sonra parkta gördüğü kediyi de göstererek "Köpek!" demektedir.
Can'ın bu davranışı Piaget'nin hangi kavramıyla açıklanır?
Doğru cevap: B
Yeni bir uyarıcıyı (kediyi) var olan şemaya (köpek) yerleştirmek özümlemedir. Can'ın kedi için yeni bir şema oluşturması ya da var olan şemayı değiştirmesi ise uyma olurdu.
-
Soru 10
Bir öğretmen yeni üniteye başlamadan önce, öğrencilerinin konuyu öğrenebilmek için gereken ön bilgilere sahip olup olmadığını ve konuya ilgilerini belirlemek amacıyla kısa bir test ve anket uygulamıştır.
Öğretmen öğrencilerinin hangi özelliğini belirlemeye çalışmaktadır?
Doğru cevap: D
Bireyin yeni bir öğrenmeye bilişsel, duyuşsal ve fiziksel olarak hazır olma durumu hazırbulunuşluktur; ön bilgi ve ilgi bunun parçalarıdır. Olgunlaşma yalnızca kalıtımla gelen biyolojik hazır olmayı anlatır.
-
Soru 11
Bir lise öğrencisi şöyle düşünmektedir: "Yasalar insanların temel haklarını korumak için yapılmış bir anlaşmadır. Bir yasa bu hakları çiğniyorsa toplumun ortak kararıyla, demokratik yollarla değiştirilmelidir."
Bu düşünce Kohlberg'e göre hangi evreye örnektir?
Doğru cevap: E
Yasaları değiştirilebilir toplumsal anlaşmalar olarak görmek ve bireysel hakları önde tutmak gelenek sonrası düzeyin toplumsal sözleşme evresidir. Kanun ve düzen evresindeki birey yasayı sorgulamadan korunması gereken bir düzen olarak görür.
-
Soru 12
Mert, ailesi istediği için hiç sorgulamadan babası gibi hekim olmaya karar vermiştir. Başka bir meslek seçeneğini hiç araştırmamış, kendi ilgilerini de düşünmemiştir.
Mert'in durumu Marcia'nın kimlik statülerinden hangisine uyar?
Doğru cevap: A
Bir bunalım ya da araştırma yaşamadan başkalarının, çoğunlukla ailenin belirlediği seçeneğe bağlanmak kimlik kapanmasıdır. Kimlik başarısında seçenekler araştırılıp bilinçli bir karar verilir; moratoryumda araştırma sürer ama karar yoktur.
-
Soru 13
14 yaşındaki Zeynep, alnında çıkan küçük bir sivilce yüzünden okula gitmek istememekte, okuldaki herkesin yalnızca sivilcesine bakacağını düşünmektedir.
Zeynep'in düşüncesi Elkind'in ergen benmerkezciliği kavramlarından hangisine örnektir?
Doğru cevap: D
Ergenin herkesin kendisini izlediğine ve değerlendirdiğine inanması hayali seyircidir. Kişisel öykü ise ergenin kendini eşsiz ve dokunulmaz sanmasıdır ("Bu bana olmaz" düşüncesi).
-
Soru 14
Bir öğrenci, sarkacın salınım süresini neyin belirlediğini bulmak için önce ip uzunluğunu, sonra ucundaki kütleyi, sonra bırakma yüksekliğini değiştiriyor; her denemede yalnız bir değişkeni değiştirip ötekileri sabit tutuyor ve sonuçlar hakkında önceden tahminler kuruyor.
Öğrencinin düşünme biçimi Piaget'nin hangi dönemine özgüdür?
Doğru cevap: B
Hipotez kurma, değişkenleri sistemli biçimde kontrol etme ve olasılıkları zihinde sınama (hipotetik-tümdengelimsel düşünme) soyut işlemler döneminin özelliğidir. Somut işlemler dönemindeki çocuk değişkenleri sistemli biçimde ayıramaz.
-
Soru 15
5 yaşındaki Ece zor bir yapbozu tamamlarken kendi kendine yüksek sesle "Önce köşeleri bulayım, sonra mavi parçaları ayırayım" demektedir.
Vygotsky'ye göre bu davranış hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?
Doğru cevap: C
Vygotsky'ye göre çocuğun kendine yönelik sesli konuşması özel konuşmadır; davranışı planlar ve düzenler, zamanla içsel konuşmaya dönüşür. Bu konuşmayı işlevsiz bir benmerkezcilik belirtisi olarak gören Piaget'dir.
-
Soru 16
Freud'a göre yaklaşık 6 yaşından ergenliğe kadar süren, cinsel dürtülerin geri planda kaldığı ve çocuğun enerjisini okul becerilerine, oyunlara ve hemcins arkadaşlıklarına yönelttiği bir dönem vardır.
Sözü edilen dönem hangisidir?
Doğru cevap: B
Freud'un psikoseksüel kuramında fallik dönemden sonra gelen ve ergenliğe kadar süren sakin dönem gizil (latent) dönemdir. Genital dönem ergenlikle başlar.
-
Soru 17
Bazı kuş türlerinin yavruları, yumurtadan çıktıktan sonraki kısa bir süre içinde gördükleri ilk hareketli varlığı izlemeyi öğrenmekte; bu süre geçtikten sonra aynı izleme davranışı kazanılamamaktadır.
Bu durum gelişimle ilgili hangi kavramı örnekler?
Doğru cevap: E
Belirli bir davranışın kazanılabildiği, geçtikten sonra aynı davranışın kazanılamadığı ya da çok zor kazanıldığı sınırlı zaman dilimi kritik dönemdir. Lorenz'in kazlarla gözlediği iz bırakma bunun bilinen örneğidir.
-
Soru 18
Bir bebek, annesi odadan çıkınca bir süre ağlamakta; annesi geri döndüğünde ona sarılıp kısa sürede sakinleşmekte ve yeniden oyuncaklarıyla oynamaya dönmektedir.
Bu bebeğin bağlanma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Ayrılıkta üzülüp anne dönünce onu güven kaynağı olarak kullanarak çabuk yatışmak ve keşfe dönmek güvenli bağlanmanın göstergesidir. Kaygılı-kararsız bağlanmada bebek dönüşte zor yatışır; kaçınan bağlanmada anneye ilgisiz kalır.
-
Soru 19
9 aylık bir bebeğin gözü önünde oyuncağı battaniyenin altına saklanmış, bebek battaniyeyi kaldırarak oyuncağı aramıştır.
Bebeğin bu davranışı Piaget'ye göre hangi kazanımın göstergesidir?
Doğru cevap: A
Görünmeyen bir nesnenin var olmaya devam ettiğini bilmek nesne sürekliliğidir ve duyusal-motor dönemde kazanılır. Korunum ve tersine çevrilebilirlik çok daha sonra, somut işlemler döneminde gelişir.
-
Soru 20
Erikson'ın psikososyal gelişim kuramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Kişiliğin büyük ölçüde ilk yıllarda biçimlendiği görüşü Freud'a aittir. Erikson gelişimi doğumdan yaşlılığa sekiz dönemde ele alır ve kişiliğin yaşam boyu gelişmeye devam ettiğini savunur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.