Ehliyet Sınavı Motor ve Araç Tekniği Testi 1

Donan su genleşir ve radyatörü, hatta motor bloğunu çatlatabilir. Antifriz suyun donma noktasını düşürür; ayrıca sistemde paslanmayı da azaltır.

Sıcak motorda soğutma sistemi basınç altındadır. Kapak açılınca kaynar su ve buhar dışarı fışkırır. Kapak, motor soğuduktan sonra açılmalıdır.

Motor soğukken termostat kapalı kalır ve su radyatöre gönderilmez; böylece motor çabuk ısınır. Sıcaklık yükselince açılarak suyun radyatörde soğutulmasını sağlar. Suyu dolaştıran parça ise su pompasıdır.

Motor yağı yağlama, soğutma, temizleme ve sızdırmazlık görevleri yapar. Karışımı ateşlemek benzinli motorlarda bujinin görevidir.

Eğimli zeminde ya da motor çalışırken yağın bir kısmı karterde olmadığı için ölçüm yanlış çıkar. Çubuk önce silinip yeniden takılır, sonra çıkarılıp okunur; seviye iki işaret arasında olmalıdır.

Yağ basıncı düşükse motor parçaları yeterince yağlanmaz ve kısa sürede ağır hasar görebilir. Kırmızı yağ lambası yandığında araç vakit kaybetmeden durdurulmalıdır.

Önce silindire karışım ya da hava alınır (emme), sonra sıkıştırılır, ardından yanma ile piston itilir (iş) ve son olarak yanmış gazlar dışarı atılır (egzoz).

Buji, ateşleme sisteminden gelen yüksek gerilimle elektrodları arasında kıvılcım oluşturur ve sıkıştırılmış karışımı tutuşturur. Enjektör yakıtı püskürtür, karter ise yağ haznesidir.

Dizel motorda hava çok yüksek oranda sıkıştırıldığı için ısınır; bu sıcak havaya püskürtülen yakıt kendiliğinden tutuşur. Kızdırma bujileri yalnızca soğukta ilk çalıştırmayı kolaylaştırır.

Akü, marş motoru başta olmak üzere motor çalışmıyorken gereken elektriği sağlar. Motor çalışırken elektrik üretip aküyü dolduran parça şarj dinamosudur (alternatör).

Alternatör, motordan aldığı hareketi elektrik enerjisine çevirir. Marş motoru motoru ilk çalıştıran parçadır; termostat ve diferansiyel ise elektrikle ilgili değildir.

Debriyaj pedalına basılınca motor ile vites kutusu arasındaki bağlantı kesilir; bu sayede vites değiştirilebilir ve araç yumuşak kalkış yapar.

Virajda dış tekerlek daha uzun bir yay çizer, bu yüzden daha hızlı dönmesi gerekir. Diferansiyel, aynı akstaki tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin verir.

Kilitlenen tekerlekler kayar ve araç yönlendirilemez. ABS fren basıncını çok hızlı ayarlayarak tekerleklerin dönmeye devam etmesini sağlar; ancak fizik kurallarını ortadan kaldırmaz.

Havası az olan lastik ezilir; yük kenarlara biner ve kenarlar hızlı aşınır. Yuvarlanma direnci arttığı için yakıt tüketimi de artar. Orta kısmın aşınması ise basıncın fazla olduğunu gösterir.

Balansı bozuk tekerlek, ağırlığı eşit dağılmadığı için belirli hızlarda titreşim yapar ve bu titreşim direksiyona yansır.

Segman veya supap keçesi gibi parçalar aşındığında motor yağı yanma odasına geçer ve yanarak mavimsi duman oluşturur. Bu durumda yağ seviyesi de hızla düşer.

Amortisör, yay hareketlerini sönümleyerek aracın zıplamasını engeller. Böylece tekerlekler yola tutunur, fren ve yol tutuşu güvenli olur.

Mavi far simgesi uzun huzmenin (uzun farın) açık olduğunu bildirir. Karşıdan araç geldiğinde ya da bir aracı yakından takip ederken kısa huzmeye geçilmelidir.

Sürekli frenleme balataları aşırı ısıtır ve frenlerin etkisi azalır. Küçük vitesteki motor, aracı kendiliğinden yavaşlatır (motor freni); böylece fren sistemi aşırı ısınmaz. Kontağı kapatmak direksiyon ve fren desteğini de ortadan kaldırabilir.