AYT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Testi 1
- İlk Türk-İslam Devletleri
- 20 soru
- 25 dakika
Talas Savaşı'ndan Kösedağ'a kadar Karahanlılar, Gazneliler, Büyük Selçuklular, ilk Anadolu beylikleri ve Türkiye Selçukluları dönemlerinden 20 soru. Savaş sorularında önce tarafları ve yılı hatırla, sonucu buna göre ele; 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Abbasiler ile Çinliler arasında 751'de yapılan, Türklerin Abbasileri desteklediği ve Türklerle Araplar arasındaki yakınlaşmayı hızlandıran savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
751 Talas Savaşı'nda Karluklar başta olmak üzere Türk boyları Abbasilerin yanında yer almış, Çin'in Orta Asya'daki ilerleyişi durdurulmuştur. Savaş, Türklerin İslamiyet'e geçişini kolaylaştıran gelişmelerin başında gelir.
-
Soru 2
Satuk Buğra Han döneminde İslamiyet'i resmî din olarak kabul eden ve ilk Türk-İslam devleti sayılan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Satuk Buğra Han'ın Müslüman olmasıyla Karahanlılar İslamiyet'i resmî din olarak kabul eden ilk Türk devleti olmuştur. Tolunoğulları ve İhşidiler Mısır'da Abbasilere bağlı olarak kurulmuş Türk devletleridir.
-
Soru 3
Aşağıdaki eser ve yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: A
Kutadgu Bilig'i Yusuf Has Hacib yazmıştır. Divanü Lügati't-Türk Kaşgarlı Mahmut'un, Atabetü'l-Hakayık Edip Ahmet Yükneki'nin, Siyasetname Nizamülmülk'ün, Divan-ı Hikmet ise Ahmet Yesevi'nin eseridir.
-
Soru 4
İslamiyet'in kabulünden sonra Türk devletlerinde hükümdarlık ve bağımsızlık sembolleri arasına giren, İslam geleneğinden alınmış uygulamalar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Cuma namazlarında hükümdar adına hutbe okutulması ve onun adına para (sikke) bastırılması, İslam dünyasında egemenliğin göstergesidir. Tuğ, davul, kurultay, töre, toy ve kut İslamiyet öncesi Türk geleneğine aittir.
-
Soru 5
Hindistan'a düzenlediği seferlerle bölgede İslamiyet'in yayılmasına katkı sağlayan ve "sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Gazneli Mahmut, Hindistan'a çok sayıda sefer düzenlemiş, bu bölgede İslamiyet'in yayılmasına zemin hazırlamıştır. Halifeden de onay görerek "sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı kabul edilir.
-
Soru 6
1040'ta Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılan Dandanakan Savaşı'nın sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Dandanakan Zaferi'nden sonra Tuğrul Bey hükümdar ilan edilmiş, Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur. Anadolu'nun kapılarının açılması 1071 Malazgirt'in, halifenin himayeye alınması 1055 Bağdat seferinin sonucudur.
-
Soru 7
Tuğrul Bey'in 1055'te Bağdat'a girerek Abbasi halifesini Büveyhoğullarının baskısından kurtarmasının sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Bağdat seferiyle Selçuklular Sünni İslam dünyasının koruyucusu ve siyasi lideri konumuna gelmiş, Tuğrul Bey "Doğunun ve Batının Sultanı" unvanını almıştır. Halifelik Abbasilerde kalmış, yalnız dinî lider olarak sürmüştür.
-
Soru 8Büyük Selçuklularda devlet, belirli bir bölgenin vergi gelirini askerlere ve devlet görevlilerine maaş karşılığı bırakıyordu. Bu kişiler bölgenin asayişini sağlıyor, üretimi denetliyor ve savaş zamanı besledikleri askerlerle orduya katılıyordu.
Metinde anlatılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Vergi gelirinin hizmet karşılığı askerlere ve görevlilere bırakılması ikta sistemidir. Bu sayede devlet hazineden maaş ödemeden büyük bir ordu beslemiş, üretimin sürmesini de güvence altına almıştır.
-
Soru 9
Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün kurduğu Nizamiye medreselerinin amaçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Nizamiye medreseleri, Batıni (İsmaili) propagandaya karşı Ehl-i Sünnet anlayışını yaymak ve devlete yetişmiş memur kadrosu sağlamak amacıyla kurulmuştur. Diğer seçeneklerin medreselerle ilgisi yoktur.
-
Soru 10
Sultan Sencer döneminde Karahıtaylara karşı yenilgiyle sonuçlanan ve Büyük Selçukluların Maveraünnehir'deki gücünü kaybetmesine yol açan savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
1141 Katvan Savaşı'nda Sultan Sencer Karahıtaylara yenilmiş, Maveraünnehir Selçuklu denetiminden çıkmıştır. Bu yenilgi, 1153'teki Oğuz isyanıyla birlikte devletin çöküşünü hızlandırmıştır.
-
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, Melikşah'tan sonra Büyük Selçuklu Devleti'nin zayıflayıp parçalanmasında etkili olan nedenlerden biri değildir?
Doğru cevap: A
Halifelik hiçbir zaman Selçuklu hanedanına geçmemiştir. Ülkenin hanedanın ortak malı sayılması, taht kavgaları, atabeylerin bağımsızlaşması ve Batıni suikastleri ise Melikşah'tan sonraki parçalanmanın başlıca nedenleridir.
-
Soru 12
1071 Malazgirt Savaşı'nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Doğru cevap: C
Malazgirt'ten sonra Türkler Anadolu'ya yayılmış, ilk beylikler kurulmuş, Bizans zayıflamış ve yardım isteyen Bizans'ın çağrıları Haçlı Seferleri'ne zemin hazırlamıştır. Haçlı Seferleri bu savaştan sonra başlamıştır; sona ermesi söz konusu değildir.
-
Soru 13
Malazgirt'ten sonra Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri ile merkezleri arasındaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: C
Çaka Beyliği İzmir merkezli kurulmuş ve ilk Türk donanmasını oluşturmuştur. Saltuklular Erzurum'da, Danişmentliler Sivas-Tokat-Amasya çevresinde, Artuklular Diyarbakır-Mardin-Hasankeyf çevresinde, Ahlatşahlar ise Ahlat'ta hüküm sürmüştür.
-
Soru 14
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, aşağıdaki Türk beyliklerinden hangisi döneminde yapılmıştır?
Doğru cevap: B
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, 13. yüzyılın başlarında Mengücekli hükümdarı Ahmet Şah ve eşi Turan Melek tarafından yaptırılmıştır. Taş işçiliğiyle Anadolu Türk mimarisinin en önemli örneklerindendir.
-
Soru 15
Birinci Haçlı Seferi'nin (1096-1099) Türkiye Selçuklu Devleti'ne etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Haçlılar 1097'de İznik'i ele geçirince Türkiye Selçukluları başkenti Konya'ya taşımış, Batı Anadolu'yu bir süre kaybetmiştir. Moğol egemenliği 1243 Kösedağ'ın, Antalya ve Sinop'un alınması 13. yüzyıl başının, Miryokefalon ise 1176'nın olayıdır.
-
Soru 16
Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan çıkarma umudunu yitirdiği ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğunun kesinleştiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
II. Kılıçarslan'ın 1176'da Bizans'a karşı kazandığı Miryokefalon Zaferi ile Bizans savunmaya çekilmiş, Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşmiştir. Malazgirt Anadolu'nun kapılarını açmış, Miryokefalon ise bu yurdu kalıcı kılmıştır.
-
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Selçuklularının ticareti geliştirmek için yaptığı uygulamalardan biri değildir?
Doğru cevap: C
Türkiye Selçukluları kervansaraylar yaptırmış, devlet sigortası uygulamış, önemli limanları ele geçirmiş ve yabancı tüccarlara gümrük kolaylıkları tanımıştır. Amaç ticaret yollarını kapatmak değil, Anadolu'yu güvenli bir ticaret geçidi hâline getirmektir.
-
Soru 18Anadolu'da Ahi Evran'ın önderliğinde güçlenen bu teşkilat, esnaf ve sanatkârları bir araya getiriyordu. Üyeler hem mesleklerinde usta-çırak ilişkisiyle yetiştiriliyor hem de dürüstlük, cömertlik ve kaliteli üretim gibi ahlaki ilkelere uymakla yükümlü tutuluyordu.
Metinde sözü edilen teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Ahi Evran önderliğinde örgütlenen, esnafın hem mesleki hem ahlaki eğitimini üstlenen teşkilat Ahiliktir. Bacıyan-ı Rum kadınların, Gaziyan-ı Rum sınır boylarındaki savaşçıların, Abdalan-ı Rum ise dervişlerin oluşturduğu topluluklardır.
-
Soru 19
1243 Kösedağ Savaşı'nın sonuçlarıyla ilgili,
I. Türkiye Selçuklu Devleti Moğol (İlhanlı) egemenliğine girmiştir.
II. Anadolu'da siyasi birlik bozulmaya başlamıştır.
III. Bizans, Anadolu'nun tamamını yeniden ele geçirmiştir.ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: B
Kösedağ yenilgisiyle Türkiye Selçukluları Moğollara bağlanmış, merkezî otorite zayıflamış ve uç bölgelerde yeni beylikler ortaya çıkmıştır. Bizans Anadolu'yu yeniden ele geçirememiştir; III. ifade yanlıştır.
-
Soru 20
13. yüzyılda Moğol istilası Türkistan ve İran'da büyük yıkıma yol açmıştır. Bu istilanın Anadolu'ya etkisi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?
Doğru cevap: B
Moğol önünden kaçan Türkmen boyları, âlimler ve sanatkârlar Anadolu'ya sığınmıştır. Bu göçler Anadolu'nun Türkleşmesini ve İslamlaşmasını hızlandırmış, Mevlana gibi düşünürler de bu dönemde Anadolu'ya gelmiştir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.