9. Sınıf Coğrafya Atmosfer ve İklim Testi 1
- Atmosfer ve İklim
- 20 soru
- 25 dakika
Atmosferin katmanları, sıcaklık, basınç ve rüzgârlar, nem, yağış türleri ve iklim tiplerinden 20 soru. Rüzgârın her zaman yüksek basınçtan alçak basınca doğru estiğini aklında tut.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi hava durumu ile değil, iklim ile ilgili bir ifadedir?
Doğru cevap: C
Hava durumu kısa süreli ve dar bir alandaki atmosfer koşullarıdır. İklim ise uzun yıllar boyunca geniş bir alanda görülen ortalama koşulları anlatır; Konya örneği yıllar boyunca tekrar eden mevsim özelliklerini verir.
-
Soru 2
Bulut, yağış ve rüzgâr gibi hava olaylarının büyük kısmının görüldüğü, yükseldikçe sıcaklığın azaldığı atmosfer katmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Troposfer yere en yakın katmandır ve su buharının neredeyse tamamını içerir; bu yüzden hava olayları burada görülür. Bu katmanda yer yüzeyinden uzaklaştıkça sıcaklık düşer.
-
Soru 3
Güneş'ten gelen zararlı morötesi ışınların büyük bölümünü tutan ozon tabakası hangi katmanda yer alır?
Doğru cevap: B
Ozon tabakası troposferin hemen üzerindeki stratosferde bulunur. Morötesi ışınları soğurduğu için bu katmanda yükseldikçe sıcaklık artar.
-
Soru 4
Troposferin kalınlığı Ekvator çevresinde kutuplara göre daha fazladır. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Ekvator'da yüksek sıcaklık nedeniyle hava ısınıp genleşir ve yükselir; bu da katmanın daha kalın olmasını sağlar. Kutuplarda soğuk hava ağırlaşıp çöktüğü için troposfer incedir.
-
Soru 5
Deniz seviyesinde sıcaklığın 20 °C olduğu bir yerde, yükseltiye bağlı olarak sıcaklığın her 100 m'de 0,5 °C azaldığı kabul ediliyor.
Buna göre aynı yerde 1800 m yükseklikteki bir dağın zirvesinde sıcaklık kaç °C olur?
Doğru cevap: D
1800 m, 18 tane 100 m'dir. Sıcaklıktaki azalma 18 × 0,5 = 9 °C olur. Zirvedeki sıcaklık 20 − 9 = 11 °C'dir.
-
Soru 6
Aynı enlemde bulunan iki şehirden kıyıdakinde günlük ve yıllık sıcaklık farkı, iç kesimdekine göre daha azdır. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Deniz suyu karaya göre geç ısınır ve geç soğur; bu yüzden kıyıdaki yerlerde yazlar daha serin, kışlar daha ılık geçer. Denizin bu dengeleyici etkisine denizellik denir.
-
Soru 7
Yer yüzeyinin fazla ısınmasıyla havanın genleşip yükselmesi sonucunda oluşan basınç alanına ne ad verilir?
Doğru cevap: A
Sıcaklık etkisiyle oluşan basınç alanları termik adını alır. Isınan hava yükseldiği için yüzeydeki basınç azalır ve termik alçak basınç oluşur.
-
Soru 8
Deniz seviyesinde, 45° enleminde ve 15 °C sıcaklıkta ölçülen normal hava basıncı kaç milibardır?
Doğru cevap: D
Normal hava basıncı 1013 milibar kabul edilir. 760 değeri aynı basıncın milimetre cıva cinsinden karşılığıdır, milibar değil.
-
Soru 9
İki basınç merkezi arasındaki basınç farkı arttıkça aralarında esen rüzgârla ilgili aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Doğru cevap: C
Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser. İki merkez arasındaki basınç farkı ne kadar büyükse hava o kadar hızlı akar; yani rüzgâr hızlanır.
-
Soru 10
Kıyı bölgelerinde gündüz denizden karaya, gece karadan denize doğru esen ve günlük olarak yön değiştiren yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Gündüz kara denizden çabuk ısındığı için karada alçak basınç oluşur ve rüzgâr denizden karaya eser; gece durum tersine döner. Bu rüzgâra meltem denir. Muson aynı mantıkla oluşur ama yönünü mevsimlik değiştirir.
-
Soru 11
Yaz ve kış mevsimlerinde yön değiştiren, özellikle Güney ve Güneydoğu Asya'da bol yaz yağışlarına neden olan rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Musonlar yazın okyanustan karaya doğru nemli hava taşır ve şiddetli yağışlara yol açar; kışın ise karadan okyanusa doğru kuru olarak eser.
-
Soru 12
Bir dağ yamacını aşan havanın karşı yamaçtan alçalırken ısınması sonucu oluşan sıcak ve kuru rüzgâra ne ad verilir?
Doğru cevap: D
Alçalan hava sıkışarak ısınır ve bağıl nemi düşer. Bu sıcak ve kuru rüzgâra fön denir; bulunduğu yerde karların hızla erimesine yol açabilir.
-
Soru 13
Bir hava kütlesinin 1 m³'ünde 10 gram su buharı bulunmaktadır. Aynı sıcaklıkta bu havanın 1 m³'ünün taşıyabileceği en fazla su buharı 25 gramdır.
Bu havanın bağıl nemi yüzde kaçtır?
Doğru cevap: E
Bağıl nem = (mutlak nem ÷ maksimum nem) × 100 formülüyle bulunur. (10 ÷ 25) × 100 = 40, yani bağıl nem %40'tır.
-
Soru 14
Havadaki su buharı miktarı değişmeden sıcaklık artarsa bağıl nemde nasıl bir değişme olur?
Doğru cevap: B
Sıcaklık arttıkça havanın taşıyabileceği en fazla su buharı miktarı (maksimum nem) artar. Mutlak nem aynı kaldığında oran küçülür ve bağıl nem azalır.
-
Soru 15
Güneşle ısınan nemli havanın yükselip soğumasıyla oluşan ve Ekvator çevresinde hemen her gün öğleden sonra görülen sağanak yağış türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Yerden ısınan hava dikey olarak yükselir, soğur ve yoğunlaşarak sağanak bırakır; buna konveksiyonel yağış denir. Kırağı ve çiy ise yağış değil, yere yakın yüzeylerde oluşan yoğuşma biçimleridir.
-
Soru 16
Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen; doğal bitki örtüsü maki olan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Yaz kuraklığı ve ılık, yağışlı kışlar Akdeniz ikliminin belirgin özelliğidir. Kuraklığa dayanıklı, her mevsim yeşil kalan çalılardan oluşan maki bu iklimin bitki örtüsüdür.
-
Soru 17
Aşağıdaki şekilde denizden gelen nemli hava kütlesinin bir dağa doğru hareketi gösterilmiştir.
Şekildeki dağın K ve L yamaçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Nemli hava K yamacı boyunca yükselirken soğur, yoğunlaşır ve yağış bırakır. Dağı aşıp L yamacından inen hava ısınır ve kurur; bu yüzden L yamacı daha az yağış alır.
-
Soru 18
Her mevsimi yağışlı geçen, yazları serin ve kışları ılık olan; doğal bitki örtüsü orman olan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Karadeniz ikliminde denizden gelen nemli hava kütleleri dağlara çarparak yıl boyunca yağış bırakır. Bol yağış sayesinde yamaçlar gür ormanlarla kaplıdır.
-
Soru 19
Haritalarda sıcaklıkları aynı olan yerleri birleştiren eğrilere ne ad verilir?
Doğru cevap: E
Eş sıcaklık eğrileri izoterm olarak adlandırılır. İzobar eş basınç, izohips eş yükselti, izobat ise eş derinlik eğrisidir.
-
Soru 20
Bir dağcı deniz seviyesinden 3000 m yüksekliğe tırmanıyor.
Dağcının yükseldikçe karşılaşacağı durumlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
Doğru cevap: D
Yükseldikçe üstteki hava sütunu kısalır ve hava basıncı azalır. Basınç düştüğü için su daha düşük sıcaklıkta kaynar, hava seyrekleşir ve her solukta alınan oksijen azalır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.