8. Sınıf Türkçe Fiilde Çatı Testi 1
- Fiilde Çatı
- 10 soru
- 20 dakika
Fiillerin öznesine göre etken ya da edilgen, nesnesine göre geçişli ya da geçişsiz oluşunu ölçen 10 soru. Yüklemi bulup “Kim yaptı?” ve “Neyi, kimi?” sorularını sormak çatıyı belirlemenin en kısa yoludur.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem edilgen çatılıdır?
Doğru cevap: C
“Budandı” fiilinde işi yapan belli değildir; ağaçlar işi yapan değil işten etkilenendir, yani sözde öznedir. Diğer cümlelerde işi yapan (annem, çocuklar, kardeşim) bellidir, yüklemler etkendir.
-
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi geçişli bir fiildir?
Doğru cevap: A
Geçişli fiil nesne alabilen fiildir: “Neyi okur?” sorusunun cevabı “gazetesini”dir. Gelmek, uyumak ve göçmek fiilleri nesne almaz, geçişsizdir.
-
Soru 3
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi geçişsiz bir fiildir?
Doğru cevap: D
“Uyuyakalmak” fiiline “neyi, kimi?” sorusu sorulamaz, bu yüzden geçişsizdir. Almak, dağıtmak ve toplamak fiilleri nesne almıştır.
-
Soru 4
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne vardır?
Doğru cevap: B
Edilgen fiillerde işi yapan belli olmadığı için “ne konuldu?” sorusunun cevabı olan “yeni banklar” sözde öznedir. Diğer cümlelerin yüklemleri etkendir ve gerçek özne taşır.
-
Soru 5
(I) Köyümüzün meydanındaki çeşme geçen yıl onarıldı. (II) Muhtar, çeşmenin başına bir de çınar fidanı dikti. (III) Akşamları köylüler burada toplanıp sohbet ediyor. (IV) Çocuklar ise çeşmenin etrafında koşuyor.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: C
III. cümlede işi yapan “köylüler” bellidir; “sohbet ediyor” yüklemi etkendir. “Onarıldı” edilgendir, “dikti” fiili “fidanı” nesnesini almıştır, “koşuyor” ise nesne almaz.
-
Soru 6
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçişsiz bir fiil, aldığı ekle geçişli hâle getirilmiştir?
Doğru cevap: C
“Uyanmak” geçişsizdir; “-dır” ekiyle “uyandırmak” olunca “kimi?” sorusuna cevap veren bir nesne (bizi) alır. Yıkamak ve çarpmak zaten geçişli kök ya da gövdelerdir, gülmek ise geçişsiz kalmıştır.
-
Soru 7
“Bu köprü on yıl önce yapıldı.”
Bu cümlenin yüklemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
“Yapıldı” fiilinde işi yapan belli değildir, yüklem edilgendir. Edilgen fiiller nesne almaz; “bu köprü” sözde öznedir, nesne değildir.
-
Soru 8
Öğretmen tahtaya “Bahçedeki çiçekler sulandı.” cümlesini yazdı ve öğrencilerden bu cümleyi anlamını koruyarak etken çatılı bir cümleye dönüştürmelerini istedi.
Ece: Bahçedeki çiçekler suyla doldu.
Can: Dedem bahçedeki çiçekleri suladı.
Defne: Bahçedeki çiçekler dedem tarafından sulandı.
Mert: Bahçedeki çiçekler yarın sulanacak.
Buna göre hangi öğrenci verilen görevi doğru yapmıştır?
Doğru cevap: A
Can işi yapanı (dedem) özne yaparak “suladı” etken yüklemini kullanmış, anlamı da korumuştur. Defne ile Mert’in yüklemleri hâlâ edilgendir; Ece ise cümlenin anlamını değiştirmiştir.
-
Soru 9
Şenlik için okul bahçesi süslendi. Öğrenciler panolara resimlerini astı. Sahnenin iki yanına renkli balonlar bağlandı. Gösteri tam saatinde başladı ve izleyiciler gösteriyi uzun süre alkışladı.
Bu metindeki altı çizili fiillerden kaç tanesi edilgen çatılıdır?
Doğru cevap: B
Edilgen olanlar işi yapanı belli olmayan “süslendi” ve “bağlandı” fiilleridir. “Astı” ve “alkışladı” fiillerinin öznesi bellidir; “başladı” fiilinin öznesi de “gösteri”dir.
-
Soru 10
Bir öğrenci, cümlelerdeki yüklemlerin çatı özelliklerini aşağıdaki tabloya yazmıştır.
Cümle Özneye göre Nesneye göre Vazo yere düşüp kırıldı. Edilgen Geçişsiz Elif romanı okudu. Etken Geçişli Dedem parkta yürüdü. Etken Geçişsiz Mektup dün yazıldı. Etken Geçişli Bu tabloda hangi cümlenin yüklemine ait çatı özellikleri yanlış gösterilmiştir?
Doğru cevap: D
“Yazıldı” fiilinde işi yapan belli değildir; yüklem edilgendir ve edilgen fiiller nesne almadığı için geçişsizdir. Diğer satırlardaki bilgiler doğrudur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.