12. Sınıf Fizik Modern Fizik Testi 1
- Modern Fizik
- 20 soru
- 25 dakika
Özel görelilikte zaman genişlemesi ve boy kısalması, kütle-enerji eşdeğerliği, foton enerjisi, fotoelektrik olay, Compton saçılması ve madde dalgalarından 20 soru. Fotoelektrik sorularında foton enerjisi = bağlanma enerjisi + en büyük kinetik enerji eşitliğini kur; dalga boyu ångström ise hc = 12 400 eV·Å kullanmak işlemi kısaltır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Einstein, özel görelilik kuramını iki temel varsayım üzerine kurmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi bu varsayımlardan biridir?
Doğru cevap: C
Özel göreliliğin varsayımları şunlardır: fizik yasaları tüm eylemsiz gözlem çerçevelerinde aynıdır ve ışığın boşluktaki hızı kaynağın ya da gözlemcinin hareketinden bağımsız olarak herkes için aynıdır. Esir fikri Michelson-Morley deneyinden sonra terk edilmiştir.
-
Soru 2
Dünya'ya göre ışık hızına yakın bir hızla giden uzay aracında bir saat bulunmaktadır.
Dünya'daki gözlemciye göre araçtaki saat için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: E
Zaman genişlemesine göre, gözlemciye göre hareket eden saat daha yavaş işler: Δt = γΔt₀ ve γ > 1'dir. Araçtaki yolcu ise kendi saatini normal işliyor görür.
-
Soru 3
Dünya'ya göre 0,6c hızla giden bir uzay aracındaki astronotun kendi saatine göre yolculuk 8 yıl sürüyor. (c: ışık hızı)
Bu yolculuk Dünya'daki gözlemciye göre kaç yıl sürer?
Doğru cevap: A
γ = 1 / 1 − 0,6² = 1 / 0,8 = 1,25. Dünya'daki süre Δt = γ · Δt₀ = 1,25 · 8 = 10 yıl. 6,4 yıl, γ ile bölmek yerine 0,8 ile çarpınca bulunur.
-
Soru 4
Durgun hâldeki boyu 50 m olan bir uzay aracı, Dünya'ya göre 0,8c hızla hareket ediyor. (c: ışık hızı)
Dünya'daki gözlemci aracın hareket doğrultusundaki boyunu kaç metre ölçer?
Doğru cevap: E
γ = 1 / 1 − 0,8² = 1 / 0,6 = 53. Hareket doğrultusundaki boy kısalır: L = L₀ / γ = 50 · 0,6 = 30 m. 40 m, 50 m'yi 0,8 ile çarpmanın sonucudur.
-
Soru 5
2 g kütleli bir maddenin tamamının enerjiye dönüştüğü düşünülüyor.
Açığa çıkan enerji kaç joule'dür? (c = 3 · 108 m/s)
Doğru cevap: A
E = mc² bağıntısında kütle kilogram cinsinden yazılır: m = 2 · 10−3 kg. E = 2 · 10−3 · 9 · 1016 = 1,8 · 1014 J. Kütle gram olarak bırakılırsa 1,8 · 1017 J bulunur.
-
Soru 6
Kara cisim ışımasını açıklamaya çalışan bir bilim insanı, ışımanın enerjisinin sürekli olmadığını; hf büyüklüğündeki enerji paketlerinin tam katları hâlinde yayılıp soğurulduğunu ileri sürmüştür.
Bu varsayımı ortaya atan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Enerjinin kuantumlu olduğu fikri Max Planck'ındır; h sabiti de bu yüzden Planck sabiti diye anılır. Einstein bu fikri fotoelektrik olayı açıklamak için ışığın kendisine uygulamıştır.
-
Soru 7
Görünür ışığı oluşturan farklı renklerdeki fotonların enerjileri karşılaştırılıyor.
Aşağıdaki renklerden hangisinin bir fotonunun enerjisi en büyüktür?
Doğru cevap: B
Foton enerjisi E = hf = hc / λ'dır; frekans büyüdükçe, dalga boyu küçüldükçe enerji artar. Görünür bölgede frekansı en büyük, dalga boyu en küçük renk mordur.
-
Soru 8
Dalga boyu 2000 Å olan morötesi ışığın fotonları inceleniyor.
Bir fotonun enerjisi kaç eV'tur? (hc = 12 400 eV·Å)
Doğru cevap: B
E = hc / λ = 12 400 / 2000 = 6,2 eV. Dalga boyu ile enerji ters orantılı olduğu için dalga boyu küçük olan morötesi fotonların enerjisi görünür ışıktan büyüktür.
-
Soru 9
Fotoelektrik olayla ilgili şu yargılar veriliyor:
- I. Sökülen elektronların en büyük kinetik enerjisi, ışığın şiddetine bağlıdır.
- II. Eşik frekansından küçük frekanslı ışıkla, şiddet ne kadar artırılırsa artırılsın elektron sökülmez.
- III. Eşik frekansından büyük frekanslı ışığın şiddeti artırılırsa birim zamanda sökülen elektron sayısı artar.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
En büyük kinetik enerji ışığın frekansına bağlıdır, şiddetine bağlı değildir; I yanlıştır. Eşik frekansının altındaki fotonlar elektronu tek başına sökemez (II doğru). Şiddet artınca foton sayısı, dolayısıyla sökülen elektron sayısı artar (III doğru).
-
Soru 10
Bağlanma enerjisi (eşik enerjisi) 2,3 eV olan bir metal yüzeye, enerjisi 4,1 eV olan fotonlar düşürülüyor.
Sökülen elektronların en büyük kinetik enerjisi kaç eV'tur?
Doğru cevap: D
Einstein'ın fotoelektrik denklemi: E(foton) = W + E(k,max). E(k,max) = 4,1 − 2,3 = 1,8 eV. 6,4 eV, enerjilerin toplanmasıyla bulunan yanlış sonuçtur.
-
Soru 11
Bir metalin bağlanma enerjisi 3,1 eV'tur.
Bu metal için eşik dalga boyu kaç Å'dur? (hc = 12 400 eV·Å)
Doğru cevap: B
Eşik dalga boyunda foton enerjisi bağlanma enerjisine eşittir: λ₀ = hc / W = 12 400 / 3,1 = 4000 Å. Daha uzun dalga boylu ışık bu metalden elektron sökemez.
-
Soru 12
Bağlanma enerjisi 2 eV olan bir metal, dalga boyu 2480 Å olan ışıkla aydınlatılıyor. Sökülen elektronları durdurmak için devreye ters gerilim uygulanıyor.
Elektronların hepsini durdurmak için gereken en küçük gerilim kaç volttur? (hc = 12 400 eV·Å)
Doğru cevap: A
Foton enerjisi 12 400 / 2480 = 5 eV'tur. En büyük kinetik enerji 5 − 2 = 3 eV olur. eVs = E(k,max) olduğundan durdurma gerilimi 3 V'tur. 5 V, bağlanma enerjisini çıkarmayı unutunca bulunur.
-
Soru 13
Fotoelektrik olayda, sökülen elektronların en büyük kinetik enerjisinin gelen ışığın frekansına bağlı grafiği bir doğrudur.
Bu doğrunun eğimi aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Doğru cevap: D
E(k,max) = hf − W denklemi y = mx + n biçimindedir; eğim h, yani Planck sabitidir. Doğrunun frekans eksenini kestiği nokta eşik frekansını verir.
-
Soru 14
Farklı iki metal için fotoelektrik olaydaki en büyük kinetik enerji–frekans grafikleri aynı eksen takımında çiziliyor.
Bu iki doğru için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: B
Eğim her metal için aynı olan Planck sabitidir; bu yüzden doğrular paraleldir. Bağlanma enerjileri farklı olduğundan eşik frekansları, yani doğruların frekans eksenini kestiği noktalar farklıdır.
-
Soru 15
Bir X ışını fotonu serbest bir elektrona çarpıp saçılıyor ve elektron bir miktar hız kazanıyor.
Saçılan foton için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Compton olayında foton enerjisinin bir kısmını elektrona aktarır. Enerjisi azalan fotonun frekansı küçülür, dalga boyu büyür. Fotonun boşluktaki hızı her durumda c'dir.
-
Soru 16
Compton saçılmasında foton-elektron sistemi için şu nicelikler veriliyor:
- I. Toplam enerji
- II. Toplam momentum
- III. Fotonun frekansı
Bu niceliklerden hangileri saçılmadan önce ve sonra aynı kalır?
Doğru cevap: A
Compton olayı, foton ile elektron arasında bir çarpışma gibi incelenir; toplam enerji ve toplam momentum korunur. Fotonun frekansı ise enerjisinin bir kısmını elektrona verdiği için azalır.
-
Soru 17
Kütlesi m, hızı v olan bir parçacığın de Broglie dalga boyu λ'dır.
Kütlesi 2m, hızı 3v olan bir parçacığın de Broglie dalga boyu kaç λ'dır?
Doğru cevap: C
λ = h / (mv) olduğundan dalga boyu momentumla ters orantılıdır. Momentum 2 · 3 = 6 katına çıkınca dalga boyu λ6 olur.
-
Soru 18
Kütlesi 3,3 · 10−27 kg olan bir parçacık 2 · 103 m/s hızla hareket ediyor.
Parçacığın de Broglie dalga boyu kaç metredir? (h = 6,6 · 10−34 J·s)
Doğru cevap: D
Momentum p = mv = 3,3 · 10−27 · 2 · 103 = 6,6 · 10−24 kg·m/s. λ = h / p = 6,6 · 10−34 / 6,6 · 10−24 = 10−10 m.
-
Soru 19
Davisson ve Germer, bir nikel kristaline gönderdikleri elektron demetinin, X ışınlarında olduğu gibi belirli doğrultularda yoğunlaşan bir kırınım deseni oluşturduğunu gözlemlemiştir.
Bu deney aşağıdakilerden hangisini destekler?
Doğru cevap: E
Kırınım bir dalga davranışıdır. Elektronların kırınım deseni oluşturması, de Broglie'nin hareketli parçacıkların dalga özelliği taşıdığı hipotezini deneysel olarak doğrulamıştır.
-
Soru 20
Bağlanma enerjisi 2 eV olan bir metale dalga boyu λ olan ışık düşürüldüğünde sökülen elektronların en büyük kinetik enerjisi 1 eV oluyor.
Aynı metale dalga boyu λ2 olan ışık düşürülürse sökülen elektronların en büyük kinetik enerjisi kaç eV olur?
Doğru cevap: C
İlk durumda foton enerjisi 2 + 1 = 3 eV'tur. Dalga boyu yarıya inince foton enerjisi iki katına çıkar: 6 eV. En büyük kinetik enerji 6 − 2 = 4 eV olur. Kinetik enerjiyi doğrudan iki katına çıkarmak (2 eV) yanlıştır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.