12. Sınıf Fizik Atom Fiziği ve Radyoaktivite Testi 1
- Atom Fiziği ve Radyoaktivite
- 20 soru
- 30 dakika
Rutherford ve Bohr atom modelleri, hidrojenin enerji düzeyleri, uyarılma ve ışıma, radyoaktif bozunumlar, yarı ömür, fisyon ve füzyon üzerine 20 soru. Hidrojen atomu için En = −13,6 / n² eV ve yarı ömür hesabında kalan miktar = ilk miktar · (1/2)t/T bağıntılarını kullan.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Hidrojen atomunda n. enerji düzeyinin enerjisi En = −13,6 / n² eV'tir. Elektron n = 3 düzeyinden n = 2 düzeyine geçtiğinde yayımlanan fotonun enerjisi yaklaşık kaç eV'tir?
Doğru cevap: B
Foton enerjisi iki düzey arasındaki farka eşittir: E3 − E2 = −1,51 − (−3,40) ≈ 1,89 eV. 12,09 eV, n = 3'ten temel hâle geçişin enerjisidir.
-
Soru 2
Hidrojen atomunda n. enerji düzeyinin enerjisi En = −13,6 / n² eV'tir. n = 2 düzeyindeki bir elektronu atomdan koparmak için en az kaç eV enerji gerekir?
Doğru cevap: E
Elektronu koparmak, onu n = 2'deki −3,40 eV enerjiden 0 eV'a çıkarmak demektir; bunun için 13,6 / 4 = 3,40 eV gerekir.
-
Soru 3
Bohr modeline göre hidrojen atomunda n = 3 yörüngesinin yarıçapı, n = 1 yörüngesinin yarıçapının kaç katıdır?
Doğru cevap: D
Bohr modelinde yörünge yarıçapı n² ile orantılıdır: r3 / r1 = 3² / 1² = 9.
-
Soru 4
Hidrojen atomları n = 4 enerji düzeyine uyarılmıştır. Elektronlar temel hâle dönerken en fazla kaç farklı dalga boyunda ışıma yapılabilir?
Doğru cevap: E
4 düzey arasında olası geçiş sayısı n(n − 1) / 2 = 4 · 3 / 2 = 6'dır: 4→3, 4→2, 4→1, 3→2, 3→1, 2→1.
-
Soru 5
Temel hâldeki hidrojen atomlarına bir deneyde 12,5 eV kinetik enerjili elektronlar, başka bir deneyde ise 12,5 eV enerjili fotonlar gönderiliyor. Hidrojenin uyarılma enerjileri 10,2 eV (n = 2), 12,09 eV (n = 3) ve 12,75 eV'tir (n = 4).
I. Elektronlar atomu n = 2 düzeyine uyarabilir.
II. Elektronlar atomu n = 3 düzeyine uyarabilir.
III. Fotonlar atomu n = 3 düzeyine uyarabilir.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Çarpışan elektron enerjisinin bir kısmını verip kalanıyla yoluna devam edebilir; 12,5 eV, 10,2 ve 12,09 eV'luk uyarmalara yeter. Foton ise ya tamamen soğurulur ya hiç soğurulmaz; 12,5 eV hiçbir uyarılma enerjisine eşit olmadığından soğurulmaz.
-
Soru 6
Hidrojen atomunun spektrumunda görünür bölgedeki çizgileri de içeren seri, elektronun hangi enerji düzeyine inişleriyle oluşur?
Doğru cevap: B
n = 2'ye inişlerde yayımlanan fotonların ilk birkaçı (örneğin 3→2 geçişindeki 1,89 eV'luk kırmızı ışık) görünür bölgeye düşer; bu Balmer serisidir. Lyman serisi morötesinde, Paschen kızılötesindedir.
-
Soru 7
Rutherford'un deneyinde ince altın levhaya gönderilen alfa parçacıklarının büyük çoğunluğu levhadan sapmadan geçmiştir. Bu gözlemden çıkarılan sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Parçacıkların çoğu engelle karşılaşmadan geçtiğine göre atomun büyük kısmı boştur. Az sayıda parçacığın büyük açılarla sapması ise küçük, pozitif yüklü ve yoğun bir çekirdeği gösterir.
-
Soru 8
Bohr atom modeli aşağıdakilerden hangisinin enerji düzeylerini açıklamakta yetersiz kalır?
Doğru cevap: D
Bohr modeli yalnız tek elektronlu atom ve iyonlarda başarılıdır. Nötr helyumun iki elektronu vardır; elektronlar arasındaki etkileşimi model hesaba katamaz.
-
Soru 9
23892U çekirdeği önce bir alfa, ardından iki beta eksi (β−) bozunması yapıyor. Oluşan çekirdeğin atom numarası (Z) ve kütle numarası (A) hangisidir?
Doğru cevap: C
Alfa bozunmasında Z 2, A 4 azalır: Z = 90, A = 234. Her β− bozunmasında Z 1 artar, A değişmez: Z = 92, A = 234. Sonuç uranyumun bir izotopudur.
-
Soru 10
Bir çekirdek beta eksi (β−) bozunması yaptığında atom numarası ve kütle numarası nasıl değişir?
Doğru cevap: E
β− bozunmasında çekirdekteki bir nötron protona dönüşür ve bir elektron ile antinötrino yayımlanır. Proton sayısı 1 artar, toplam nükleon sayısı aynı kalır.
-
Soru 11
Radyoaktif ışımalarla ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Beta parçacıkları üç ışıma arasında en giricisidir.
II. Alfa parçacıklarının iyonlaştırma etkisi en fazladır.
III. Gama ışınları elektrik alanında sapmaz.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
Giricilik alfadan gamaya doğru artar; en girici olan gamadır, I yanlıştır. Alfa büyük kütle ve yükü nedeniyle en çok iyonlaştırır; gama yüksüz olduğundan elektrik ve manyetik alanda sapmaz.
-
Soru 12
Uyarılmış bir çekirdek gama ışıması yaptığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Doğru cevap: A
Gama ışını yüksüz ve kütlesiz bir fotondur. Çekirdek fazla enerjisini bu fotonla verir; proton ve nötron sayıları değişmez, yalnız çekirdeğin enerjisi düşer.
-
Soru 13
Yarı ömrü 5 gün olan radyoaktif bir maddeden 80 g alınıyor. 20 gün sonra bu maddeden bozunmadan kaç gram kalır?
Doğru cevap: B
20 gün 20 / 5 = 4 yarı ömürdür. Kalan miktar 80 · (1/2)⁴ = 80 / 16 = 5 g olur.
-
Soru 14
Radyoaktif bir örneğin aktifliği 24 saatte 1600 bozunma/s değerinden 100 bozunma/s değerine düşüyor. Bu maddenin yarı ömrü kaç saattir?
Doğru cevap: C
1600 / 100 = 16 = 2⁴ olduğundan 24 saatte 4 yarı ömür geçmiştir. Yarı ömür 24 / 4 = 6 saattir.
-
Soru 15
Radyoaktif bir örnekte 3 yarı ömür geçtiğinde başlangıçtaki çekirdeklerin yüzde kaçı bozunmuş olur?
Doğru cevap: D
3 yarı ömür sonunda kalan oran (1/2)³ = 1/8 = %12,5'tir. Bozunan oran 100 − 12,5 = %87,5 olur; %12,5 kalan kısmı gösterir.
-
Soru 16
X maddesinin yarı ömrü 2 saat, Y maddesinin yarı ömrü 4 saattir. Başlangıçta ikisinden de eşit kütlede alınıyor. 8 saat sonra bozunmadan kalan X kütlesinin, kalan Y kütlesine oranı kaçtır?
Doğru cevap: B
8 saatte X için 4, Y için 2 yarı ömür geçer. Kalan oranlar 1/16 ve 1/4'tür; (1/16) / (1/4) = 1/4.
-
Soru 17
Fisyon ve füzyon tepkimeleriyle ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Fisyonda ağır bir çekirdek daha hafif çekirdeklere bölünür.
II. Güneş'in enerjisi fisyon tepkimelerinden kaynaklanır.
III. İki tepkimede de bir miktar kütle enerjiye dönüşür.Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Güneş'te hidrojen çekirdekleri birleşerek helyum oluşturur; bu füzyondur, II yanlıştır. Her iki tepkimede ürünlerin toplam kütlesi tepkimeye girenlerden azdır ve kütle farkı E = mc² ile enerji olarak açığa çıkar.
-
Soru 18
Aşağıdaki çekirdek çiftlerinden hangisi birbirinin izotopudur?
Doğru cevap: A
İzotoplar aynı proton sayısına, farklı nötron sayısına sahiptir; iki karbon çekirdeğinde de Z = 6'dır. Kütle numarası aynı olan çiftler izobar, nötron sayısı aynı olanlar (C-13 ve N-14 gibi) izotondur.
-
Soru 19
23592U + 10n → 14156Ba + 9236Kr + x 10n
Bu fisyon tepkimesinde x kaçtır?
Doğru cevap: C
Kütle numaraları korunur: 235 + 1 = 141 + 92 + x, buradan x = 3. Atom numaraları da tutarlıdır: 92 = 56 + 36.
-
Soru 20
23290Th çekirdeği bir dizi alfa ve beta eksi (β−) bozunmasıyla kararlı 20882Pb çekirdeğine dönüşüyor. Bu dönüşümde kaç alfa ve kaç β− bozunması gerçekleşir?
Doğru cevap: A
Kütle numarasını yalnız alfa değiştirir: (232 − 208) / 4 = 6 alfa. Bu 6 alfa Z'yi 12 azaltıp 78'e indirir; 82'ye çıkmak için 4 β− gerekir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.