11. Sınıf Fizik Elektrik Alan ve Potansiyel Testi 1
- Elektrik Alan ve Potansiyel
- 20 soru
- 30 dakika
Coulomb yasası, noktasal yükün elektrik alanı ve potansiyeli, elektriksel potansiyel enerji, paralel levhalar arasındaki düzgün alan ve sığaçlar bu testte. Tüm sorularda k = 9·109 N·m²/C², g = 10 m/s² al. İpucu: elektrik alan vektördür ve yönleri toplanır, potansiyel skalerdir ve işaretleriyle toplanır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Havada aralarında 30 cm uzaklık bulunan q1 = +2 μC ve q2 = +3 μC yükleri birbirini itmektedir. Yüklerin birbirine uyguladığı elektriksel kuvvetin büyüklüğü kaç N'dir?
Doğru cevap: A
F = k·q1·q2/d² = 9·109·2·10-6·3·10-6/0,09 = 0,6 N. Uzaklığı metreye çevirmeden ya da karesini almadan işlem yapmak yanlış sonuç verir.
-
Soru 2
İki noktasal yük arasındaki elektriksel kuvvet 12 N'dir. Yüklerden biri 3 katına çıkarılıp aradaki uzaklık 2 katına çıkarılıyor. Yeni kuvvet kaç N olur?
Doğru cevap: E
F, yüklerin çarpımıyla doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılıdır: F' = 12·3/2² = 9 N. Yükteki artışı unutup yalnız uzaklığı hesaba katmak 3 N verir.
-
Soru 3
+4 nC'luk noktasal bir yükten 20 cm uzaklıktaki bir noktada elektrik alanın büyüklüğü kaç N/C'dur?
Doğru cevap: A
E = k·q/d² = 9·109·4·10-9/0,04 = 900 N/C. Uzaklığın karesi 0,04 m²'dir; 0,02 alınırsa 1800 N/C gibi hatalı sonuç çıkar.
-
Soru 4
Aralarında 60 cm uzaklık bulunan +1 μC ve -1 μC'luk iki noktasal yük vardır. Yükleri birleştiren doğrunun orta noktasındaki elektrik alanın büyüklüğü kaç N/C'dur?
Doğru cevap: D
Her yükün orta noktaya uzaklığı 0,3 m'dir: E1 = E2 = 9·109·10-6/0,09 = 105 N/C. Pozitif yükün alanı ondan uzağa, negatif yükün alanı ona doğrudur; ikisi de aynı yönü gösterir ve toplam 2·105 N/C olur. Zıt yönlü sanılırsa 0 bulunur.
-
Soru 5
Bir doğru üzerinde x = 0 noktasında +q, x = 3 m noktasında +4q noktasal yükü bulunmaktadır. Bileşke elektrik alanın sıfır olduğu nokta x = kaç m'dedir?
Doğru cevap: C
Yükler aynı işaretli olduğu için alan, ikisinin arasında ve küçük yüke yakın bir noktada sıfırlanır: k·q/x² = k·4q/(3 - x)² ⇒ 3 - x = 2x ⇒ x = 1 m. x = 2 m büyük yüke yakın noktadır ve alanlar eşit olmaz.
-
Soru 6
+2 μC'luk noktasal bir yükten 30 cm uzaklıktaki noktada elektriksel potansiyel kaç volttur?
Doğru cevap: B
V = k·q/d = 9·109·2·10-6/0,3 = 6·104 V. Potansiyelde uzaklığın karesi değil kendisi kullanılır; kare alınırsa 2·105 V bulunur.
-
Soru 7
Bir P noktası, +3 μC'luk yükten 30 cm, -2 μC'luk yükten 20 cm uzaklıktadır. Bu iki yükün P noktasında oluşturduğu toplam elektriksel potansiyel kaç volttur?
Doğru cevap: B
V = k(q1/d1 + q2/d2) = 9·109(3·10-6/0,3 - 2·10-6/0,2) = 9·109(10-5 - 10-5) = 0. Potansiyel skalerdir; işaretleri yok sayıp toplamak 1,8·105 V verir.
-
Soru 8
+2 μC'luk bir yük, potansiyeli 200 V olan A noktasından potansiyeli 500 V olan B noktasına sabit hızla taşınıyor. Bu taşıma için dış kuvvetin yaptığı iş kaç joule'dür?
Doğru cevap: D
W = q(VB - VA) = 2·10-6·300 = 6·10-4 J. Yalnız A'nın potansiyelini kullanmak 4·10-4 J, yalnız B'ninkini kullanmak 1·10-3 J verir.
-
Soru 9
Aralarında 20 cm uzaklık bulunan +2 μC ve -3 μC'luk iki noktasal yük sisteminin elektriksel potansiyel enerjisi kaç joule'dür?
Doğru cevap: A
Ep = k·q1·q2/d = 9·109·(2·10-6)·(-3·10-6)/0,2 = -0,27 J. Zıt işaretli yükler birbirini çektiği için enerji negatiftir; işareti atlamak 0,27 J verir.
-
Soru 10
Aralarında 4 cm uzaklık bulunan paralel iki iletken levha 120 V'luk bir üretece bağlanmıştır. Levhalar arasındaki düzgün elektrik alanın büyüklüğü kaç V/m'dir?
Doğru cevap: E
E = V/d = 120/0,04 = 3000 V/m. Uzaklık metreye çevrilmeden bölünürse 30 V/m bulunur.
-
Soru 11
Aralarında 10 cm uzaklık bulunan paralel levhalar arasındaki potansiyel farkı 200 V'tur. Levhalar arasına konan +5 μC'luk yüke etki eden elektriksel kuvvet kaç N'dir?
Doğru cevap: C
E = V/d = 200/0,1 = 2000 V/m; F = q·E = 5·10-6·2000 = 10-2 N. Düzgün alanda kuvvet levhalar arasındaki her noktada aynıdır.
-
Soru 12
Kütlesi 1·10-4 kg, yükü +2 μC olan bir parçacık durgun hâlden 100 V'luk potansiyel farkı altında hızlandırılıyor. Yer çekimi ihmal ediliyor. Parçacığın kazandığı hız kaç m/s'dir?
Doğru cevap: B
Kazanılan kinetik enerji q·V = 2·10-6·100 = 2·10-4 J. ½·m·v² = 2·10-4 ⇒ v² = 4 ⇒ v = 2 m/s. Kökü almayı unutmak 4 m/s verir.
-
Soru 13
Elektrik alan ve potansiyelle ilgili şu ifadeler veriliyor:
I. Elektrik alan çizgileri potansiyelin azaldığı yönü gösterir.
II. Bir yük eş potansiyel yüzey üzerinde taşınırken elektriksel kuvvetin yaptığı iş sıfırdır.
III. Negatif bir yük elektrik alan yönünde taşınırsa elektriksel potansiyel enerjisi azalır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: D
Alan yönünde potansiyel azalır (I doğru). Eş potansiyel yüzeyde ΔV = 0 olduğundan iş sıfırdır (II doğru). Negatif yük alan yönünde giderse V azalır ama Ep = q·V negatif q ile artar; III yanlıştır.
-
Soru 14
Sığası 4 μF olan bir sığaç 12 V'luk üretece bağlanarak tamamen yükleniyor. Sığaçta depolanan yük kaç μC'dur?
Doğru cevap: D
Q = C·V = 4 μF·12 V = 48 μC. 288 değeri ½·C·V² ile bulunan enerjidir (μJ), yük değildir.
-
Soru 15
Paralel levhalı bir sığaç bir üretece bağlıyken levhaların yüzey alanı 2 katına çıkarılıp levhalar arası uzaklık yarıya indiriliyor. Üreteç bağlı kaldığına göre sığacın yükü ilk yükünün kaç katı olur?
Doğru cevap: E
C = ε·A/d olduğundan A'nın 2 katına, d'nin yarıya inmesi C'yi 4 katına çıkarır. Üreteç bağlı kaldığı için V sabittir ve Q = C·V de 4 katına çıkar.
-
Soru 16
Sığaları 3 μF ve 6 μF olan iki sığaç seri bağlanıyor, bu ikiliye 4 μF'lık üçüncü bir sığaç paralel bağlanıyor. Sistemin eş değer sığası kaç μF'tır?
Doğru cevap: C
Seri kısım: 1/C = 1/3 + 1/6 = 1/2 ⇒ C = 2 μF. Paralel bağlı 4 μF ile toplam 2 + 4 = 6 μF olur. Hepsini paralel saymak 13 μF verir.
-
Soru 17
Büyüklüğü 200 V/m olan düzgün elektrik alanda A ve B noktaları alan çizgisi üzerinde, B alan yönünde A'dan 30 cm ileridedir. C noktası ise B'den alana dik doğrultuda 40 cm uzaktadır. A ile C arasındaki potansiyel farkı (VA - VC) kaç volttur?
Doğru cevap: B
Alana dik yer değiştirmede potansiyel değişmez, VC = VB. VA - VB = E·d = 200·0,3 = 60 V. A ile C arasındaki 50 cm'lik doğrudan uzaklığı kullanmak 100 V gibi yanlış sonuç verir.
-
Soru 18
Yarıçapı 10 cm olan iletken bir küreye +1 nC yük verilmiştir. Kürenin merkezinden 5 cm uzaklıktaki bir noktada elektrik alan (E) ve potansiyel (V) aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
İletken kürede yük yüzeyde toplanır; içerde alan sıfırdır. İçerideki her noktanın potansiyeli yüzeyinkine eşittir: V = k·q/R = 9·109·10-9/0,1 = 90 V.
-
Soru 19
Durgun hâldeki bir elektron 500 V'luk potansiyel farkı altında hızlandırılıyor. Elektronun kazandığı kinetik enerji kaç joule'dür? (e = 1,6·10-19 C)
Doğru cevap: C
Ek = e·V = 1,6·10-19·500 = 8·10-17 J (500 eV). Yükü potansiyele bölmek 3,2·10-22 gibi anlamsız sonuç verir.
-
Soru 20
Yatay, paralel iki levha arasında üst levha pozitif, alt levha negatif yüklüdür; levhalar arası uzaklık 2 cm, potansiyel farkı 400 V'tur. Kütlesi 4·10-6 kg olan yüklü bir damla levhalar arasında askıda (dengede) durmaktadır (g = 10 m/s2). Damlanın yükü ve işareti aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
E = 400/0,02 = 2·104 V/m, yönü aşağı (pozitiften negatife). Denge: q·E = m·g ⇒ q = 4·10-5/2·104 = 2·10-9 C. Elektriksel kuvvet yukarı olmalı, alan aşağı olduğu için yük negatiftir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.