"Günde kaç soru" sorusunun tek bir doğru cevabı yok ama işe yarayan bir çerçeve var: Okul günlerinde derslere dağıtılmış 40–80 soru, hafta sonunda toplam 100–150 soru ve bir deneme. Bu sayılar bir araştırma bulgusu değil; Haziran'a kadar bozulmadan sürdürülebilecek bir öneri. Asıl ölçü sayı değil, çözdüğün her yanlışın nedenini bulup bulmadığın.
Dönemin ilk haftaları geride kaldı, sınava aylar var. Bu süre hem rahatlatıcı hem aldatıcı: Düzen kurmak için yeterli, "sonra başlarım" demek için kısa. Plan sınavın yapısından çıkar, o yüzden önce oraya bakalım.
LGS'de kaç soru var, hangi dersten kaç soru çıkıyor?
LGS'de toplam 90 soru var ve sınav iki oturumda yapılıyor. Sözel oturumda 50 soru için 75 dakika veriliyor: Türkçe 20, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 10, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10, İngilizce 10. Sayısal oturumda 40 soru için 80 dakika var: Matematik 20, Fen Bilimleri 20. Her sorunun dört şıkkı var; üç yanlış bir doğruyu götürüyor, boş bırakılan soru puan götürmüyor. Sınav Haziran'da yapılıyor.
| Ders | Soru | Oturum |
|---|---|---|
| Türkçe | 20 | Sözel, 75 dk |
| T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | Sözel, 75 dk |
| Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | Sözel, 75 dk |
| İngilizce | 10 | Sözel, 75 dk |
| Matematik | 20 | Sayısal, 80 dk |
| Fen Bilimleri | 20 | Sayısal, 80 dk |
Süreye dikkat et: Sözelde soru başına ortalama bir buçuk dakika, sayısalda iki dakika düşüyor. Sayısal oturumda daha az soruya daha çok süre verilmesi tesadüf değil; matematik ve fen sorularının çoğu okuyup düşünmeyi, bazen birkaç adımlı işlem yapmayı gerektiriyor. Bu dağılım, hangi derse ne kadar zaman ayıracağının ilk ipucu.
LGS'de hangi derse ağırlık vermeli?
Türkçe, matematik ve fene. Üç nedenle: Bu üç dersin soru sayısı en yüksek (toplam 60 soru), puanlamada katsayıları diğer derslerden yüksek ve soruları en uzun sürede çözülüyor. Aynı yanlış, Türkçe'de İngilizce'dekinden daha pahalı. Haftalık çalışma süresinin yarıdan fazlasının bu üçüne gitmesi mantıklı. Türkçe'nin bir de görünmeyen payı var: Uzun metinli fen ve matematik soruları da bir bakıma okuma sorusu; paragrafta hızlanan öğrenci sayısal oturumda da süre kazanır.
Ama ağırlık vermek ile diğerlerini bırakmak aynı şey değil. İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve İngilizce toplam 30 soru; konuları görece sınırlı, düzenli tekrarla kısa sürede oturuyor. Bu üç derste kaçırdığın her soruyu zor bir matematik sorusuyla geri almak zorunda kalırsın. Her birine haftada bir-iki kısa blok ayırmak, Mayıs'ta üç dersi birden toparlamaya çalışmaktan çok daha ucuz.
Kendi dengen de var. Paragrafta zorlanıyorsan ya da matematikte temel işlemde hata yapıyorsan ağırlık oraya kayar. Ağırlığı belirleyen şey sınavın yapısı artı senin yanlış haritan; haritayı da deneme ve konu testleri çizer.
Günde kaç soru çözülmeli?
Okul olan günlerde 40–80, hafta sonunda toplam 100–150 soru artı bir deneme; bunu kesin bir reçete değil, sürdürülebilir bir çerçeve olarak düşün. Alt sınır günü boş geçirmemek için, üst sınır yanlışları incelemeye vakit kalsın diye. 80 soru çözüp hiçbir yanlışına bakmayan öğrenci, 40 soru çözüp her yanlışının nedenini yazan öğrenciden daha az ilerler. Soru çözmenin ne zaman öğrettiğini, ne zaman yalnızca sayı ürettiğini test çözmenin faydaları yazısında bulabilirsin.
Sayıyı derslere dağıt. Okul gününde örneğin 15 Türkçe, 15 matematik, 10 fen ve o günün tekrar dersinden 10 soru. Hepsini tek derse yığmak, başka bir dersi haftalarca görmemek demek; o ders sınavda seni beklemeye devam eder.
Başlangıcı düşük tut. İlk iki hafta günde 40'ı aşma, düzen oturunca artır. Bir günde 120 soru çözüp üç gün masaya oturmamak, her gün 50 soru çözmekten daha az öğretir; hafıza yığını değil, aralıklı tekrarı sever.
Bir de dürüst bir ölçü koy. Hafta sonunda "kaç soru çözdüm" yerine "kaç yanlışımın nedenini biliyorum" diye sor. Yanlış, okuma hatasından mı, bilgi eksiğinden mi, işlem hatasından mı, süreden mi geldi? Bu dört neden dört ayrı çözüm ister ve hangisi olduğunu ancak yanlışa bakınca anlarsın.
Yeni nesil LGS sorularına nasıl çalışılır?
Her gün okuyarak. LGS soruları çoğu zaman bir durum anlatır, bir tablo ya da grafik verir, bazen iki paragraflık metnin sonunda tek bir şey sorar. Konuyu bilmek yetmez; metni hızlı ve doğru okumak, tablodan gereken sayıyı seçip gereksizi atlamak gerekir. Bu beceri konu anlatımı dinleyerek değil, okuyarak gelişir.
Pratik kural: Her gün en az bir sayfa ders dışı metin oku; kitap, dergi, haber fark etmez. Türkçe paragraf sorularında önce soru kökünü, sonra metni oku; ne aradığını bilerek okumak süreyi kısaltır. Matematik ve fen sorularında metni bir kez okuyup verilenleri kenara kısa not al; soruyu ikinci kez baştan okumak, en çok süre yiyen alışkanlıklardan biri. Grafik ve tablo için ayrı kaynak gerekmez; fen kitabındaki her tabloyu "buradan hangi soru çıkar" diye okumak yeter.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, uzun soruyla ilk kez Haziran'da karşılaşmamak. Konu testlerindeki kısa, bilgiyi doğrudan soran sorular konuyu öğrenmek için iyi. Ama her hafta bir miktar uzun, durum anlatan soru da çözülmeli; yoksa konuyu bildiğin halde metnin içinde kaybolursun.
Haftalık çalışma düzeni nasıl kurulur?
Her gün aynı saatte oturarak ve her derse haftada en az iki kez dokunarak. Günün kaç saat olduğu, dilimin sabit olmasından daha az önemli. Aşağıdaki tablo birinci dönem için bir örnek:
| Gün | Dersler | Soru |
|---|---|---|
| Pazartesi | Matematik, Türkçe, İnkılap Tarihi | 40–60 |
| Salı | Fen, Türkçe, İngilizce | 40–60 |
| Çarşamba | Matematik, Fen, Din Kültürü | 40–60 |
| Perşembe | Türkçe, Matematik, İnkılap Tarihi | 40–60 |
| Cuma | Haftanın yanlışları, hafif tekrar | 30–40 |
| Cumartesi | Deneme (tek oturum) ve analizi | 40–50 + deneme |
| Pazar | Eksik konular, yanlış defteri | 60–100 |
Dersleri okul programına ve zayıf olduğun yerlere göre kaydır; iki kural değişmesin. Türkçe ve matematik haftada en az üç gün görünsün, hiçbir ders bir haftadan uzun boş kalmasın. Dilimin içindeki sıra da önemli: Matematik ve Türkçe'yi başa, dikkat tazeyken; ezber ağırlıklı İnkılap Tarihi ve Din Kültürü'nü sona koy. Cuma akşamını bilerek hafif tuttum: Haftanın yanlışlarına dönmek, yeni soru çözmekten çok öğretir ve hafta sonuna yorgun girmeyi önler.
Dönemin başında deneme olarak tek oturum yeter: Bir hafta sözel, bir hafta sayısal. Dönem ilerledikçe iki oturumu aynı güne, sınavdaki sıra ve sürelerle koyarsın.
Deneme kaç günde bir çözülmeli ve nasıl analiz edilir?
Şimdilik her hafta tek oturum ya da iki haftada bir tam deneme; ikinci dönemde haftada bir tam deneme; son altı haftada haftada bir-iki. Konuların çoğu daha işlenmemişken her hafta tam deneme çözmek, bilmediğin konulardan yanlış toplayıp moral bozmaktan başka işe yaramaz. Sıklık değil, her denemeyi sonuna kadar analiz etmek fark yaratır.
Analiz üç soruyla yapılır: Bu soruyu neden yanlış yaptım? Bunu neden boş bıraktım? Doğrularımın arasında tahminle çıkan var mı? Üçüncüsü en çok atlanan soru; tahminle gelen doğru sınavda tekrarlanmaz. Yanlışları dört kümeye ayır: bilgi eksiği, okuma hatası, işlem hatası, süre. Bilgi eksiği konuya dönmek, okuma hatası altını çizerek daha yavaş okumak, işlem hatası ara işlemleri yazmak, süre sorunu soru sırasını değiştirmek ister. Deneme sonucunu ders ders nasıl okuyacağını deneme sınavı analizi yazısı adım adım anlatıyor.
Yanlış defteri bu analizin kalıcı hali. Her yanlış için dört satır: sorunun kısa özeti, hata türü, doğru çözümün kritik adımı, bir hafta sonrası için tekrar tarihi. Tekrar günü soruyu çözüme bakmadan yeniden çöz. Defter kalınlaştıkça aynı hatanın tekrar ettiğini görürsün; o tekrar, hangi konuya dönmen gerektiğini en net gösteren işaret.
Konu testi ve denemeyi aynı yerden çözmek istersen 8. sınıf testleri sayfasında 35 test var; dördü LGS denemesi, iki sözel ve iki sayısal oturum olarak hazırlanmış. Kalanı Türkçe'de fiilimsilerden matematikte üslü ifadelere, fende mevsimler ve iklime kadar konu testleri. Test bitince net ve her sorunun çözümü görünüyor; çözümü, kendi cevabını neden seçtiğini düşündükten sonra oku.
LGS'de boş bırakmak mı yanlış yapmak mı daha iyi?
Hiçbir şıkkı eleyemiyorsan boş bırak; en az bir şıkkı kesin eleyebiliyorsan işaretle. Hesap basit. Üç yanlış bir doğruyu götürüyor. Dört şıklı soruda tamamen rastgele işaretlersen dört sorudan ortalama biri doğru, üçü yanlış çıkar; üç yanlış bir doğruyu siler, elinde sıfır kalır. Kör tahmin ortalamada ne kazandırır ne kaybettirir, yalnızca zaman yer. Bir şık elediğin anda terazi lehine döner; iki şık elediğinde işaretlemek açıkça kârlı. Denemede tahminle işaretlediğin soruların yanına küçük bir işaret koy; netin ne kadarının şansa dayandığını görürsün.
Bu kuralın sınavdaki karşılığı süre yönetimi. Takıldığın soruya ikinci dakikayı harcamak yerine işaretleyip geç, oturumun sonunda dön. Süreyi bölmenin ve soru seçmenin inceliklerini sınavda zaman yönetimi yazısında bulabilirsin.
Süreyi bilmek yetmez, prova etmek gerekir. İkinci dönemden itibaren ayda en az bir denemeyi tam sınav koşulunda çöz: sabah saatinde, sözel oturum 75 dakika, kısa ara, sayısal oturum 80 dakika; telefon başka odada, süre bitince kalem masada. Kaç dakika kala paniklediğini, hangi dersin fazla süre yediğini ancak bu provada görürsün. Haziran'a sürpriz bırakma.
Sınav kaygısıyla nasıl başa çıkılır, veli ne yapmalı?
Kaygının ilacı belirsizliği azaltmak. Sekiz ay boyunca "yetişecek mi" diye sormak kaygıyı büyütür; haftalık tabloya bakıp "bu hafta şu üç konuyu kapattım" demek küçültür. Düzenli deneme de bu yüzden işe yarar: Format tanıdıklaştıkça korkutuculuğu azalır. Kaygı masaya oturmayı engelliyor, uykuyu bozuyor ya da denemede bildiğin soruları yapamamana yol açıyorsa sınav kaygısı yazısındaki yöntemlere bak; sürüyorsa okulun rehberlik servisiyle konuşmak doğru adım.
Velilere kısa not: Soru sayısını değil düzeni takip et. "Bugün kaç soru çözdün" yerine "bugün hangi yanlışını anladın" diye sor. Deneme puanını tartışmak yerine yanlış defterine birlikte bak. Uyku saatine karış, soru sayısına karışma; gece geç saate kadar çözülen sorular sabah okulda uyuyan bir öğrenci üretir. Sınavı evin tek konusu yapma; çocuğun sınav dışında bir hayatı olduğunu hatırlatmak kaygıyı azaltan en ucuz yöntem.
Düzenin özü şu: Ağırlık Türkçe, matematik ve fende; diğer üç ders haftada birer kısa blokla sıcak tutulur. Okul günü 40–80, hafta sonu 100–150 soru ve bir deneme; hepsi yanlış defterine işlenerek. Deneme sayısı Haziran'a doğru artar, analiz hiç eksilmez. Bu düzeni dönemin başında kuran öğrenci Mayıs'ta yetişmeye çalışan değil, tekrar eden öğrenci olur.
Sık sorulan sorular
LGS'de boş bırakmak mı yanlış yapmak mı?
Üç yanlış bir doğruyu götürdüğü için kör tahmin ortalamada sıfır çıkar; boş bırakmak puan götürmez. Hiçbir şıkkı eleyemiyorsan boş bırak, bir ya da iki şıkkı kesin eleyebiliyorsan işaretle.
Deneme kaç günde bir çözülmeli?
Birinci dönemde her hafta tek oturum ya da iki haftada bir tam deneme yeterli. İkinci dönemde haftada bir tam denemeye çık, son haftalarda bir-iki. Sıklıktan çok her denemenin analiz edilmesi önemli.
Hangi derse ağırlık vermeli?
Türkçe, matematik ve fene; soru sayıları en yüksek, katsayıları diğer derslerden fazla. İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve İngilizce toplam 30 soruyla ihmal edilemeyecek bir pay; haftada birer kısa blokla düzenli tekrar yeter.