Yılın başından beri "ehliyet sınav puanı düştü" başlıkları dolaşıyor ve sürücü kursuna yeni kayıt olan adaylar haklı olarak kafa karışıklığı yaşıyor. Düşen bir puan var, ama otomobil ehliyeti için değil. Değişiklik, ticari araç sürücülerinin aldığı SRC belgesi sınavını ilgilendiriyor; B sınıfı ehliyetin e-sınavında 70 puan barajı aynen duruyor. Bu yazıda neyin değiştiğini, neyin değişmediğini ve B sınıfı adayının sınava nasıl hazırlanacağını ayırıyorum.
SRC sınavında ne değişti?
2026 başında Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle mesleki yeterlilik belgesi olan SRC için sınav geçme notu 100 üzerinden 70'ten 60'a indirildi. Aynı düzenlemeyle sınavın uygulamalı bölümü kaldırıldı; adaylar yalnızca teorik e-sınava giriyor. SRC, yük ve yolcu taşımacılığında ticari araç kullananlar ile motorlu kuryeler için zorunlu olduğundan değişiklik geniş bir kesimi ilgilendiriyor. Ama bu kesim, otomobil ehliyeti almak isteyenlerle aynı değil.
B sınıfı ehliyet sınavında ne değişmedi?
Her şey. Sürücü kursunu bitiren adayın girdiği teorik sınav MEB'in elektronik sınav merkezlerinde yapılıyor, 50 sorudan oluşuyor ve 45 dakika sürüyor. Geçmek için 70 puan, yani en az 35 doğru gerekiyor. Yanlış cevap doğruyu götürmüyor; puan doğrudan doğru sayısıyla hesaplanıyor. Soru dağılımı da aynı: Trafik ve Çevre Bilgisi 23, İlk Yardım 12, Motor ve Araç Tekniği 9, Trafik Adabı 6 soru. e-sınavlar 81 ilde randevu sistemiyle yapılıyor ve sonuç sınav bittiğinde ekranda görünüyor.
"Baraj 60'a düştü" diye rahat davranan B sınıfı adayı sınavda bunu pahalıya ödüyor; 34 doğru kalmak demek, sınavı bir sonraki randevuya bırakmak demek. Kaç yanlışla geçilebileceğinin ayrıntısı ehliyet sınavında kaç yanlış yapılabilir yazısında var.
Sınav sistemi gerçekten değişiyor mu?
Sürücü eğitimi ve sınav mevzuatında değişiklik hazırlığına dair haberler yıl boyunca çıktı; direksiyon sınavının parkur düzeninden eğitim sürelerine kadar farklı iddialar dolaşıyor. Bunların hiçbiri bugün itibarıyla yürürlükte değil. Yürürlükteki tek değişiklik SRC sınavına ait. Kursa kayıtlı bir adayın yapması gereken, söylentilere göre bekleyip sınavı ertelemek değil, mevcut kurallarla sınavı vermek; yeni bir kural gelirse Resmî Gazete'de yayımlanır ve kurslar adaylarını bilgilendirir.
En çok hangi derste kaybediliyor?
Adayların çoğu trafik işaretlerini ve kuralları bildiğini düşünüyor; sınavda düşüren bölüm genellikle ilk yardım ve motor bilgisi oluyor. İlk yardımın 12 sorusu toplam puanın neredeyse dörtte biri ve bu sorular ezberden çok uygulama mantığı istiyor: kanama hangi sırayla durdurulur, bilinci kapalı kişi nasıl yatırılır, temel yaşam desteğinde bası sayısı kaçtır. Motor sorularının çoğu ise gösterge ışıkları ve basit arıza belirtileri üzerine. Bu iki alana toplam 21 soru düştüğü için trafik bölümünü tam yapan aday bile bunları ihmal edince 70'in altına inebiliyor.
e-sınava kaç haftada hazırlanılır?
Kursun teorik dersleriyle birlikte iki üç hafta düzenli soru çözümü çoğu aday için yeterli oluyor. Mantık basit: konuyu okuyup geçmek yerine her gün 50 soruluk bir deneme çözmek ve yanlışların konusuna dönmek. Sınavın kendisi de bu biçimde olduğu için deneme çözmek, ekran düzenine ve süreye de alıştırıyor. Ehliyet sınavı testleri gerçek sınavın ders dağılımına göre hazırlandı; 50 soruluk deneme sınavları, sınav öncesi provanın en yakın karşılığı.
Son hafta için işe yarayan bir düzen: ilk üç gün ders ders tekrar, sonraki üç gün sadece karma deneme, sınavdan önceki gün ise hiç soru çözmeden yalnızca yanlış defterine bakmak. Sınav sabahı yeni soru çözmek genellikle güveni azaltıyor.
Görselli sorularda nelere dikkat edilmeli?
e-sınavın en çok puan kaybettiren soruları kavşak görselleri. Görselde birden fazla araç ve bazen bir trafik polisi ya da ışık bulunuyor; soru, geçiş sırasını istiyor. Bu sorularda ezberden çok sıralama kuralı işe yarıyor: önce polis, sonra ışık, sonra işaret levhası, en son genel kural. Kavşakta levha yoksa sağdan gelen araç önceliklidir; tramvay ve raylı sistem araçları çoğu durumda önce geçer. Bu birkaç kural öğrenildiğinde görselli soruların büyük kısmı aynı mantıkla çözülüyor; deneme testlerinde kavşak sorularını ayrı bir başlık olarak çalışmak bu yüzden kârlı.
Sınav günü nasıl geçiyor?
Randevu saatinden önce kimlikle e-sınav merkezine gidiliyor, bilgisayar başında kısa bir deneme ekranı gösteriliyor, sonra 45 dakikalık süre başlıyor. Soruların bir kısmı görselli; trafik işareti ve kavşak görselleri ekranda büyütülebiliyor. Ekranın sağ üstünde süre akıyor, soru atlayıp geri dönmek mümkün. Sınav bitince puan ekranda görünüyor ve geçen aday aynı gün direksiyon eğitimine devam edebiliyor. Kalan aday ise kursun belirlediği sonraki randevuya giriyor; sınav hakkı birden fazla, ama her başarısız deneme zaman ve ücret demek.
Ehliyet almak için en kolay bölüm teorik sınav olmalı, çünkü tamamen hazırlanabilir bir sınav. Direksiyon sınavında hava, trafik ve heyecan devreye girer; e-sınavda ise yalnızca bilgi var ve bilgi iki haftada tamamlanıyor.