İktisat Piyasa Türleri Testi: Tam Rekabet, Tekel ve Oligopol
- Piyasa Türleri
- 15 soru
- 22 dakika
Piyasa yapısını belirleyen üç şey firma sayısı, ürünün benzerliği ve piyasaya giriş serbestliğidir. Kâr maksimizasyonu sorularında önce uygun marjinal koşulu yazın.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Tam rekabet piyasasında tek bir firma için fiyat nasıl belirlenir?
Doğru cevap: D
Tam rekabette çok sayıda küçük alıcı ve satıcı vardır; hiçbirinin fiyatı etkileyecek gücü yoktur. Firma fiyat alıcıdır ve piyasa fiyatından istediği kadar satabilir.
-
Soru 2
Kâr maksimizasyonunu hedefleyen tam rekabetçi bir firma hangi koşulu sağlayan miktarda üretir?
Doğru cevap: C
Tam rekabette marjinal gelir fiyata eşittir; kâr, fiyatın marjinal maliyete eşit olduğu miktarda en yüksek olur. Genel kural MR = MC şeklindedir.
-
Soru 3
Tekelci bir firma kâr maksimizasyonu için hangi miktarı seçer ve fiyatı nasıl belirler?
Doğru cevap: B
Tekel de MR = MC kuralını uygular, ama MR talep eğrisinin altında kaldığı için fiyat marjinal maliyetin üzerine çıkar. Fiyat, o miktarda tüketicilerin ödemeye razı olduğu tutardır.
-
Soru 4
Bir tekelin talebi P = 100 − 2Q, marjinal maliyeti sabit 20 TL'dir (MR = 100 − 4Q). Kâr maksimizasyonu miktarı ve fiyatı nedir?
Doğru cevap: A
MR = MC için 100 − 4Q = 20, Q = 20 bulunur; fiyat talep denkleminden P = 100 − 40 = 60 olur. Q = 40 ve P = 20 sonucu, tam rekabetteki (P = MC) çözümdür.
-
Soru 5
Oligopol piyasanın ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Oligopolde az sayıda firma olduğu için birinin fiyat veya miktar kararı rakiplerin gelirini doğrudan etkiler. Bu karşılıklı bağımlılık, oyun kuramıyla incelenmesinin nedenidir.
-
Soru 6
Mahalledeki kuaförlerin, her birinin kendine özgü hizmet ve imajıyla çok sayıda müşteriye ulaştığı piyasa hangi türe en iyi örnektir?
Doğru cevap: D
Çok sayıda satıcı, farklılaştırılmış ürün ve görece serbest giriş-çıkış monopolcü rekabetin özellikleridir. Tam rekabette ürünler homojendir.
-
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bir piyasaya girişi zorlaştıran engel değildir?
Doğru cevap: D
Homojen ürün, girişi kolaylaştıran tam rekabet özelliğidir. Patent, yüksek sermaye ve kaynak kontrolü ise giriş engeli yaratır.
-
Soru 8
Elektrik iletim şebekesi gibi altyapı hizmetlerinde tek firmanın tüm piyasayı karşılaması neden daha düşük maliyetli olur?
Doğru cevap: B
Sabit maliyetin çok yüksek olduğu bu işlerde üretim arttıkça birim maliyet düşer; iki firma aynı şebekeyi kurarsa maliyet katlanır. Bu duruma doğal tekel denir.
-
Soru 9
Tam rekabet piyasasında uzun dönemde firmaların ekonomik kâr durumu nasıl olur?
Doğru cevap: C
Kâr varsa yeni firmalar girer, arz artar ve fiyat düşer; zarar varsa firmalar çıkar. Süreç ekonomik kâr sıfır olana kadar sürer.
-
Soru 10
Tam rekabetçi bir firmanın fiyatı, ortalama değişken maliyetinin altına düşmüştür. Kısa dönemde firma ne yapmalıdır?
Doğru cevap: A
P < AVC ise her birim satıldıkça değişken maliyet bile çıkmaz; üretmemek zararı yalnız sabit maliyetle sınırlar. Sabit maliyet üretim yapılsa da yapılmasa da ödenir.
-
Soru 11
Bir tekelin fiyat ayrımcılığı yapabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
Doğru cevap: D
Fiyat ayrımcılığı için firmanın piyasa gücü, alıcıları ayırabilmesi ve ucuza alanın pahalı grubuna satış yapmasının (arbitraj) engellenmesi gerekir. Öğrenci veya yaşlı indirimi buna örnektir.
-
Soru 12
Kırık talep eğrisi modeli oligopollerde neyi açıklamaya çalışır?
Doğru cevap: B
Modele göre rakipler fiyat indirimini izler ama artışı izlemez. Bu yüzden fiyat artırmak da düşürmek de firmaya zarar verir ve fiyat katı kalır.
-
Soru 13
Fiyat alıcı bir firmada fiyat 14 TL, marjinal maliyet MC = 2Q + 2 ise kâr maksimizasyonu miktarı kaçtır?
Doğru cevap: C
Tam rekabette P = MC kullanılır: 14 = 2Q + 2, Q = 6. Q = 7, sabit terimin hesaba katılmaması veya yanlış bölme sonucu çıkar.
-
Soru 14
Kartel nedir?
Doğru cevap: A
Kartelde firmalar tekel gibi davranıp ortak kâr elde etmeyi amaçlar. Çoğu ülkede rekabet hukukuna aykırıdır, ayrıca üyeler anlaşmayı bozmak için sürekli teşvik taşır.
-
Soru 15
Tekelci piyasada toplumsal refah kaybının (ölü ağırlık kaybının) nedeni nedir?
Doğru cevap: C
Tekel miktarı kısıp fiyatı yükselttiği için ödemeye razı olduğu hâlde mala ulaşamayan tüketiciler olur. Kayıp, kârın kendisinden değil, üretilmeyen ama değeri maliyetini aşan birimlerden doğar.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.