Ehliyet Sınavı İlk Yardım Testi 1

Ambulans, itfaiye ve kolluk ihtiyaçlarının tümü 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden karşılanır. Arama yapılırken olayın yeri, ne olduğu ve yaralı sayısı kısa ve net bildirilir.

İlk yardım, sağlık ekibi gelene kadar hayatı kurtarmak ya da durumun kötüleşmesini önlemek için olay yerinde, ilaçsız ve eldeki malzemelerle yapılan uygulamalardır. İlaç vermek ilk yardımcının görevi değildir.

Önce olay yeri ve kişiler yeni tehlikelerden korunur, ardından 112 aranarak durum bildirilir, sonra yaralıya müdahale edilir. Bu sıra "KBK" olarak bilinir.

Bilinç, omuzlara hafifçe dokunup yüksek sesle seslenerek kontrol edilir. Sarsmak, boyun ya da omurga yaralanması varsa durumu ağırlaştırabilir; su çarpmak ve tokat atmak doğru yöntem değildir.

Bilinci kapalı kişide dil geriye kayarak hava yolunu tıkayabilir. Bir el alında, diğer elin parmakları çenenin kemik kısmında olacak şekilde baş geriye itilip çene kaldırılınca hava yolu açılır.

Göğüs hareketine bakılır, solunum sesi dinlenir ve nefes yanakta hissedilmeye çalışılır. Bu değerlendirme 10 saniyeyi geçmemelidir; normal solunum yoksa vakit kaybetmeden temel yaşam desteğine başlanır.

Güncel uygulamada yetişkinde 30 göğüs basısının ardından 2 suni solunum yapılır ve bu döngü kesintisiz sürdürülür.

Yetişkinde etkili göğüs basısı için göğüs kemiği 5–6 cm aşağı itilir ve dakikada 100–120 bası hızı korunur. Her basıdan sonra göğsün eski hâline dönmesine izin verilir.

Bası noktası göğsün ortası, yani göğüs kemiğinin alt yarısıdır. Eller sol göğse ya da karına konursa bası etkisiz olur ve iç organlar zarar görebilir.

Yan yatırılan yaralıda dil geriye düşmez, ağızdaki kusmuk ya da salgı dışarı akar. Böylece hava yolu açık kalır.

Öksürebilen ve konuşabilen kişide kısmi tıkanma vardır; en etkili yöntem kişinin kendi öksürüğüdür. Müdahale, kişi öksüremez ve konuşamaz hâle gelirse yapılır. Körlemesine parmakla arama ve su içirme cismi daha derine itebilir.

Bilinci yerinde ve tam tıkanma yaşayan yetişkinde önce 5 kez sırta vurulur, cisim çıkmazsa 5 kez Heimlich (karına bası) yapılır ve bu iki uygulama sırayla sürdürülür. Kişinin bilinci kaybolursa temel yaşam desteğine geçilir.

Atardamarlardaki kan oksijen bakımından zengindir ve basınçlıdır; bu yüzden açık kırmızı renkte ve nabızla uyumlu olarak fışkırır. Koyu renkli düzenli akış toplardamar, sızıntı tarzı kanama ise kılcal damar kanamasıdır.

Dış kanamaların büyük çoğunluğu yara üzerine temiz bezle yapılan doğrudan baskıyla durdurulur. Turnike ilk seçenek değildir; yaraya kahve, toprak gibi maddeler koymak ise enfeksiyona yol açar.

Turnike, uzvun kan akışını tamamen kestiği için ancak kopmalarda veya doğrudan baskıyla durmayan hayati kanamalarda son çare olarak kullanılır. Geniş bir bantla yaranın üst tarafına bağlanır, saat not edilir ve sağlık ekibine söylenir; ilk yardımcı tarafından gevşetilmez.

Baş hafif öne eğilince kan boğaza kaçmaz, burun kanatlarına yapılan baskı da kanamayı durdurur. Başı geriye yatırmak kanın yutulmasına ve mide bulantısına yol açar.

Şokta dolaşım yetersizleşir; nabız hızlı ve zayıflar, deri soluk, soğuk ve nemli olur, solunum hızlanır. Yavaş ve güçlü nabız şok tablosuna uymaz.

Belirtiler şoku gösteriyor. Şok pozisyonunda ayakların yükseltilmesi kanın hayati organlara yönelmesine yardım eder, üzerinin örtülmesi de ısı kaybını önler.

Kırıkta amaç, kemik uçlarının hareket edip damar, sinir ve dokuya zarar vermesini önlemektir. Bunun için kırık olduğu gibi, alt ve üst eklemleri de kapsayacak biçimde tespit edilir; kemiği yerine oturtmaya çalışılmaz.

Serin su, dokudaki ısıyı uzaklaştırarak yanığın derinleşmesini önler ve ağrıyı azaltır. Diş macunu, yoğurt gibi maddeler enfeksiyon riskini artırır; su kesecikleri patlatılmaz, buz ise dokuya ek zarar verir.