AYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi İslam Düşüncesinde Yorumlar Testi 1
- İslam Düşüncesinde Yorumlar
- 20 soru
- 25 dakika
İslam düşüncesinde yorum farklılıklarının nedenleri, itikadi, siyasi ve fıkhi mezhepler ile tasavvufi yorumlardan 20 soru. Mezhep sorularında önce mezhebin inanç (itikat), siyaset ya da ibadet-hukuk (fıkıh) alanından hangisiyle ilgili olduğunu belirle; 4 yanlış 1 doğruyu götürür.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi, İslam düşüncesinde farklı yorumların ortaya çıkmasında etkili olan nedenlerden biri değildir?
Doğru cevap: D
Vahiy Hz. Peygamber'in vefatıyla sona ermiştir; yorum farklılıkları tam da bu nedenle, yeni sorunlara sahabe ve âlimlerin kendi anlayışlarıyla cevap aramasından doğmuştur. Dilin yapısı, siyasi olaylar, kültürel etkileşim ve kavrayış farkları ise yorum çeşitliliğinin başlıca nedenleridir.
-
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi fıkhi (amelî) mezheplerden biridir?
Doğru cevap: A
Şafiilik, ibadet ve muamelat konularındaki hükümleri ele alan fıkhi bir mezheptir. Maturidilik, Eşarilik ve Mutezile inanç esaslarını ele alan itikadi; Haricilik ise siyasi olaylar sonucunda doğmuş siyasi-itikadi bir mezheptir.
-
Soru 3
Kalbin kötü duygulardan arındırılmasını, Allah'ı görüyormuşçasına ihsan bilinciyle yaşamayı ve güzel ahlakı esas alan dinî yorum biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Tasavvuf, dinin iç ve manevi boyutunu öne çıkarır; nefsin terbiyesi ve kalbin arınmasıyla ihsan derecesine ulaşmayı hedefler. Kelam inanç esaslarını, fıkıh ibadet ve muamelat hükümlerini ele alır.
-
Soru 4
Semerkantlı bir âlimin görüşleri etrafında oluşan, inanç konularında akla önemli bir yer veren ve Türkler arasında yaygın olan itikadi mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Maturidilik, Semerkant'ta yaşayan Ebu Mansur el-Maturidi'nin görüşleri etrafında oluşmuştur. Akıl ile nakli dengeli biçimde kullanan bu Ehl-i Sünnet mezhebi, Hanefilikle birlikte Türkler arasında yayılmıştır.
-
Soru 5
Önce Mutezile mezhebine bağlı olan, daha sonra bu mezhepten ayrılarak Ehl-i Sünnet itikadını savunan âlim ve onun görüşleri etrafında oluşan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E
Ebu'l-Hasan el-Eşari uzun süre Mutezile içinde yetişmiş, sonra bu mezhepten ayrılarak Ehl-i Sünnet görüşlerini savunmuştur. Vâsıl b. Atâ ise Mutezile'nin kurucusudur, ondan ayrılan kişi değildir.
-
Soru 6
Aşağıdaki mezheplerden,
I. Maturidilik
II. Eşarilik
III. Mutezilehangileri Ehl-i Sünnet itikadı içinde yer alır?
Doğru cevap: B
Maturidilik ve Eşarilik, Selefiyye ile birlikte Ehl-i Sünnet itikadının temsilcileridir. Mutezile ise aklı nakle öncelemesi ve büyük günah gibi konulardaki görüşleriyle Ehl-i Sünnet dışında değerlendirilir.
-
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Maturidiliği Eşarilikten ayıran görüşlerden biridir?
Doğru cevap: B
Maturidilere göre akıl, Allah'ın varlığını peygamber gelmeden de bilebilir ve insan bundan sorumludur. Eşarilere göre ise dinî sorumluluk vahiyle başlar. İki mezhep de Ehl-i Sünnet içindedir ve itikadi mezheptir.
-
Soru 8
Sıffin Savaşı sonrasındaki hakem olayını kabul etmeyerek Hz. Ali'nin ordusundan ayrılan ve büyük günah işleyeni kâfir sayan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
"Hüküm ancak Allah'ındır" diyerek hakem olayına karşı çıkan ve Hz. Ali'nin ordusundan ayrılan grup Haricilerdir. Hariciler büyük günah işleyen Müslümanın dinden çıktığını savunmuştur.
-
Soru 9
Büyük günah işleyen Müslümanın ne mümin ne de kâfir olduğunu, iki konum arasında bir yerde bulunduğunu (el-menzile beyne'l-menzileteyn) savunan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
"İki yer arasında bir yer" görüşü Mutezile'nin beş temel ilkesinden biridir. Hariciler büyük günah işleyeni kâfir saymış; Mürcie ile Ehl-i Sünnet ise onu mümin kabul etmiştir.
-
Soru 10
İmanı amelden ayrı tutan ve büyük günah işleyen Müslümanın durumu hakkındaki hükmün ahirete, Allah'a bırakılması gerektiğini savunan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Mürcie adı "erteleyenler" anlamına gelir; bu grup büyük günah işleyenin hükmünü ahirete erteleyip Allah'a bırakmış, ameli imanın parçası saymamıştır. Bu görüş, Haricilerin sert tekfirciliğine tepki olarak doğmuştur.
-
Soru 11Bu mezhebe göre imamet (devlet başkanlığı) dinin temel esaslarındandır. Hz. Peygamber'den sonra bu görev, nas yoluyla Hz. Ali'ye ve onun soyundan gelen imamlara verilmiştir.
Metinde görüşleri verilen mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
İmameti inanç esası sayan ve bu görevin nasla Hz. Ali ile soyuna ait olduğunu savunan mezhep Şia'dır. Haricilere göre ise devlet başkanlığı soya bağlı değildir, ehil olan her Müslüman seçilebilir.
-
Soru 12
İmam Cafer es-Sadık'ın görüşlerine dayanan ve Şia'nın en yaygın fıkıh mezhebi olan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Caferilik, ehl-i beytten İmam Cafer es-Sadık'ın görüşlerine dayanan Şii fıkıh mezhebidir; günümüzde başta İran olmak üzere Şii Müslümanlar arasında yaygındır.
-
Soru 13
Hanefi mezhebiyle ilgili,
I. Ebu Hanife'nin görüşleri etrafında oluşmuştur.
II. Hüküm çıkarırken kıyas, istihsan ve örfe önem verir.
III. Türkiye'de en yaygın fıkıh mezhebidir.ifadelerinden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: E
Hanefilik, İmam-ı Azam Ebu Hanife'nin görüşleri etrafında oluşmuş; rey, kıyas, istihsan ve örfü etkin biçimde kullanmıştır. Türkler arasında yaygınlaştığı için Türkiye'de de en çok benimsenen fıkıh mezhebidir. Üç ifade de doğrudur.
-
Soru 14
Medine halkının uygulamalarını (amel-i ehl-i Medine) önemli bir delil olarak kabul eden fıkıh mezhebi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
İmam Malik, Hz. Peygamber'in yaşadığı Medine'deki uygulamaların sünneti yansıttığını düşünerek bunları delil saymıştır. Malikilik bugün daha çok Kuzey ve Batı Afrika'da yaygındır.
-
Soru 15
Fıkıh usulünün ilk sistematik eseri kabul edilen er-Risâle'yi yazan ve görüşleri kendi adıyla anılan bir mezhebe dönüşen âlim aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
İmam Şafii, er-Risâle ile hüküm çıkarma yöntemlerini sistemli hâle getirmiş, fıkıh usulünün kurucusu sayılmıştır. Şafiilik Türkiye'de özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygındır.
-
Soru 16
Ayet ve hadislerin lafzına sıkı sıkıya bağlı kalan, zayıf hadisi bile kıyasa tercih eden fıkıh mezhebi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Ahmed b. Hanbel'in görüşlerine dayanan Hanbelilik, nakle sıkı bağlılığıyla bilinir ve re'ye ancak zorunlu durumlarda başvurur. Rey ve kıyası en geniş kullanan mezhep ise Hanefiliktir.
-
Soru 17
Aşağıdaki tasavvufi yorum ve pir (kurucu) eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: C
Kadirilik, Abdülkadir Geylani'ye dayanır; Bahaeddin Nakşibend ise Nakşibendiliğin piridir. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
-
Soru 18
Alevilik-Bektaşilik geleneğinde, iki ailenin birbirine yol kardeşi olarak bağlanıp ömür boyu karşılıklı sorumluluk üstlenmesini sağlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Musahiplik, iki ailenin dinî ve ahlaki bir bağla kardeş olması, birbirinin iyiliğinden ve kötülüğünden sorumlu tutulmasıdır. Düşkünlük topluluk kurallarını çiğneyenin dışlanması, cem ibadet toplantısı, semah cemde yapılan ritüel, gülbank ise dua niteliğindeki sözlerdir.
-
Soru 19
Hacı Bektaş Veli'ye ait olduğu kabul edilen "Eline, beline, diline sahip ol." sözünde öne çıkan değer aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Söz; başkasının malına el uzatmamayı, iffetli olmayı ve kimseyi diliyle incitmemeyi öğütler. Böylece kişinin davranışlarını denetlemesini, yani ahlaki sorumluluğu ve nefsine hâkim olmayı öne çıkarır.
-
Soru 20Mezhepler, dinin kendisi değil; Kur'an ve sünnetin farklı dönemlerde ve farklı toplumlarda nasıl anlaşıldığını gösteren yorumlardır. Bu yorumların hepsi aynı temel kaynaklara dayanır ve inanç esaslarında birleşir.
Bu metinden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Doğru cevap: D
Metne göre mezhepler dinin kendisi değil, kaynakların anlaşılma biçimidir; bu nedenle mezhep görüşleri Kur'an ve sünnetin yerine konulamaz. Metin mezheplerin inanç esaslarında birleştiğini söylediği için diğer yargılar metinle çelişir ya da metinde yoktur.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.