8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılıya Hazırlık Testi
- 1. Dönem 1. Yazılı
- 15 soru
- 30 dakika
- 52 kez çözüldü
Bu test Mevsimler ve İklim ünitesinden mevsimlerin oluşumunu, DNA ve Genetik Kod ünitesinden nükleotit, gen, DNA, kromozom, DNA'nın yapısı ve eşlenmesi ile kalıtım ve tek karakter çaprazlamalarını kapsar. Sorular MEB'in 2026-2027 konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı kazanımlarına göre hazırlandı. Okuldaki yazılı açık uçlu olduğu için çaprazlama sorularında tablo kurma adımlarını çözümlerden takip et.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Aşağıdaki şekilde Güneş ışınlarının bir tarihte Dünya'ya geliş durumu gösterilmiştir. K, Dünya'nın kuzey kutbudur.
Bu tarihle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Şekilde ışınlar Yengeç Dönencesi'ne dik gelmekte ve kuzey kutbu Güneş'e doğru eğik durmaktadır; bu durum 21 Haziran'da yaşanır. Bu tarihte kuzey yarım kürede en uzun gündüz yaşanır ve yaz başlar, güney yarım kürede ise kış başlar. Gece-gündüz eşitliği 21 Mart ve 23 Eylül'de, ışınların Oğlak Dönencesi'ne dik gelmesi 21 Aralık'ta olur.
-
Soru 2
Ankara'da yaşayan Mert, bahçeye dik olarak çaktığı bir çubuğun gölgesini yıl boyunca her ayın 21'inde öğle vakti ölçüyor.
Mert, çubuğun öğle vakti gölge boyunu en kısa olarak hangi tarihte ölçer?
Doğru cevap: D
Güneş ışınları bir yere ne kadar dik gelirse gölge o kadar kısa olur. Kuzey yarım kürede bulunan Ankara'ya ışınlar en dik açıyla 21 Haziran'da gelir, bu yüzden öğle vakti gölge en kısa o gün ölçülür. 21 Aralık'ta ışınlar en eğik geldiği için gölge en uzundur.
-
Soru 3
Öğretmen: Dünya'nın dönme ekseni eğik olmasaydı ve Dünya, Güneş etrafında bugünkü gibi dolanmaya devam etseydi neler değişirdi?
- I. Yıl boyunca her yerde gece ve gündüz süreleri birbirine eşit olurdu.
- II. Mevsimler bugünkü gibi belirgin oluşmazdı.
- III. Dünya'da gece ve gündüz oluşmazdı.
Öğretmenin sorusuna verilen bu cevaplardan hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A
Eksen eğik olmasaydı Güneş ışınları yıl boyunca hep Ekvator'a dik gelirdi. Aydınlanma çizgisi kutuplardan geçeceği için her yerde gece ve gündüz 12'şer saat olurdu (I doğru) ve ışınların geliş açısı yıl içinde değişmeyeceğinden mevsimler belirgin oluşmazdı (II doğru). Gece ile gündüz ise Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesiyle oluşur; eksen eğikliği olmasa da oluşmaya devam ederdi (III yanlış).
-
Soru 4
Aşağıdaki kavramlar küçükten büyüğe doğru hangisinde doğru sıralanmıştır?
Doğru cevap: D
DNA'nın yapı birimi nükleotittir. Belirli sayıda nükleotitten oluşan ve bir özelliği belirleyen DNA bölümüne gen denir. Bir DNA molekülünde çok sayıda gen bulunur. DNA, proteinlerle birlikte paketlenerek kromozomu oluşturur. Sıralama nükleotit, gen, DNA, kromozom şeklindedir.
-
Soru 5
Canlının göz rengi, kan grubu gibi bir özelliğinin ortaya çıkmasını sağlayan bilgiyi taşıyan, DNA üzerindeki belirli nükleotit dizisidir.
Kutuda tanımı yapılan kavram hangisidir?
Doğru cevap: D
Bir özelliği belirleyen DNA bölümüne gen denir. Nükleotit DNA'nın en küçük yapı birimidir ve tek başına bir özelliği belirlemez. Kromozom, DNA'nın proteinlerle paketlenmiş hâlidir ve çok sayıda gen taşır. Organik baz ise nükleotidin bir parçasıdır.
-
Soru 6
Bir nükleotit fosfat, şeker ve organik bazdan oluşur. DNA'da dört çeşit nükleotit bulunur.
Nükleotit çeşitlerini birbirinden ayıran yapı hangisidir?
Doğru cevap: A
Bütün DNA nükleotitlerinde fosfat ve deoksiriboz şekeri aynıdır. Nükleotitler yalnızca taşıdıkları organik baza göre adlandırılır: adenin, timin, guanin ve sitozin. Bu yüzden nükleotitleri birbirinden ayıran yapı organik bazdır.
-
Soru 7
Aşağıda bir DNA molekülünün küçük bir bölümü modellenmiştir. 1. zincirdeki bazlar verilmiş, 2. zincirdeki bazlar 1-5 arası numaralarla gösterilmiştir.
2. zincirde 1'den 5'e kadar numaralı yerlere gelecek bazlar sırasıyla hangisidir?
Doğru cevap: B
DNA'da adenin (A) her zaman timin (T) ile, guanin (G) her zaman sitozin (C) ile eşleşir. Buna göre A'nın karşısına T, G'nin karşısına C, T'nin karşısına A, C'lerin karşısına G gelir: T, C, A, G, G. 1. zinciri aynen yazmak eşleşme kuralını göz ardı etmek olur.
-
Soru 8
Çift zincirli bir DNA molekülünün bir bölümünde toplam 200 nükleotit bulunmaktadır. Bu bölümdeki nükleotitlerden 60 tanesi adenin bazı taşımaktadır.
Bu DNA bölümünde sitozin bazı taşıyan kaç nükleotit vardır?
Doğru cevap: C
Adenin timinle eşleştiği için timin sayısı da 60'tır. A + T = 120 olduğundan G + C = 200 − 120 = 80 olur. Guanin ve sitozin de birbiriyle eşleştiği için sayıları eşittir: 80 ÷ 2 = 40 sitozin vardır. 80 bulup bırakmak, G ve C'nin toplamını tek baz sanmaktır.
-
Soru 9
DNA'nın eşlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor.
- I. Eşlenme, hücre bölünmesinden önce gerçekleşir.
- II. Eşlenme sonunda oluşan her DNA molekülünün bir zinciri eski, diğer zinciri yenidir.
- III. Eşlenme sırasında iki zincir arasındaki bağlar kopmaz.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: C
Bölünmeden sonra oluşacak hücrelerin her birine aynı kalıtsal bilgi aktarılmalıdır; bu yüzden eşlenme bölünmeden önce olur (I doğru). Eşlenmede iki zincir arasındaki bağlar kopar ve zincirler fermuar gibi açılır (III yanlış). Açılan her zincirin karşısına uygun nükleotitler gelir; böylece oluşan iki DNA'nın her birinde bir eski, bir yeni zincir bulunur (II doğru).
-
Soru 10
Toplam 300 nükleotitten oluşan çift zincirli bir DNA molekülü bir kez eşleniyor ve iki DNA molekülü oluşuyor.
Bu eşlenme sırasında ortamdan kaç serbest nükleotit kullanılmıştır?
Doğru cevap: B
300 nükleotitli DNA'nın her zincirinde 150 nükleotit vardır. Eşlenmede iki zincir ayrılır ve her birinin karşısına 150 yeni nükleotit gelir: 2 × 150 = 300. Oluşan iki DNA'da toplam 600 nükleotit vardır ama bunların 300'ü eski zincirlerden gelir; 600 seçeneği bu ayrımı atlar.
-
Soru 11
Bezelyelerde tohum renginde sarı (S) yeşile (s) baskındır.
Ss genotipli bir bezelye bitkisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: C
Bir özellik için farklı iki gen taşıyan (Ss) birey heterozigot, yani melezdir. Baskın S geni bulunduğu için fenotip, yani dışarıdan görülen özellik sarıdır. Homozigot ve saf döl ifadeleri SS ya da ss gibi aynı iki geni taşıyan bireyler için kullanılır.
-
Soru 12
Bezelyelerde tohum renginde sarı (S) yeşile (s) baskındır. Heterozigot iki sarı tohumlu bezelye çaprazlanıyor.
S s S SS Ss s Ss ss Bu çaprazlamadan oluşacak bir bezelyenin yeşil tohumlu olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: B
Tabloda dört olası genotip vardır: SS, Ss, Ss ve ss. Yeşil renk çekinik olduğu için yalnız ss genotipli bezelye yeşil tohumlu olur. Dört durumdan biri ss olduğundan olasılık 1/4'tür. Sarı tohumlu olma olasılığı ise 3/4'tür.
-
Soru 13
Bezelyelerde boy uzunluğunda uzun boy (U) kısa boya (u) baskındır. Uzun boylu bir bezelye, kısa boylu bir bezelyeyle çaprazlanıyor. Oluşan çok sayıdaki yavrunun yaklaşık yarısı uzun, yarısı kısa boylu çıkıyor.
Çaprazlamada kullanılan uzun boylu bezelyenin genotipi hangisidir?
Doğru cevap: B
Kısa boylu bezelye uu genotiplidir ve yavrulara yalnız u geni verir. Uzun bezelye UU olsaydı bütün yavrular Uu, yani uzun olurdu. Yavruların yarısının kısa (uu) olması, uzun ebeveynin de u geni taşıdığını gösterir. Uu × uu çaprazlamasında yavruların yarısı Uu (uzun), yarısı uu (kısa) olur.
-
Soru 14
Bezelyelerde tohum renginde sarı (S) yeşile (s) baskındır. Ss genotipli iki bezelyenin çaprazlanmasıyla 400 tohum elde ediliyor.
Bu tohumlardan yaklaşık kaç tanesinin sarı renkli olması beklenir?
Doğru cevap: A
Ss × Ss çaprazlamasında SS, Ss, Ss ve ss olmak üzere dört olası genotip vardır. S geni taşıyan ilk üçü sarıdır; sarı olma olasılığı 3/4'tür. 400 × 3/4 = 300 tohumun sarı olması beklenir. 100 ise beklenen yeşil tohum sayısıdır.
-
Soru 15
Bezelyelerde uzun boy (U) kısa boya (u) baskındır. Saf döl uzun boylu bir bezelye ile kısa boylu bir bezelye çaprazlanıyor.
- I. Yavruların hepsi uzun boyludur.
- II. Yavruların hepsi heterozigottur.
- III. Bu yavrular kendi aralarında çaprazlanırsa kısa boylu bezelye oluşabilir.
Bu çaprazlamayla ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A
UU × uu çaprazlamasında bütün yavrular Uu olur; hepsi heterozigottur (II doğru) ve baskın U geni taşıdığı için uzun boyludur (I doğru). Uu × Uu çaprazlamasında 1/4 olasılıkla uu genotipli, yani kısa boylu bezelye oluşabilir (III doğru). Kısa boy özelliği bir kuşak görünmeyip sonraki kuşakta ortaya çıkabilir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.