12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Cumhuriyet Dönemi Hikâye Testi 1

Durum (kesit) hikâyesinde olaydan çok bir an, bir ruh hâli ya da gündelik hayattan bir kesit anlatılır; türün öncüsü Rus yazar Çehov'dur.

Serim, düğüm ve çözüm planına uyan olay hikâyesinin öncüsü ise Fransız yazar Maupassant'tır.

Memduh Şevket Esendal, sade bir dille sıradan insanların gündelik hayatını kesitler hâlinde anlatarak Türk edebiyatında Çehov tarzının öncülerinden oldu.

Ömer Seyfettin olay hikâyesinin usta temsilcisidir.

Sait Faik, Burgazada'yı ve İstanbul'un kıyı insanlarını sevgi dolu, şiirsel bir dille anlatan durum hikâyesinin en önemli temsilcisidir.

Semaver, Sarnıç ve Lüzumsuz Adam onun hikâye kitaplarıdır.

Parçada gelişen bir olay yok; yaşlı balıkçının sessiz bir anı ve yalnızlığı yansıtılıyor. Bu, durum hikâyesinin özelliğidir.

Belirgin bir düğüm, şaşırtıcı bir son ya da savunulan bir tez bulunmuyor.

Sabahattin Ali, hikâyelerinde taşra insanının çaresizliğini ve haksızlıklarını gerçekçi bir dille işlemiştir. Değirmen, Kağnı ve Ses onun hikâye kitaplarıdır.

Peyami Safa daha çok psikolojik romanlarıyla, Tarık Buğra ise millî ve manevi değerleri işleyen eserleriyle bilinir.

Orhan Kemal, Adana ve İstanbul'daki emekçilerin, işsizlerin ve küçük insanların hayatını canlı diyaloglarla anlatmıştır. Ekmek Kavgası ve Sarhoşlar onun hikâye kitaplarıdır.

Yaşar Kemal de Çukurova'yı anlatır; ancak bu kitaplar onun değildir.

Haldun Taner, hikâyede ince bir ironi ve yenilikçi anlatımla öne çıkmış; "Keşanlı Ali Destanı" gibi tiyatro eserleriyle de tanınmıştır.

Şişhaneye Yağmur Yağıyordu, onun en bilinen hikâyelerindendir.

Mustafa Kutlu, Rasim Özdenören, Sevinç Çokum ve Tarık Buğra hikâyelerinde gelenek, inanç ve millî kültürü öne çıkarır.

Orhan Kemal ise toplumcu gerçekçi anlayışla emekçi insanların hayatını anlatır.

Yusuf Atılgan, "Bodur Minareden Öte" adlı hikâye kitabı ve romanlarıyla bireyin yabancılaşmasını ve iç dünyasını işleyen modernist yazarlardandır.

Fakir Baykurt köy gerçekçiliği, Ömer Seyfettin olay hikâyesi, Esendal ise gündelik hayattan kesitler sunan gerçekçi anlatımıyla bilinir.

Refik Halit Karay, Memleket Hikâyeleri ile İstanbul dışındaki Anadolu'yu gerçekçi bir dille anlatan ilk yazarlardandır; sürgün yıllarının izlenimlerini ise Gurbet Hikâyeleri'nde işlemiştir.

Diğer yazarlar da bu dönemde eser verdi, ancak bu iki kitap Refik Halit'e aittir.

Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı, Bodrum ve Ege kıyılarındaki deniz insanlarını coşkulu bir dille anlatmıştır.

Sait Faik de denizi anlatır; ancak onun dünyası İstanbul ve Burgazada'dır.

Aziz Nesin, bürokrasiyi, yoksulluğu ve toplumsal çarpıklıkları güldürürken düşündüren hikâyelerle anlatmış; İtalya'da aldığı mizah ödülleriyle uluslararası tanınırlık kazanmıştır.

Diğer yazarlar mizahi hikâyeleriyle tanınmaz.

Değirmen, Sabahattin Ali'nin hikâye kitabıdır; Haldun Taner'e ait değildir.

Diğer eşleştirmeler doğrudur.

Fakir Baykurt, Köy Enstitüsü çıkışlı bir öğretmen-yazardır; köylünün yoksulluğunu, ağa baskısını ve eğitim sorunlarını yakından tanıyarak yazmıştır.

Diğer yazarlar kent hayatını veya bireyin iç dünyasını öne çıkarır.

Bekir Yıldız, Urfa ve çevresinin sert hayat koşullarını işlemiş; bir süre Almanya'da işçi olarak çalıştığı için gurbetçilerin hayatını da yazmıştır.

Diğer yazarlar bu bölgeyi ve konuyu esas alan hikâyelerle tanınmaz.

Mustafa Kutlu, modern hayatın geleneksel değerler üzerindeki etkisini kasaba insanının gözünden anlatır. Bu iki kitap ona aittir.

Cemil Meriç deneme yazarıdır; diğerleri ise farklı eserleriyle tanınır.

Hikâye de roman gibi olay, kişi, yer ve zaman unsurlarına sahiptir; ancak daha kısadır, kişi sayısı azdır ve genellikle tek bir olay ya da durum üzerinde durur.

Hikâye düzyazıyla yazılır ve kurgusaldır.

Anlatıcı olayları kendi yaşadığı biçimde "indim, sormadım, korktum" diyerek aktarıyor. Olayın içindeki kişinin anlattığı bu bakış açısı kahraman anlatıcı bakış açısıdır.

İlahi anlatıcı her şeyi bilen ve dışarıdan anlatan üçüncü kişidir; gözlemci anlatıcı ise yalnızca gördüğünü aktarır.

Füruzan, Parasız Yatılı ile tanındı; hikâyelerinde özellikle yoksul kadınların ve çocukların iç dünyasını duyarlı bir dille anlattı.

Diğer yazarlar farklı eserleriyle bilinir.

Yöresel ağız, kişilerin nereli olduğunu ve nasıl bir çevrede yaşadığını hissettirir; bu da anlatıya gerçeklik ve yerel renk katar.

Bu teknik özellikle Anadolu'yu anlatan gerçekçi hikâyelerde sık kullanılır.