11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Tanzimat Dönemi Edebiyatı Testi 1
- Tanzimat Dönemi Edebiyatı
- 20 soru
- 25 dakika
Tanzimat edebiyatının doğuşu, birinci ve ikinci kuşak sanatçılarının sanat anlayışı, Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem ve Abdülhak Hâmit ile dönemin "ilk" eserlerinden 20 soru. Kuşakları ayırırken "toplum için sanat" ile "sanat için sanat" farkını aklında tut.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Edebiyat tarihçilerince Tanzimat Dönemi Türk edebiyatının başlangıcı olarak kabul edilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Şinasi ile Agâh Efendi'nin 1860'ta çıkardığı Tercüman-ı Ahval, ilk özel Türk gazetesidir ve yeni edebiyatın başlangıcı sayılır. Takvim-i Vekayi resmî, Ceride-i Havadis yarı resmî gazetedir; Tasvir-i Efkâr ise Tercüman-ı Ahval'den sonra çıkmıştır.
-
Soru 2
Tek perdelik bu komedide Müştak Bey, görücü usulüyle evlendirilir. Nikâhtan sonra duvağı kaldırınca karşısında beklediği Kumru Hanım yerine onun yaşlı ve çirkin ablası Sakine Hanım'ı görür. Yazar, yerli bir eserde ilk kez görücü usulü evliliğin aksaklıklarını güldürü yoluyla eleştirmiştir.
Hakkında bilgi verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Şinasi'nin Şair Evlenmek adlı eseri, Türk edebiyatında Batılı anlamda yazılmış ilk yerli tiyatro eseridir ve tek perdelik bir komedidir. Diğer seçenekler Namık Kemal ile Abdülhak Hâmit'in dram ve trajedi türündeki eserleridir.
-
Soru 3
Tanzimat birinci kuşak sanatçıları edebiyatı halkı bilgilendirmenin ve yeni fikirleri yaymanın bir aracı olarak görmüşlerdir.
Bu sanatçıların benimsediği sanat anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi birinci kuşak sanatçıları vatan, hürriyet, adalet gibi kavramları halka ulaştırmak istedikleri için "sanat toplum içindir" anlayışını benimsemiştir. "Sanat sanat içindir" anlayışı ikinci kuşağa aittir.
-
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat ikinci kuşak sanatçılarının özelliklerinden biri değildir?
Doğru cevap: E
Gazeteyi vatan, hürriyet gibi siyasi fikirleri halka yaymak için kullanmak birinci kuşağın özelliğidir. İkinci kuşak, II. Abdülhamit döneminin baskı ortamında siyasetten uzaklaşmış, bireysel konulara yönelmiş ve daha ağır bir dil kullanmıştır.
-
Soru 5
Yusuf Kâmil Paşa'nın Fransız yazar Fénelon'dan çevirdiği ve Türk edebiyatında ilk çeviri roman kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Telemak, 1862'de yayımlanmış ve edebiyatımızda roman türünün tanınmasına öncülük eden ilk çeviri roman olmuştur. Diğer eserler Fénelon'a ait değildir ve daha sonraki çevirilerdir.
-
Soru 6
Vatan yahut Silistre oyununun sahnelenmesinin ardından Magosa'ya sürgün edilmiştir. "Hürriyet Kasidesi" gibi şiirleriyle vatan ve hürriyet şairi olarak anılır. İntibah adlı eseri, edebî nitelik taşıyan ilk Türk romanı kabul edilir.
Hakkında bilgi verilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Magosa sürgünü, Hürriyet Kasidesi, Vatan yahut Silistre ve İntibah, Namık Kemal'i işaret eder. Namık Kemal birinci kuşağın en etkili sanatçısıdır.
-
Soru 7
"Şiir ve İnşa" makalesinde halk şiirini ve konuşma dilini gerçek millî edebiyat olarak övmüş, ancak daha sonra hazırladığı Harabat adlı divan şiiri antolojisinin önsözünde bu görüşlerinden geri dönmüştür.
Görüşlerindeki bu çelişkiyle tanınan Tanzimat sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Ziya Paşa, Şiir ve İnşa'da halk edebiyatını savunurken Harabat'ta divan şiirini yüceltmiştir. Namık Kemal bu çelişkiyi Tahrib-i Harabat adlı eleştirisiyle sert bir dille eleştirmiştir.
-
Soru 8
Edebiyat bilgi ve kuramlarını Batılı bir anlayışla ele alan Talim-i Edebiyat adlı eser aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Doğru cevap: E
Talim-i Edebiyat, Recaizade Mahmut Ekrem'in edebiyat derslerinden oluşan kuramsal eseridir. Yazar bu eserde edebiyatı Batılı ölçütlerle tanımlamaya çalışmıştır.
-
Soru 9
Abdülhak Hâmit'in genç yaşta kaybettiği eşi Fatma Hanım'ın ölümü üzerine yazdığı, ölüm ve ötesine dair sorgulamalarla dolu ünlü mersiyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Makber, Abdülhak Hâmit'in eşinin ölümü üzerine yazdığı uzun mersiyedir. Sahra da Hâmit'in eseridir ama doğa ve kır hayatını işler; Zemzeme ile Nijad Ekrem Recaizade'nin, Terkib-i Bend ise Ziya Paşa'nındır.
-
Soru 10
Aşağıdaki eser–yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Doğru cevap: D
Cezmi, Namık Kemal'in II. Selim döneminde geçen tarihî romanıdır. Diğer eşleştirmeler doğrudur.
-
Soru 11
Şemsettin Sami'nin yazdığı ve Türk edebiyatının ilk yerli (telif) romanı kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
1872'de yayımlanan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat ilk yerli romandır; görücü usulü evliliğin doğurduğu acıları işler. İntibah ise ilk yerli roman değil, edebî değeri yüksek ilk roman olarak anılır.
-
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Şinasi'nin edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri değildir?
Doğru cevap: A
Edebî nitelikli ilk roman Namık Kemal'in İntibah'ıdır. Şinasi ise Tercüman-ı Ahval'in önsözüyle ilk makaleyi yazmış, noktalama işaretlerini kullanmış ve Şair Evlenmek ile ilk yerli tiyatro eserini vermiştir.
-
Soru 13
Babasından kalan mirası savuran Bihruz Bey, Çamlıca bahçesinde gördüğü Periveş Hanım'a âşık olur. Alafranga hayata özenen, Fransızcayı da Türkçeyi de doğru dürüst bilmeyen kahraman, okuduğu romanlardaki gibi bir aşk yaşadığını sanır. Yazar, Batı'yı yanlış anlayan bu züppe tipi ince bir alayla anlatır.
Konusu verilen roman aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
Bihruz Bey ve Periveş adları Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanına aittir. Bu eser, Türk edebiyatında realizmin ilk başarılı örneği sayılır. Felatun Bey de alafranga bir züppedir ama Ahmet Mithat'ın romanında Periveş ya da Çamlıca yoktur.
-
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Döneminde Batı etkisiyle edebiyatımıza giren türlerden biri değildir?
Doğru cevap: E
Mesnevi, Divan edebiyatında yüzyıllardır kullanılan bir nazım biçimidir. Roman, tiyatro, makale ve eleştiri ise Tanzimat ile birlikte Batı'dan alınmıştır.
-
Soru 15
Bu yazar, romanlarında olayı sık sık keserek okura "Ey okuyucu!" diye seslenir, tarih, coğrafya ya da ahlak üzerine uzun bilgiler verir. Amacı halkı okutmak ve eğitmektir. Yazdıklarının çokluğu nedeniyle "yazı makinesi", halkın öğretmeni olarak da "Hace-i Evvel" diye anılır.
Tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Okura doğrudan seslenme, anlatımı bölüp ansiklopedik bilgi verme ve "Hace-i Evvel" lakabı Ahmet Mithat Efendi'yi gösterir.
-
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat romanlarında görülen genel özelliklerden biri değildir?
Doğru cevap: A
Tanzimat romanının teknik açıdan en çok eleştirilen yönlerinden biri olayların tesadüflerle ilerlemesidir. Yazarın araya girmesi, iyi–kötü karşıtlığı ve romantik duygusallık bu romanların tipik özellikleridir.
-
Soru 17
Tanzimat ikinci kuşağında eski edebiyat anlayışını savunanlarla yeniliği savunanlar arasında tartışmalar yaşanmıştır. Bu tartışmada Recaizade Mahmut Ekrem yeniliği savunmuştur.
Bu tartışmada eski edebiyat anlayışını savunan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Eski–yeni tartışmasında Muallim Naci divan şiiri geleneğini, Recaizade Mahmut Ekrem ise Batılı anlayışı savunmuştur. Recaizade, "her güzel şey şiirin konusu olabilir" görüşüyle tanınır.
-
Soru 18
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Tanzimat birinci kuşağında yer almaz?
Doğru cevap: E
Abdülhak Hâmit, Recaizade Mahmut Ekrem ve Sami Paşazade Sezai ile birlikte ikinci kuşağın sanatçısıdır. Bireysel konulara yönelmesi ve "Şair-i Âzam" unvanıyla tanınır.
-
Soru 19
Namık Kemal'in Hürriyet Kasidesi, Divan şiirinin kaside nazım biçimiyle ve aruz ölçüsüyle yazılmıştır. Ancak şiirde padişah ya da devlet büyükleri övülmez; hürriyet, vatan sevgisi ve haksızlığa karşı direniş anlatılır.
Bu bilgiden Tanzimat birinci kuşak şiiri hakkında hangi yargıya ulaşılabilir?
Doğru cevap: C
Şiir eski bir nazım biçimi ve aruzla yazıldığı hâlde hürriyet ve vatan gibi yeni kavramları işler. Bu durum birinci kuşakta yeniliğin daha çok içerikte olduğunu gösterir.
-
Soru 20
Antalya'nın bir köyünde geçen ve köy hayatını konu alan ilk eser kabul edilen Karabibik'in yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D
Karabibik, Nabizade Nazım'ın köylü Karabibik'in toprak ve geçim derdini gerçekçi bir anlayışla anlattığı eseridir.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.
Türk Dili ve Edebiyatı