10. Sınıf Biyoloji Kalıtım Testi 1
- Kalıtım
- 20 soru
- 25 dakika
Mendel'in çalışmaları, kalıtımla ilgili temel kavramlar, gamet çeşidi, monohibrit ve dihibrit çaprazlamalar, eş baskınlık, kan grupları, eşeye bağlı kalıtım ve modifikasyon üzerine 20 soru. Çok karakterli çaprazlamalarda her geni ayrı ayrı düşünüp olasılıkları çarpmak hesabı kısaltır.
Cevabını işaretlemek için şıkka dokun. Fikrini değiştirebilir, aynı şıkka tekrar dokunarak soruyu boş bırakabilirsin. Testi bitirdiğinde doğru cevaplar ve çözümler görünür.Şıkka dokunarak cevapla; aynı şıkka yeniden dokunursan soru boş kalır.
Sonucun
- 0 doğru
- 0 yanlış
- 0 boş
- 0 net
-
Soru 1
Mendel'in deneylerinde bezelye bitkisini seçmesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Doğru cevap: A
Bezelye kısa sürede çok döl verir, kolay yetişir, kendi kendini tozlayabilir ve tohum rengi, biçimi gibi belirgin karakterlere sahiptir. Kromozom sayısının fazlalığı bir avantaj değildir; bezelyenin kromozom sayısı zaten azdır.
-
Soru 2
Aşağıdaki genotiplerden hangisi heterozigottur?
Doğru cevap: E
Heterozigot bireyde bir karakter için farklı iki alel bulunur. Aa farklı alellerden oluşur; AA, aa, AABB ve aabb ise homozigottur.
-
Soru 3
Heterozigot iki bireyin (Aa × Aa) çaprazlanmasından oluşacak bir bireyin çekinik fenotipte olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: C
Aa × Aa çaprazlamasında AA, Aa, Aa, aa genotipleri eşit olasılıkla oluşur. Çekinik fenotip yalnız aa'da görülür; olasılık 1/4'tür.
-
Soru 4
AaBb genotipli bir birey kaç çeşit gamet oluşturabilir? (Genler farklı kromozomlardadır.)
Doğru cevap: B
Gamet çeşidi 2n ile bulunur; n heterozigot gen çifti sayısıdır. AaBb'de n = 2, gamet çeşidi 22 = 4 olur: AB, Ab, aB, ab.
-
Soru 5
AaBBCcDd genotipli bir bireyin oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? (Genler farklı kromozomlardadır.)
Doğru cevap: D
Heterozigot gen çiftleri Aa, Cc ve Dd'dir; BB homozigot olduğu için gamet çeşidini artırmaz. 23 = 8 çeşit gamet oluşur.
-
Soru 6
Baskın fenotipli bir bireyin genotipinin homozigot mu heterozigot mu olduğunu anlamak için yapılan kontrol (test) çaprazlamasında bu birey hangi genotiple çaprazlanır?
Doğru cevap: E
Baskın fenotipli birey aa ile çaprazlanır. Döllerin hepsi baskın fenotipliyse birey AA, bir kısmı çekinik fenotipliyse Aa'dır.
-
Soru 7
AaBb × aabb çaprazlamasından oluşacak bir bireyin aabb genotipli olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: A
Aa × aa'dan aa olasılığı 1/2, Bb × bb'den bb olasılığı 1/2'dir. Genler bağımsız olduğundan 1/2 · 1/2 = 1/4 bulunur.
-
Soru 8
AaBb × AaBb çaprazlamasından oluşacak bir bireyin her iki karakter için de baskın fenotipte olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: D
Her karakter için baskın fenotip olasılığı 3/4'tür. İki karakter birlikte: 3/4 · 3/4 = 9/16. Bu oran dihibrit çaprazlamadaki 9 : 3 : 3 : 1 dağılımının ilk kısmıdır.
-
Soru 9
İnsanlardaki ABO kan grubu sisteminde eş baskınlık (kodominantlık) aşağıdaki kan gruplarından hangisinde görülür?
Doğru cevap: B
A ve B alelleri birbirine baskın değildir; ikisi birlikte bulunduğunda her ikisinin özelliği de ortaya çıkar ve AB kan grubu oluşur. 0 aleli ise A ve B'ye karşı çekiniktir.
-
Soru 10
A kan gruplu bir annenin genotipi A0, B kan gruplu bir babanın genotipi B0'dır.
Bu ailenin doğacak bir çocuğunun 0 kan gruplu olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: C
Anneden 0 aleli gelme olasılığı 1/2, babadan 0 aleli gelme olasılığı 1/2'dir. Çocuğun 00 olma olasılığı 1/2 · 1/2 = 1/4'tür.
-
Soru 11
Rh faktörü bakımından heterozigot Rh+ bir anne ile Rh− bir babanın doğacak çocuğunun Rh− olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: C
Rr × rr çaprazlamasında döllerin yarısı Rr (Rh+), yarısı rr (Rh−) olur. Olasılık 1/2'dir.
-
Soru 12
Renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik bir alelle kalıtılır. Taşıyıcı bir anne (XRXr) ile normal görüşlü bir babanın (XRY) doğacak bir çocuğunun renk körü bir erkek olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: E
Olası çocuklar XRXR, XRXr, XRY ve XrY'dir. Renk körü erkek yalnız XrY'dir, olasılık 1/4. Doğacak oğulların renk körü olma olasılığı ise 1/2'dir.
-
Soru 13
X kromozomuna bağlı çekinik genlerle kalıtılan hemofili hastalığının erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A
Erkekler XY olduğundan X'teki tek çekinik alel hastalığın ortaya çıkması için yeterlidir. Kadınlarda hastalık için iki X'te de çekinik alel gerekir; tek alel taşıyan kadın taşıyıcıdır.
-
Soru 14
Yalnız Y kromozomu üzerinde bulunan bir genle kalıtılan bir özellik için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Doğru cevap: D
Y kromozomu yalnız erkeklerde bulunur ve babadan oğula geçer. Bu nedenle Y'ye bağlı özellikler kadınlarda hiç görülmez.
-
Soru 15
Fenotipi normal olan bir anne ve babanın albino (deri ve saçta pigment eksikliği) bir çocuğu dünyaya geliyor. Albinizm, vücut kromozomları üzerindeki tek bir genle kalıtılan bir özelliktir.
Bu ailenin doğacak bir sonraki çocuğunun normal fenotipli ve taşıyıcı olma olasılığı kaçtır?
Doğru cevap: B
Normal anne-babadan albino çocuk doğduğuna göre albinizm çekiniktir ve anne-baba Aa'dır. Aa × Aa'da taşıyıcı (Aa) olma olasılığı 2/4 = 1/2'dir. 2/3, yalnız normal fenotipli çocuklar arasındaki taşıyıcı oranıdır.
-
Soru 16
Sarı tohumlu iki bezelye çaprazlanmış ve elde edilen tohumlar sayılmıştır.
Tohum rengi Sayı Sarı 302 Yeşil 98 Sarı rengin yeşile baskın olduğu bilindiğine göre çaprazlanan bezelyelerin genotipleri aşağıdakilerden hangisidir? (Sarı: S, yeşil: s)
Doğru cevap: D
Döllerde sarı : yeşil oranı yaklaşık 3 : 1'dir; bu oran iki heterozigot bireyin çaprazlanmasında görülür. SS içeren çaprazlamalarda yeşil döl oluşmaz.
-
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bir modifikasyon örneğidir?
Doğru cevap: A
Modifikasyon, genlerde değişiklik olmadan çevrenin etkisiyle ortaya çıkan ve kalıtılmayan farklılıktır. Himalaya tavşanında kürk rengi sıcaklığa göre değişir; diğer örneklerde genetik aktarım ya da mutasyon söz konusudur.
-
Soru 18
Akraba evliliklerinden doğan çocuklarda bazı kalıtsal hastalıkların daha sık görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B
Akrabalar ortak atalardan geldiği için aynı çekinik aleli taşıma olasılıkları yüksektir. Böylece çocuğun bu aleli iki kopya hâlinde alıp hastalığı göstermesi daha olasıdır.
-
Soru 19
AaBb × Aabb çaprazlamasında oluşabilecek farklı genotip sayısı kaçtır?
Doğru cevap: E
Aa × Aa'dan 3 genotip (AA, Aa, aa), Bb × bb'den 2 genotip (Bb, bb) oluşur. Toplam farklı genotip sayısı 3 · 2 = 6'dır.
-
Soru 20
Kan grubu A Rh+ olan bir anne ile B Rh− olan bir babanın 0 Rh− kan gruplu bir çocuğu vardır.
Buna göre annenin genotipi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C
0 Rh− çocuk (00 rr), anneden de 0 ve r alelini almıştır. A kan gruplu ve Rh+ anne bu durumda A0 Rr genotipli olmalıdır.
Boş bıraktığın sorular yanlış sayılmaz.